Αρχαία Ελληνικά Β΄ Λυκείου : « Το άγνωστο κείμενο »
✓ Τό γνῶθι σαυτόν και τό σωφρόνει ἐστί ταυτόν . || Το να γνωρίζεις τον εαυτό σου και να είσαι συνετός είναι το ίδιο .
Παράλειψη του υποκειμένου . Το υποκείμενο του ρήματος παραλείπεται κανονικά ό- ταν είναι αντωνυμία του πρώτου ή δευτέρου προσώπου , όπως συμβαίνει και στα νέα ελληνικά , γιατί υποδηλώνεται από την κατάληξη του ρήματος . Διατηρείται μόνο στις περιπτώσεις που εκφράζεται έμφαση ή αντιδιαστολή .
✓ παρελθὼν πρῶτος ἐγὼ παρῄνεσα || αφού ανέβηκα στο βήμα πρώτος εγώ σας συμβούλευσα ( έμφαση ).
✓ οὐκ ἐγὼ αἴτιός εἰμι τοῦ εἰς τὸ δικαστήριον εἰσιέναι , ἀλλ ' οὗτος αὐτός || δεν είμαι εγώ αίτιος της παραπομπής του στο δικαστήριο , αλλά αυτός ο ίδιος ( αντιδιαστολή ).
Tο υποκείμενο του ρήματος σε τρίτο πρόσωπο παραλείπεται συνήθως όταν ( α ) μπορεί να εννοηθεί εύκολα από τα συμφραζόμενα , ( β ) είναι αόριστο , οπότε εννοείται ως υ- ποκείμενο η αόριστη αντωνυμία τις ή κάποιος άλλος αόριστος όρος π . χ . οἱ ἄνθρωποι , τὰ πράγματα κ . ά . και ( γ ) η ενέργεια που εκφράζει το ρήμα αρμόζει σε ένα συγκεκριμένο υποκείμενο , όπως με τα ρήματα ἐσάλπιγξε ( ὁ σαλπιγκτής ), ἐκήρυξε ( ὁ κῆρυξ ), ἀναγνώσεται ( ὁ γραμματεύς ) κ . ά ., καθώς και με ρήματα δηλωτικά φυσικών φαινομένων , όπως ὕει ( βρέχει ), νίφει ( χιονίζει ), ἀστράπτει , ἔσεισε ( έγινε σεισμός ) κλπ ., για τα οποία ως υποκείμενο εννοείται ὁ θεός ή Ζεύς .
✓ τοὺς νόμους ἀναγνώσεται ( ενν . ὁ γραμματεύς ) || ο γραμματέας θα διαβάσει τους νόμους .
✓ μέγα φρονήσας ὁ Τισσαφέρνης ἐπὶ τῷ καταβάντι στρατεύματι προεῖπεν Ἀγησιλάῳ πόλεμον , εἰ μὴ ἀπίοι ἐκ τῆς Ἀσίας ( ενν . ὁ Ἀγησίλαος ) || ο Τισσαφέρνης , επειδή αλαζονεύτηκε από την άφιξη του νέου στρατεύματος , απείλησε τον Α- γησίλαο ότι θα του επιτεθεί , αν δεν αποχωρήσει από την Ασία .
Συμφωνία του υποκειμένου με το ρήμα . Το ρήμα της πρότασης κανονικά συμφωνεί με το υποκείμενό του ως προς το πρόσωπο και τον αριθμό , όπως και στα νέα ελληνικά : σὺ λέγεις , ἡμεῖς λέγομεν , οὗτοι λέγουσι . Όταν όμως το υποκείμενο είναι ουδέτερο πληθυντικού αριθμού , τότε στην αττική διάλεκτο το ρήμα βρίσκεται κανονικά σε ε- νικό αριθμό ( αττική σύνταξη ).
102