Επιμορφωτικό υλικό για την επιμόρφωση των εκπαιδευτικών – Τεύχος 3 (Κλάδος ΠΕ02) γ’ έκδοση
υποκειμένου στο επίκεντρο. Η προβληματική αυτή έχει ήδη μια ετερόκλητη διαδρομή
είκοσι πέντε ετών (Αβδελά & Ψαρά 1997).132 Πολύ νωρίς –ήδη από το πρώτο κύμα
του φεμινισμού– έγινε αντιληπτό ότι μια ιστορία από την οποία απουσιάζουν οι γυναίκες είναι μια ιστορία που αγνοεί «επιδεικτικά την ιστορική εμπειρία της μισής
ανθρωπότητας». Στις σύγχρονες θεωρητικές προσεγγίσεις «το φύλο γίνεται άξονας
της ιστορικής ανάλυσης που τέμνεται με άλλους» και αποτελεί ουσιαστικά αναλυτικό
εργαλείο (Σκοτ 1999) που μας βοηθά να θέσουμε νέα ερωτήματα σε παλιό υλικό.
Σύνδεση με τα ισχύοντα στο σχολείο
Ας σημειωθεί εδώ ότι τόσο οι στόχοι που τέθηκαν, όσο και τα μέσα και η μέθοδος
διδασκαλίας είναι εναρμονισμένα με το Ενιαίο Πλαίσιο Προγράμματος Σπουδών για
την Ιστορία, το οποίο προβλέπει, ανάμεσα στα άλλα, την άσκηση των μαθητών στην
ανάλυση ιστορικών δεδομένων και στην αξιοποίησή τους για τη βαθύτερη κατανόηση του παρελθόν τος καθώς και την κατανόηση ότι η ιστοριογραφία είναι «ανακατασκευή» του παρελθόντος, ότι βασίζεται σε πηγές και ότι συνιστά επιλεκτική διαδικασία. Όσον αφορά τη μέθοδο επεξεργασίας των πηγών το Ε.Π.Π.Σ. την περιγράφει
ως εξής: εξέταση των πηγών, κριτική εξέταση των στοιχείων που θεωρούνται κρίσιμα
για την ερευνητική διαδικασία, εξαγωγή συμπερασμάτων, ανταλλαγή απόψεων.
Μέθοδος και μέσα (τεχνολογίες) διδασκαλίας. Εργαλεία και πηγές
Ως μέσα διδασκαλίας ορίστηκαν αφενός το σχολικό εγχειρίδιο και αφετέρου το διαδίκτυο, που επέτρεψε την έρευνα σε ιστορικές πηγές με τη χρήση νέων τεχνολογιών.
Ας σημειωθεί ότι η χρήση των ΤΠΕ δεν επιλέχθηκε ως αυτοσκοπός αλλά στα πλαίσια
δημιουργίας ενός εναλλακτικού παιδαγωγικού περιβάλλοντος με στόχο την ανάπτυξη
της κριτικής σκέψης. Για τον λόγο αυτόν αφενός αποφεύχθηκε η λύση της χαοτικής
διαδικτυακής περιήγησης, αφετέρου, σε πρώτη φάση, δεν επιλέχθηκαν ιστοσελίδες
αφηγηματικού περιεχομένου, αλλά ένας δικτυακός τόπος με ψηφιοποιημένο πρωτογενές υλικό, ο οποίος επιπλέον προσφέρει ηλεκτρονικά εργαλεία αναζήτησης (Γκίκα
2002) και μπορεί να λειτουργήσει ως ανοιχτό περιβάλλον διερεύνησης: στην ιστοσε132
Στα πλαίσια του παρόντος κειμένου δεν μπορεί να γίνει λόγος για την προβληματοποίηση των ίδιων
των όρων «φύλο» και «γυναίκα» από τη σύγχρονη θεωρία. Αρκεί να αναφερθεί ότι, σύμφωνα με την
Αβδελά (2006), «κοινός παρονομαστής [...] όλων των προτάσεων είναι η παραδοχή ότι από τη μια
μεριά το φύλο είναι κοινωνικές σχέσεις και συμβολικό σύστημα με αναφορά στις διαφορές μεταξύ
αντρών και γυναικών, και από την άλλη μεριά – και συγχρόνως– η έμφυλη διαφορά συγκροτεί και
αναπαριστά σχέσεις εξουσίας».
Επιμόρφωση Εκπαιδευτικών για την Αξιοποίηση και Εφαρμογή των ΤΠΕ στη Διδακτική Πράξη
ΙΤΥΕ Διόφαντος - Διεύθυνση Επιμόρφωσης και Πιστοποίησης
448