Επιμορφωτικό υλικό για την επιμόρφωση των εκπαιδευτικών – Τεύχος 3 (Κλάδος ΠΕ02) γ’ έκδοση
θαυμάσια ευκαιρία, προκειμένου να γεφυρωθεί η απόσταση μεταξύ των φιλολογικών
(και όχι μόνο) διδακτικών αντικειμένων και να επιτευχ θούν πολλοί από τους στόχους
των ισχυόντων Π.Σ. Αυτό μπορεί να επιτευχθεί, αν υπάρξει μια συνδυαστική
ανάγνωση, με ευρύτερο πνεύμα και λογική, των διδακτικών αντικειμένων που
διδάσκει σε κάθε τάξη ο φιλόλογος. Δεν είναι σπάνιο το φαινόμενο ο ίδιος διδάσκων
να διδάσκει στο ίδιο τμήμα αρχαία, νέα ελληνικά και ιστορία ή συνδυασμό των δύο
από αυτά. Σε αυτή την περίπτωση δεν είναι δύσκολη η αξιοποίηση των ΤΠΕ για τη
συνδυαστική και αποτελεσματικότερη διδασκαλία.
Παρακάτω αναφέρονται ενδεικτικά μερικά παραδείγματα εφαρμογών στο
πλαίσιο της αξιοποίησης όλου του εύρους της φιλολογικής ζώνης:
Ομηρικά έπη και διδασκαλία της γλώσσας. Ένας από τους βασικούς στόχους του
γλωσσικού μαθήματος στην Α΄ Γυμνασίου είναι η διδασκαλία της περιγραφής ως κειμενικού
είδους. Η ανάθεση εργασιών που θα περιγράφουν π.χ. πρόσωπα ή θεούς στην Οδύσσεια
(Αθηνά, Πηνελόπη, Οδυσσέας, Τηλέμαχος κτλ.) μπορεί να αποτελέσει πολύ καλή αφορμή για
συνδυαστική διδασκαλία των δύο διδακτικών αντικειμένων. Οι εργασίες μπορούν να έχουν
αποκλειστικά γλωσσική μορφή και να γράφονται σε προγράμματα επεξεργασίας κειμένου ή
να έχουν πολυτροπική μορφή με την ενσωμάτωση εικόνων από ποικίλες πηγές αλλά και από
το διαδίκτυο.
Κάτι αντίστοιχο μπορεί να γίνει με τον συνδυασμό της Αρχαίας Ιστορίας και της
Γλώσσας στη διδασκαλία και πάλι της περιγραφής. Στην προκειμένη περίπτωση μπορεί να
αξιοποιηθεί η περιγραφή των αρχαίων ναών κτλ. Δίνεται π.χ. η δυνατότητα στον εκπαιδευτικό να εστιάσει παράλληλα στην κατάκτηση της γλώσσας της ιστορίας και στην καλλιέργεια
του κειμενικού είδους της περιγραφής.
Είναι γνωστό ότι για ιστορικούς λόγους (χρήσης της καθαρεύουσας) έχουν επικρατήσει λόγιοι τύποι στη γλώσσα μας (ιδιαίτερα στην κλιτική μορφολογία), οι οποίοι δυσκολεύουν ιδιαίτερα τους μαθητές. Η αξιοποίηση των σωμάτων κειμένων για την αναζήτηση
της συμπεριφοράς των τύπων αυτών στον νεοελληνικό λόγο μπορεί να αποτελέσει σημαντική
αφετηρία γόνιμου συνδυασμού των δύο διδακτικών αντικειμένων της αρχαίας και της νέας
ελληνικής (βλ. σχετικό παράδειγμα στο κεφ. 2.4 "Η διδασκαλία ως διαδικασία διαμόρφωσης
εγγράμματων ταυτοτήτων" της παρούσας ενότητας).
Ένας εκπαιδευτικός ΠΕ02, που διδάσκει στη Β’ Λυκείου Κείμενα Νεοελληνικής
Λογοτεχνίας και Νεοελληνική Γλώσσα, αποφασίζει να εκμεταλλευτεί αυτά τα δύο μαθήματα
προς μια κοινή κατεύθυνση. Γνωρίζει πως στη διδακτέα ύλη του γλωσσικού μαθήματος
εντάσσεται η παρουσίαση και η κριτική ενός βιβλίου. Αναθέτει στους μαθητές, κατά τη διάρκεια όλης της σχολικής χρονιάς, να παρουσιάζουν τα κείμενα που μελετώνται στο μάθημα της
Επιμόρφωση Εκπαιδευτικών για την Αξιοποίηση και Εφαρμογή των ΤΠΕ στη Διδακτική Πράξη
ΙΤΥΕ Διόφαντος - Διεύθυνση Επιμόρφωσης και Πιστοποίησης
50