ΑΠΟΤΥΠΩΜΑΤΑ
Κάπως έτσι ξεκίνησαν όλα … Το παιχνίδι στην αρχαιότητα
Αλογάκι, άθυρμα για παιδιά( Αρχαιολογικό Μουσείο Κεραμεικού)
06
ΑΠΟΤΥΠΩΜΑΤΑ
Από πολύ παλιά είχε αναγνωριστεί ο σημαντικός ρόλος των παιχνιδιών για την ψυχολογική και σωματική ανάπτυξη των παιδιών, καθώς μέσα από αυτά ενισχυόταν η κρίση, το σώμα γυμναζόταν και οι κινήσεις του συντονίζονταν.
Το παιχνίδι στην αρχαία Ελλάδα ήταν βασικό μέρος της καθημερινότητας των παιδιών και παρά την τεράστια χρονική απόσταση, είχε κοινά σημεία αναφοράς με το παιχνίδι της σύγχρονης εποχής. Τα παιδιά μπορεί να μην είχαν ηλεκτρονικά παιχνίδια ή άλλα έτοιμα μέσα ψυχαγωγίας, ωστόσο, μπορούσαν να δημιουργήσουν ολόκληρους κόσμους με τη φαντασία τους και απλά υλικά. Οι δρόμοι και οι αυλές των σπιτιών μετατρέπονταν σε φυσικούς χώρους παιχνιδιού, όπου όλα ήταν γέλια, παιχνίδια και κοινωνικές επαφές.
Ένα από τα πιο δημοφιλή παιχνίδια ήταν οι « αστράγαλοι », μικρά κόκαλα ζώων που χρησιμοποιούνταν σε παιχνίδια τύχης ή δεξιοτεχνίας. Για τα παιδιά, όμως, σημαντικό ήταν όχι το υλικό, αλλά η διαδικασία, ο ανταγωνισμός, η συνεργασία και η χαρά της συμμετοχής. Επίσης, έπαιζαν πολύ με τις σφήκες, τις πέτρες και τις απλές ξύλινες ή πήλινες κούκλες τους τις οποίες φρόντιζαν και ζέσταιναν. Μέσα από αυτούς τους τρόπους τα παιδιά ανακάλυπταν τον κόσμο, έκαναν φίλους και μάθαιναν να ζουν σε μια μικρή κοινωνία.
Οι αρχαίοι Έλληνες αντιλαμβάνονταν το παιχνίδι ως ένα παιδαγωγικό μέσο. Δεν ήταν απλά ψυχαγωγία · θεωρούσαν ότι μέσα από το παιχνίδι το παιδί αναπτύσσεται ολοκληρωμένα, ως άτομο. Δεν ήταν τυχαίο ότι μεγάλοι φιλόσοφοι, όπως ο Πλάτωνας, ασχολήθηκαν με το θέμα και είχαν αναφερθεί στη σημασία του παιχνιδιού για την ανάπτυξη του χαρακτήρα. Στην πραγματικότητα, το παιχνίδι λειτουργούσε ως προπαρασκευαστικό στάδιο για τη μετέπειτα ενηλικίωση και είχε και λειτουργία κοινωνικής ενσωμάτωσης.
Ιδιαίτερη θέση κατείχαν και τα παιχνίδια που συνδέονταν με την άθληση. Τα παιδιά συνήθιζαν να τρέχουν, να πηδούν, να παλεύουν και να δοκιμάζουν τις δυνατότητές τους μέσα από δραστηριότητες που συνδύαζαν το παιχνίδι με την άσκηση. Μέσα από αυτές καλλιεργούσαν δύναμη, ευλυγισία και αυτοπεποίθηση, ενώ παράλληλα έρχονταν σε επαφή με τις αξίες του « ευ αγωνίζεσθαι », οι οποίες αργότερα μεταφέρονταν και στους αθλητικούς αγώνες των ενηλίκων. Παρά τις τεράστιες αλλαγές που έχουν συντελεστεί από τότε, η ουσία του παιχνιδιού παραμένει σχεδόν αμετάβλητη. Η ανάγκη για έκφραση, για δημιουργία και για σύνδεση με τους άλλους είναι στοιχεία που συναντά κανείς σε κάθε εποχή. Το παιχνίδι στην αρχαιότητα, όπως και σήμερα, ήταν ένας τρόπος να μαθαίνουν τα παιδιά τον κόσμο και ταυτόχρονα, έναν τρόπο να χτίζουν τον δικό τους.
Δανάη Γαβαλά β1