ΑΠΟΤΥΠΩΜΑΤΑ
Γελάει καλύτερα, όποιος βρίσκεται … πού;
22
ΑΠΟΤΥΠΩΜΑΤΑ
Κάθε φορά που συναντούσα κάποιον από το εξωτερικό, μου έρχοταν στο νου αν θα μπορούσα να « επικοινωνήσω » απόλυτα μαζί του … Και δεν εννοώ μόνο σε επίπεδο γλωσσικό. Αν θα μπορούσα να του μεταφέρω και να μου μεταφέρει αντίστοιχα όλα τα μηνύματα που φέρει, όχι μόνο η γλώσσα ως κώδικας αλλά κυρίως αυτό που ονομάζουμε « κουλτούρα ». Αναρωτιόμουν, επίσης, αν θα μπορούσαμε να μοιραστούμε τα ίδια αστεία …
Είναι αλήθεια ότι παρόλο που το χιούμορ είναι πανανθρώπινο χαρακτηριστικό επικοινωνίας και όλοι συμφωνούν πως λίγο – πολύ οι άνθρωποι το επικαλούμαστε, για να συνδεθούμε με άλλους ανθρώπους, είναι ταυτόχρονα και ζήτημα « συντεταγμένων », αφού δεν γελούν όλοι οι λαοί με τα ίδια αστεία. Τι είναι εκείνο όμως που αλλάζει την οπτική τους για το « αστείο »;
Αν ανατρέξουμε στη λέξη « χιούμορ »,( ιταλικά umore, γαλλικά humoeur και αγγλικά humor) θα λέγαμε ότι ετυμολογικά είναι κοντά με τη λέξη « χυμός ». Ο φιλόσοφος Εμπεδοκλής, ο γιατρός Ιπποκράτης, και ο Γαληνός θεώρησαν ότι στο ανθρώπινο σώμα όλες οι λειτουργίες σχετίζονται με την παρουσία και την ισορροπία των 4 « χυμών », το αίμα, τη μαύρη χολή, τη λευκή χολή και το φλέγμα.
Αυτή η αντίληψη επηρέασε την Ιατρική σκέψη μέχρι τον Μεσαίωνα κι έτσι αν η ανάμειξή τους γίνεται κανονικά και κατά τις φυσικές αναλογίες τότε ο άνθρωπος είναι υγιής, εύθυμος, a buon umore,( κατά του Ιταλούς, ή en bonne humoeur, κατά τους Γάλλους.... και για αυτό το Humor ήταν συνδεδεμένο με την υγεία των ανθρώπων. Είναι λοιπόν ζήτημα βιολογικό το πώς και πόσο γελούν και αστειεύονται οι λαοί;
Οι Βρετανοί έχουν χιούμορ διακριτικό, ειρωνικό και συχνά αυτοσαρκαστικό. Συχνά χρησιμοποιούν το χιούμορ την ειρωνεία και την υπερβολή ως τρόπο σχολιασμού ή αποστασιοποίησης από τα συναισθήματα.
Οι αντιδράσεις τους χαρακτηρίζονται από μετριοπάθεια και έλλειψη κινήσεων ή του σώματος ή έντονων εκφράσεων. Κλασικά παραδείγματα είναι οι σειρές Monty Python και The Office( UK), όπου η αμηχανία και η κοινωνική αδεξιότητα γίνονται αντικείμενα γέλιου.
Αντίθετα, το αμερικανικό χιούμορ είναι πιο άμεσο, εξωστρεφές και συχνά βασίζεται σε υπερβολές και σωματικές εκφράσεις. Χαρακτηρίζεται από γρήγορες ατάκες, σατιρικά σχόλια και έναν δυναμικό ρυθμό.
Το χιούμορ στις ΗΠΑ δεν φοβάται να « πει τα πράγματα έξω από τα δόντια », και συχνά συνδέεται με κοινωνική ή πολιτική σάτιρα, όπως στις εκπομπές Saturday Night Live ή The Daily Show. Τέλος, το μεσογειακό χιούμορ( όπως