ΑΠΟΤΥΠΩΜΑΤΑ
18
ΑΠΟΤΥΠΩΜΑΤΑ
Γελοιογραφίες Γιατί θεωρούνται σημαντικό κομμάτι της Κωμωδίας;
Ως γελοιογραφία χαρακτηρίζεται κάθε ζωγραφική παράσταση της οποίας τα κύρια γνωρίσματα των προσώπων ή των πραγμάτων αποδίδονται … κωμικά παραλλαγμένα. Στόχος της γελοιογραφίας είναι η διακωμώδηση προσώπων, συνήθως δημοσίων που τα λόγια τους ή τα έργα τους δεν είναι αποδεκτά στη κοινή αντίληψη.
Γεγονός πάντως είναι ότι η γελοιογραφία μεγαλοποιεί τα φυσικά γνωρίσματα, κυρίως τα ελαττώματα ή καταδεικνύει με αντιθέσεις την ασυμφωνία των φυσικών χαρακτηριστικών με τον χαρακτήρα του γελοιογραφούμενου, προκειμένου να αναδειχθεί το κωμικό στοιχείο. Η αξία, λοιπόν, της γελοιογραφίας συνάγεται από το λεπτό και συνάμα δριμύ πνεύμα, συνδυαζόμενο με σαφήνεια και απλότητα, έτσι ώστε να προκαλείται αυθόρμητα εύθυμη διάθεση.
Ιστορία της γελοιογραφίας
Η γελοιογραφία ήταν γνωστή από τους αρχαίους χρόνους. Κατά τον Πελοποννησιακό Πόλεμο, στις αρχές του 4ου π. Χ. αιώνα στην Αθήνα ζούσε ο ζωγράφος Παύσων. Ο Παύσων, κατά τον Αριστοτέλη παρίστανε τους ανθρώπους, όπως οι κωμικοί ποιητές, με μια τάση παρωδίας και διακωμώδησης. Άλλος γνωστός γελοιογράφος ήταν ο Αντίφιλος της Αιγύπτου( β΄ μισό 4ου π. Χ. αιώνα), που λέγεται πως αυτός εισήγαγε τη γελοιογραφία ως είδος της ζωγραφικής και του οποίου τα έργα επειδή σατίριζε κάποιον Γρύλλο ονομάσθηκαν « Γρύλλοι ».
Στα ερυθρόμορφα αγγεία της Μεγάλης Ελλάδος( Νότια Ιταλία) τα καλούμενα « φλυακογραφίες » ήταν παραστάσεις από κωμικά λαϊκά δράματα τα οποία ειδικά στον Τάραντα λέγονταν « φλύακες ». Σε αυτά παρωδούνταν μύθοι θεών και Ομηρικών επεισοδίων. Γνωστός εκεί ως γελοιογράφος ήταν και ο ζωγράφος Αστέας.
Στην Ελληνιστική περίοδο η Αλεξάνδρεια εκπροσωπεί κάθε τι σκωπτικό και γελοιογραφικό είδος στη Τέχνη. Αλεξανδρινός ήταν πιθανώς και ο Γαλάτων που ζωγράφισε τον Όμηρο « ἐμοῦντα » και τους άλλους ποιητές « ἀρυομένους τὰ ἐμημεσμένα », καυτηριάζοντας έτσι τους ποιητές ότι δεν φτιάχνουν τίποτε νέο, αλλά διατηρούν ως πηγή έμπνευσης τον Όμηρο. Άλλοι γελοιογράφοι της εποχής εκείνης ήταν ο Γραφικός, ο Καλάτις κ. ά.
Στον Μεσαίωνα η γελοιογραφία αποτελεί όπλο της Εκκλησίας, για να σατιρίσει τους άπιστους και αιρετικούς αλλά και την όποια εκδήλωση Τέχνης πέραν της θρησκευτικής. Αντίθετα, η κοσμική Τέχνη χρησιμοποιεί τη γελοιογραφία προς διακωμώδηση έκλυτου βίου μοναχών και σατυρικής αναπαράστασης έμμετρων μεσαιωνικών μύθων.
Κατά τον 16ο αιώνα με τη διάδοση της τυπογραφίας συντελείται και η ανάπτυξη της γελοιογραφίας με θέματα από τον καθημερινό βίο. Παρότι η τότε