ανακάλυψη αυτή. Η έρευνα της ομάδας του χρηματοδοτείται μερικώς από
τη NASA και εμφανίζεται στο περιοδικό Astrophysical Journal Letters.
Ένα Κβάζαρ τροφοδοτείται από μια τεράστια μαύρη τρύπα, η οποία
καταναλώνει σταθερά έναν περιβάλλοντα δίσκο από αέριο και σκόνη.
Καθώς το Κβάζαρ τρέφεται, απορροφά τεράστια ποσά ενέργειας. Και οι δύο
ομάδες αστρονόμων μελέτησαν ένα συγκεκριμένο Κβάζαρ που ονομάζεται
APM 08279 + 5255, το οποίο φιλοξενεί μια μαύρη τρύπα με μάζα 20
δισεκατομμύρια φορές από τον Ήλιο, παράγοντας ενέργεια ίση με χιλιάδες
τρισεκατομμύρια Ήλιους.
Οι αστρονόμοι αναμένουν ότι οι ατμοί του νερού ήταν "παρόντες" ακόμα
και στο πρώιμο, μακρινό Σύμπαν, αλλά δεν το είχαν εντοπίσει τόσο μακριά
πριν*. Υπάρχουν υδρατμοί και στον Γαλαξία μας, αν και η συνολική
ποσότητα είναι 4.000 φορές μικρότερη από αυτή του Κβάζαρ, επειδή το
μεγαλύτερο μέρος του νερού του Γαλαξία μας είναι σε μορφή πάγου.
Οι υδρατμοί είναι ένα σημαντικό ανιχνευτικό στοιχείο για το αέριο, το
οποίο αποκαλύπτει τη φύση του Κβάζαρ. Σε αυτό το συγκεκριμένο Κβάζαρ,
οι υδρατμοί διανέμονται γύρω από τη μαύρη τρύπα σε μια περιοχή αερίων η
οποία εκτείνεται σε εκατοντάδες έτη φωτός (ένα έτος φωτός είναι περίπου
10 τρισεκατομμύρια χιλιόμετρα). Η παρουσία του δείχνει ότι το Κβάζαρ
"λούζει" το αέριο με ακτίνες Χ καιυπέρυθρη ακτινοβολία, και ότι το αέριο
είναι ασυνήθιστα καυτό και πυκνό, πάντα σε αστρονομικά πρότυπα. Αν και
το αέριο είναι ψυχρό, μείον 63 βαθμούς Φαρενάιτ (μείον 53 βαθμούς
Κελσίου) και είναι 300 τρισεκατομμύρια φορές λιγότερα πυκνό από
την ατμόσφαιρα της Γης, εξακολουθεί να είναι πέντε φορές θερμότερο, και
από 10 έως 100 φορές πυκνότερο από αυτό που είναι τυπικό στουςγαλαξίες,
όπως ο Γαλαξίας μας.
Οι μετρήσεις των υδρατμών και άλλων μορίων, όπως το Μονοξείδιο του
άνθρακα, υποδηλώνουν ότι υπάρχει αρκετό αέριο για να τροφοδοτήσει τη
μαύρη τρύπα, μέχρι να φτάσει περίπου να γίνει έξι φορές από το αρχικό της
μέγεθός. Το αν θα συμβεί κάτι τέτοιο δεν είναι σαφές, λένε οι αστρονόμοι,
καθώς ένα μέρος του αερίου μπορεί να καταλήξει σε συμπύκνωση
δημιουργώντας νέα αστέρια, ή να εκτοξευθεί, να απορριφθεί αν θέλετε, από
το Κβάζαρ.
Η ομάδα του Μπράντφορντ έκανε τις παρατηρήσεις της ξεκινώντας από το
2008, χρησιμοποιώντας ένα όργανο που ονομάζεται "Z-Spec"
εγκατεστημένο στο Υποχιλιοστομετρικό Αστεροσκοπείο του Ινστιτούτου
Τεχνολογίας της Καλιφόρνια (California Institute of Technology ή Caltech -
Submillimeter Observatory), στο οποίο υπάρχει ένα τηλεσκόπιο μήκους 10
μέτρων κοντά στην κορυφή του όρους Mauna Kea στη Χαβάη. Έγιναν
συνεχείς παρατηρήσεις με τη συστοιχία CARMA (Combined Array for
Research in Millimeter-Wave Astronomy) μια συστοιχία δορυφορικών
δίσκων (λέγονται και πιάτα) στα βουνά Inyo της Νότιας Καλιφόρνιας.
https://www.facebook.com/Aratosastronomy/
6