Επιμορφωτικό υλικό για την επιμόρφωση των εκπαιδευτικών – Τεύχος 3 (Κλάδος ΠΕ02) γ’ έκδοση
Όσον αφορά στον τομέα του μορφολογικού συστήματος παραγωγής της νέας
ελληνικής:
Στο λημματολόγιο του ΛΚΝ, εκτός από πλήρη λεξήματα, καταχωρίζονται
και μορφήματα που αποτελούν συστατικά για τη δημιουργία λεξημάτων, δηλαδή
προθήματα (π.χ. δυσ-, ξε-, ανα-), επιθήματα (π.χ. -ισμός, -τήρας) ή συνθετικά (π.χ.
τεχνο-, οικο-, -δοτώ, -δόχος).
Από τα άρθρα των σχετικών λημμάτων μπορούν οι μαθητές να
πληροφορηθούν τις επιμέρους σημασίες και χρήσεις αυτών των μορφημάτων, την
εξέλιξή τους από άλλα μορφήματα και την ενδεχόμενη επίδραση άλλων παραμέτρων
(όπως ο δανεισμός) στη σημερινή τους σημασία.
Από το λημματολόγιο του ΛΚΝ καθώς και του Αντίστροφου λεξικού της
Νέας Ελληνικής μπορούν να αντλήσουν καταλόγους λέξεων που σχηματίζονται με
συγκεκριμένα κάθε φορά μορφήματα.
Στο σώμα κειμένων οι λέξεις αυτές εμφανίζονται σε πλαίσιο αυθεντικής
χρήσης.
Με την κατάλληλη αξιοποίηση αυτών των δυνατοτήτων από τον
εκπαιδευτικό, ο μαθητής μπορεί να κατακτήσει υψηλότερο βαθμό επίγνωσης για τους
μηχανισμούς σχηματισμού του λεξιλογίου της ελληνικής που είναι παραγωγικοί στην
παρούσα φάση της εξέλιξής του, για τη σημασία των παραγωγικών μορφημάτων και
των παραγόμενων λέξεων και για τη σημασιακή διαφοροποίηση τόσο των
μορφημάτων όσο και των λέξεων που σχηματίζουν ανάλογα με το σημασιολογικό
πεδίο χρήσης τους.
Επίλογος
Είναι γεγονός ότι από τη δεκαετία του 1980 και ύστερα παρατηρείται σε αρκετές χώρες μια ιδιαίτερη έμφαση στην κατά συστηματικό τρόπο καλλιέργεια της γνώσης των
μαθητών σε θέματα γλώσσας. Τα ηλεκτρονικά γλωσσικά περιβάλλοντα, όπως είναι
τα λεξικά και τα σώματα κειμένων, είναι δυνατόν να συνεισφέρουν προς μια διαφορετική διδακτική κατεύθυνση, κάτω υπό συγκεκριμένες, φυσικά, προϋποθέσεις (Κουτσογιάννης 2002). Σημαντικό δεν είναι μόνο ότι διατίθεται πλούσιο και αξιόπιστο
γλωσσικό υλικό, αλλά ότι η γνώση μπορεί να προκύψει από την προσωπική έρευνα
και αναζήτηση των διδασκομένων. Το πώς όμως μπορούν μεθοδολογικά να αξιοποιηθούν τα λεξικά στη διδασκαλία αποτελεί ξεχωριστή συζήτηση.
Επιμόρφωση Εκπαιδευτικών για την Αξιοποίηση και Εφαρμογή των ΤΠΕ στη Διδακτική Πράξη
ΙΤΥΕ Διόφαντος - Διεύθυνση Επιμόρφωσης και Πιστοποίησης
338