Αρχαία Ελληνικά Β΄ Λυκείου : « Το άγνωστο κείμενο »
Η Μετοχή
Η μετοχή όπως και το απαρέμφατο , είναι ονοματικός τύπος του ρήματος . Η μετοχή είναι ρηματικό επίθετο , ενώ το απαρέμφατο ρηματικό ουσιαστικό . Λέγεται μετοχή , γιατί « μετέχει » του ρήματος και του επιθέτου , έχει δηλαδή τις ιδιότητες και των ρημάτων και των επιθέτων .
Η ρηματική φύση της μετοχής διακρίνεται από το ότι έχει :
✓ Υποκείμενο , αντικείμενο , είναι συνδετικός ρηματικός τύπος , συνδέει δηλαδή το υποκείμενο ή το αντικείμενο με το κατηγορούμενο , και γενικά δέχεται κάθε είδους προσδιορισμό , όπως το ρήμα .
✓ Συνοδεύεται από το δυνητικό ἄν , όπως το ρήμα . ✓ Έχει χρόνους , φωνές και διαθέσεις .
Η μετοχή έχει την ίδια σύνταξη με το ρήμα από το οποίο προέρχεται , δέχεται δηλαδή το αντικείμενό της στην ίδια πτώση που το δέχεται και το ρήμα και γενικά όλοι οι προσδιορισμοί που συνοδεύουν το ρήμα , συνοδεύουν και τη μετοχή .
Η επιθετική φύση της μετοχής φαίνεται από το ότι : ✓ Έχει τρία γένη και τρεις καταλήξεις . ✓ Έχει πτώσεις , όπως το επίθετο .
✓ Προσδιορίζει , όπως το επίθετο , ένα ουσιαστικό , ως επιθετικός ή κατηγορηματικός προσδιορισμός .
- Αἱ πόλεις αἱ δημοκρατούμεναι τοῖς νόμοις τοῖς κειμένοις διοικοῦνται . || Οι πόλεις που έχουν δημοκρατικό πολίτευμα διοικούνται σύμφωνα με τους θεσπισμένους νόμους .
- Εἶχον τάς ἀσπίδας ἐκκεκαλυμμένας . || Είχαν τις ασπίδες ακάλυπτες . ✓ Τίθεται ως κατηγορούμενο
- Οὗτος ἦν ὁ ἀδικήσας , ὦ βουλὴ καὶ ἐπιβουλεύσας ἡμῖν . || Αυτός ήταν που μας αδίκησε βουλευτές και σχεδίαζε κακά εναντίον μας .
188