Επιμορφωτικό υλικό για την επιμόρφωση των εκπαιδευτικών – Τεύχος 3 (Κλάδος ΠΕ02) γ’ έκδοση
Ο λογοκεντρικός πυρήνας του μαθήματος ανέγγιχτος από τις ΤΠΕ
Ο ισχυρός λογοκεντρικός πυρήνας του μαθήματος είναι και ο βασικός λόγος εξαιτίας
του οποίου οι ΤΠΕ χρησιμοποιούνται κυρίως ως δόλωμα ή άρτυμα και λιγότερο ως
συστατικό στοιχείο της διδασκαλίας. Έτσι λοιπόν, σε αρκετά σενάρια, η
λογοκεντρική διδασκαλία ολοκληρώνεται στη σχολική τάξη και στη συνέχεια
αρτύνεται με τις ΤΠΕ στο εργαστήριο των υπολογιστών. Έτσι, οι ΤΠΕ δε
συνεισφέρουν σε ένα νέο τρόπο πρόσληψης και ανάγνωσης της λογοτεχνίας, αλλά
χρησιμοποιούνται κυρίως ως πηγή άντλησης πληροφοριών και ως εποπτικό υλικό για
ένα λογοτεχνικό κείμενο, το οποίο έχει ήδη διδαχθεί στην τάξη, στο πλαίσιο της
παραδοσιακής διδασκαλίας.
Ευκαιριακή διδασκαλία, στην ώα του αναλυτικού προγράμματος
Η χρήση των ΤΠΕ στη διδασκαλία της λογοτεχνίας, κυρίως όσον αφορά τα
ελληνόφωνα σενάρια διδασκαλίας αλλά όχι μόνο, γίνεται σε μεγάλο βαθμό
ευκαιριακά και επιχειρείται στην ώα του ΑΠ, όταν περισσεύει χρόνος από το σχολικό
πρόγραμμα. Με τον τρόπο αυτό η χρήση των ΤΠΕ μένει μετέωρη, ασυνεχής και χωρίς
παιδαγωγικό ή επιστημονικό σαφή στόχο. Όμως η τεχνολογία δεν είναι απλό άρτυμα
ή δόλωμα της διδασκαλίας, όπως συχνά παρουσιάζεται στα διδακτικά σενάρια, αλλά
ένα μέσο για την πρόσληψη του πολυτροπικού χαρακτήρα της λογοτεχνίας, ένα μέσο
για διάβασμα και (δημιουργικό) γράψιμο, δηλαδή ένα μέσο γραμματισμού. Η νέα
κειμενική και επικοινωνιακή πραγματικότητα που δημιουργήθηκε με τη χρήση των
ΤΠΕ δεν μπορεί να μένει εκτός της συστηματικής και κριτικής προσέγγισής της στο
πλαίσιο της σχολικής εκπαίδευσης.34 Στο πλαίσιο αυτό, κάθε διδακτικό σενάριο δε θα
αποτελεί ξεκομμένη επιστημονικά και παιδαγωγικά πρόταση, η οποία αναπτύσσεται
στη μεθόριο του ΠΣ και εφαρμόζεται περιστασιακά, αλλά μέρος ενός ευρύτερου
παιδαγωγικού σχεδίου, το οποίο αξιοποιεί τις ΤΠΕ για το λογοτεχνικό γραμματισμό
των μαθητών.
34
Η ευρύτατη διάδοση του ψηφιακού γραμματισμού στη σύγχρονη τεχνολογικώς προσανατολισμένη
κοινωνία δεν μπορεί να αγνοηθεί από το σχολείο. Βλ. Bruce & Hogan 2000, επίσης Cope & Kalantzis
2000. Για τον κριτικό ψηφιακό γραμματισμό στα δεδομένα του ελληνικού σχολείου, βλ. Κουτσογιάννης 2002.
Επιμόρφωση Εκπαιδευτικών για την Αξιοποίηση και Εφαρμογή των ΤΠΕ στη Διδακτική Πράξη
ΙΤΥΕ Διόφαντος - Διεύθυνση Επιμόρφωσης και Πιστοποίησης
150