2nd Mediterranean Plant Conservation Week « Conservation of Mediterranean Plant Diversity: Complementary Approaches and New Perspectives »
To Herbarium του Τμήματος Βιολογίας του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών
12 φές και παρουσιάζονται πληροφορίες σχετικά με το ενδιαίτημα, την οικολογία και την εξάπλωση, χάρτες εξάπλωσης στην Αμοργό καθώς και από μία έως δύο φωτογραφίες των 28 ελληνικών ενδημικών φυτικών taxa που απαντώνται στο νησί, με αλφαβητική σειρά. Από αυτά, τα Symphytum davisii subsp. davisii και Erysimum senoneri subsp. amorginum είναι τοπικά ενδημικά. Αξίζει επίσης να σημειωθεί ότι τα κάθετα ασβεστολιθικά βράχια της Αμοργού αποτελούν καταφύγιο για τα 12 από τα 28 ενδημικά taxa, τα οποία είναι αποκλειστικά χασμόφυτα. Οι συγγραφείς αναφέρουν ότι έχουν σχεδιάσει να δημοσιεύσουν τη συνολική χλωρίδα της Αμοργού στο άμεσο μέλλον.
Βιβλιογραφία Rechinger, K. H.( 1944). Flora Aegaea. Flora der Inseln and Halbinseln der Agaischen Meeres. Akad. Wiss. Wien. Math.- Naturwiss. Kl. DenKschr. 105( 1): 1-924. Rechinger, K. H.( 1949). Flora Aegaea Supplementum. Phyton( Horn) 1: 194-228. Strid, A.( 2016). Atlas of the Aegean Flora. Englera 33( 1 & 2). Tournefort, J. P. de( 1717). Relation d’ un voyage du Levant fait par ordre du Roy. Anisson & Posuel, Lyon.
Μαρία Πανίτσα Επίκουρη Καθηγήτρια, Τμήμα Βιολογίας,
Εργαστήριο Βοτανικής, Πανεπιστήμιο Πατρών
2nd Mediterranean Plant Conservation Week « Conservation of Mediterranean Plant Diversity: Complementary Approaches and New Perspectives »
12-16 November 2018, La Valetta, MALTA
Η « 2η Εβδομάδα για τη Διατήρηση των φυτών της Μεσογείου » θα πραγματοποιηθεί στη Μάλτα, 12-16 Νοεμβρίου 2018 με θέμα:» Διατήρηση της Ποικιλότητας των Μεσογειακών Φυτών: προσεγγίσεις και νέες προοπτικές ». Το πρόγραμμα θα περιλαμβάνει συνδυασμό παρουσιάσεων, εργαστηρίων και ομάδων συζήτησης και αποτελεί μια σημαντική ευκαιρία δικτύωσης και ενημέρωσης για τους συμμετέχοντες. Αναλυτικές πληροφορίες στη σελίδα: http:// www. medplantsweek. uicnmed. org / public _ html / medplantsweek / en / home /
To Herbarium του Τμήματος Βιολογίας του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών
Οι βοτανικές συλλογές που περιλαμβάνονται στο Herbarium του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών( διεθνές πιστοποιημένο ακρωνύμιο: ΑΤΗU) βρίσκονται κατατεθειμένες στο Βοτανικό Μουσείο, ένα ανεξάρτητο ίδρυμα που εποπτεύεται από το Τμήμα Βιολογίας και διευθύνεται από τον εκάστοτε Διευθυντή του, εκλεγμένο για 3 έτη. Το Βοτανικό Μουσείο, μαζί με το συγγενικό Ζωολογικό Μουσείο, καταλαμβάνουν χώρους του Τμήματος Βιολογίας στο ισόγειο του αντίστοιχου κτηρίου, στην Πανεπιστημιούπολη.
Τo Βοτανικό Μουσείο οργανώθηκε ως ανεξάρτητο ίδρυμα το 1868, όταν ανεξαρτητοποιήθηκε από το παλαιότερο Φυσιογραφικό Μουσείο. Ο κύριος λόγος δημιουργίας του Βοτανικού Μουσείου ήταν η οργάνωση και η διατήρηση των βοτανικών συλλογών, κάποιες από τις οποίες είναι σαφώς παλαιότερες της ίδρυσής του. Σήμερα, στο Μουσείο διατηρούνται δείγματα ηλικίας περίπου 2 αιώνων, με το παλαιότερο πιστοποιημένο να ανάγεται στο 1822. Ανεπιβεβαίωτες πληροφορίες κάνουν λόγο για την ύπαρξη ακόμη παλαιότερων δειγμάτων σημαντικής ιστορικής αξίας, που συλλέχθηκαν τη δεκαετία του 1770-1780.
Οι βοτανικές συλλογές
Oι βοτανικές συλλογές του ΑTHU χωρίζονται σε δύο μεγάλες ενότητες: τις ιστορικές συλλογές που καλύπτουν το διάστημα των αρχών του 19ου αιώνα μέχρι περίπου το 1910-1920 και τις σύγχρονες συλλογές που ξεκινούν λίγο πριν τον 2ο Παγκόσμιο Πόλεμο και συνεχίζονται μέχρι σήμερα. Ο ακριβής αριθμός των φυτικών δειγμάτων που ανήκουν στο ATHU είναι άγνωστος. Παλαιότερες εκτιμήσεις υποδεικνύουν 117.000 δείγματα, ωστόσο αυτός ο αριθμός είναι ενδεικτικός και χρειάζεται να αξιολογείται με επιφύλαξη καθώς ουδέποτε έχει πραγματοποιηθεί συστηματική καταγραφή του βοτανικού υλικού. Μεταξύ των περισσότερο πολύτιμων συλλογών του ΑΤΗU περιλαμβάνονται: i) ολόκληρη η βοτανική συλλογή του Θεόδωρου Ορφανίδη( 1817-1886), Καθηγητή της Βοτανικής και Πρύτανη του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών με τουλάχιστον 45.000 δείγματα. Η συλλογή του Ορφανίδη δημιουργήθηκε τόσο από τις προσωπικές του δειγματοληψίες όσο και από διεθνείς ανταλλαγές, όπως π. χ. αυτές με τον Asa Grey( 1810-1888), καθηγητή της Βοτανικής στο Πανεπιστήμιο του Harvard για αρκετές δεκαετίες, ii) Tμήμα των συλλογών του Theodor von Heldreich( 1822- 1902), Γερμανού βοτανικού που εγκαταστάθηκε και εργάστηκε στη Ελλάδα. Το κύριο σώμα των βοτανικών του συλλογών βρίσκεται στη Γενεύη, iii) Τμήμα του βοτανικού υλικού του Βασίλειου Τούντα, ο οποίος πραγματοποίησε συλλογές μεταξύ του 1895 και του 1913.
Παρότι το ιστορικό Herbarium του ATHU διατρέχει χρονικό εύρος εφάμιλλο ή μεγαλύτερο της ίδρυσης του σύγχρονου ελληνικού κράτους, έχει δεχθεί μικρή μόνο φροντίδα τα νεότερα έτη. Το ευαίσθητο και εύθραυστο
Εικ. 1: Πολλές από τις ιστορικές συλλογές του ΑΤΗU φυλάσσονται σε ξύλινα κιβώτια. Εδώ, 12 κιβώτια που έχουν διασωθεί από πρόσφατη πλημμύρα( Ιούλιος 2017).