ΕΘΝΙΚΕΣ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΕΣ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΕΘΝΙΚΕΣ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΕΣ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ | Page 29

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 | ΕΠΙΣΚΌΠΗΣΗ ΘΕΣΜΏΝ ΚΑΙ ΚΥΡΙΌΤΕΡΩΝ ΣΤΑΘΜΏΝ
ισχυρή (1996). Οι πιο πρόσφατες πολιτικές της ΕΕ, π.χ. για την εκπαίδευση, την κοινωνική
προστασία και την κοινωνική πολιτική, εκπονήθηκαν με διαφορετικές προτεραιότητες και φι-
λοσοφία, όπως αυτή του Ηνωμένου Βασιλείου.
Άλλωστε η ένταξη/ενσωμάτωση της διάστασης του φύλου σε όλες τις πολιτικές (βλ. πα-
ρακάτω ειδικότερα για το gender mainstreaming) υλοποιήθηκε κατά έναν τρόπο που αποτε-
λεί «αμάλγαμα» των διαφορετικών προσεγγίσεων και φιλοσοφιών που προαναφέρθηκαν. Ο
στόχος της πολιτικής αυτής υποτίθεται ότι είναι η αντιμετώπιση των δομικών αιτίων της ανι-
σότητας των φύλων και η συμβολή στη μείωση των ανισοτήτων. Στην πράξη όμως είτε συνα-
ντάται ως αυτοτελής στόχος (πχ. Λειτουργικοί στόχοι της Ευρωπαϊκής Στρατηγικής-Πλαισίου
για την Ισότητα των Φύλων 2001-2005), είτε χρησιμοποιείται για τη διεύρυνση της αγοράς
εργασίας, την αύξηση της παραγωγικότητας κ.λπ. Οι εξελίξεις αυτές καταγράφονται στα κεί-
μενα και τις παρεμβάσεις πολιτικών της ΕΕ (Διαρθρωτικά Ταμεία, Ευρωπαϊκή Στρατηγική για
την Απασχόληση κ.λπ.).
Γενικότερα, όπως επισημαίνει και η Marry Braithwaite (2008: 167), οι «παραγωγικές»
πλευρές της ισότητας των φύλων αποκτούν αυξανόμενη σημασία, τόσο στη ρητορική όσο και
στις πρακτικές της ευρωπαϊκής πολιτικής.
γ. Μέσα Άσκησης Πολιτικής
Ένα από τα κυριότερα μέσα άσκησης πολιτικής για την ισότητα των φύλων σε ευρωπαϊκό
και εθνικό επίπεδο είναι η νομοθεσία κατά των διακρίσεων στην απασχόληση και την εκπαί-
δευση, πεδία που καλύπτονται από τις Οδηγίες της ΕΕ (βλ. στο Κεφάλαιο: «Φύλο και Αμειβό-
μενη Απασχόληση» πώς οι Οδηγίες για την Ίση Μεταχείριση λειτούργησαν ως νομική βάση
για την επέκταση των πολιτικών ισότητας και σε άλλους τομείς).
Σε κάποιες περιπτώσεις, οι νομοθετικές πρωτοβουλίες σε εθνικό επίπεδο προηγούνται
των ευρωπαϊκών. Παράδειγμα αποτελεί η έκδοση Οδηγίας για την ισότητα των φύλων στην
πρόσβαση σε αγαθά και υπηρεσίες, η οποία πραγματοποιήθηκε το 2004, αρκετά αργότερα,
ακολουθώντας τις εθνικές νομοθεσίες της Ιρλανδίας και της Ισπανίας.
Ένα άλλο σημαντικό μέσο αποτέλεσε η ενσωμάτωση των θετικών δράσεων στις εθνικές
νομοθεσίες. Στη διαδικασία αυτή προέκυψαν αρκετές φορές δυσκολίες, τεχνικά και ερμηνευ-
τικά προβλήματα, καθώς εμπλέκεται ως παράγων και το παράγωγο δίκαιο από τις Αποφάσεις
του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου (βλ. ειδικότερα στο Κεφάλαιο ΙΙ: «Φύλο και Αμειβόμενη Απα-
σχόληση»).
Όσον αφορά την εκπόνηση Σχεδίων Δράσης για την Ισότητα των Φύλων, σε εθνικό ή ευ-
ρωπαϊκό επίπεδο, παρατηρούμε τα εξής: Αρκετά από τα Σχέδια αυτά είναι οργανωμένα κατά
Άξονες προτεραιότητας ή αρμοδιότητας κατά φορείς (υπηρεσίες της Επιτροπής ή Υπουργεία).
Σε ότι αφορά τις Εθνικές Στρατηγικές - Πλαίσια για την Ισότητα των Φύλων, το παράδειγμα της
Ισπανίας κρίνεται από τα πιο επιτυχημένα, λόγω της μακρόχρονης παράδοσης και εμπειρίας
στα Σχέδια Ισότητας και της επαρκούς χρηματοδότησης των θεσμικών φορέων υλοποίησης
(Braithwaite, 2008: 169).
Η ανάλυση κατά φύλο και η αποτίμηση των επιπτώσεων ανάλογα με το φύλο (gender
impact assessment), αποτέλεσε ένα ακόμη βασικό στοιχείο της πολιτικής ισότητας της ΕΕ.
Υλοποιήθηκε κυρίως σε χώρες όπως η Σουηδία, η Ισπανία, η Ιταλία και η Γαλλία, και εκτός ΕΕ
στον Καναδά κατά τη δεκαετία του 1990.
29