den kurtulmaya ve kararlı duruma geçmeye çalışırlarki bu olayada radyoaktivite veya radyoaktif parçalanma denir.
RADYASYON
Bir kaynaktan çevreye olan enerji taşınımı olup, Parçacık salınımı ve dalgalar sekliyle ile iletilip ve bu iki şekilde de sınıflandırılır. Parcacık radyasyonu; belli bir kütle ve enerjiye sahip, Çok hızlı hareket eden minik parçacıkları ifade eder. Dalga tipi radyasyon; Belli bir enerjiye sahip fakat kütlesiz radyasyon olup ve tıpkı titreşim yaparak ilerleyen elektrik ve manyetik enerji dalgaları gibidir.
Gözle görülebilir ışıklar mor renkli olurken, radyasyonun enerjisi arttıkça ışık rengi görünmez ve morötesi olarak adlandırılır. Morötesi ışık görünmez ve hissedilmez ortamda mevcut olup, eğer şiddeti yeterliyse güneş yanığına benzer yanıklarla kendini belli eder. Parçacık ve dalga tipi radyasyonlarda kendi aralarında gene iyonlaştırıcı ve iyonlaştırıcı olmıyan radyasyon olarak ikigruba ayrılır. İyonlaştırıcı radyasyon; çarptıgı maddede yüklü parçacıklar oluşturan radyasyon demektir. Başlıca beş iyonlaştırıcı radyasyon çeşidi bulunmaktadır. Bunlar sırasıyla Alfa Parçacıkları, Beta Parçacıkları, Gama ışınları ve Nötronlardır.
Alfa parçacıkları
iki proton ve iki nötrondan oluşmuş bir helyum çekirdeği olup, genellikle doğal radyoaktif atomlarda bulunurlar. Sahip oldukları büyük elektrik yükü, alfa parçacıklarının herhangi bir madde içinden geçerken, yolları üzerinde yoğun bir iyonlaşma meydana getirmelerine sebeb olur ve bu yüzdende enerjilerinin büyük bir kısmını çok çabuk bir şekilde kaybederlerki bu nedenle tehlikeli değillerdir. Solunum yolları ve açık yaralarda vucuda girebilen Alfa Parçacıkları nı ince bir kağıt tabakası bile durdurmaya yeterlidir. Beta parçacıkları:
Beta parçacıklarıda Alfa parçacıkları gibi belli bir yük ve kütleye sahip olduklarından madde üzerinden geçerken yolları üzerinde iyonlaşmaya sebeb olurlar. ancak bu iyolaşma alfa parçacıklarının oluşturduğu iyonlaşmadan daha az olup, alfa parcacıklarına göre daha hafif ve yüz kere daha giricidir. Bunlardan korunmak içinse ince bir aliminyum levhası gerekli olacaktır.
X Işınları:
Röntgen ışınları olarakta bilinenen X ışınları, mor ötesi ışınları gibi dalga seklindedir. Bir atoma dışardan gönderilen yüksek enerjili elektronlar o atomun ilk halkalarından elektronlar koparırlar ve kopan bu elektronların yerine elektronlar atlıyarak kopan elektronların yerindeki boşluğu doldururlar ve işte bu sırada ortaya çıkan enerji X ışını şeklinde salınır.
Gama Işınları:
Gama ışınlarının kaynağı atomun çekirdeğidir. ışınlar atom çekirdeğinin enerji seviyelerindeki farklılıklardan meydana gelir. Çekirdek bir alfa veya bir beta parçacığı çıkardıktan sonra kararsız duruma geçer ve fazla kalan çekirdek enerjisi gama ışını olarak adlandırılan bir elektromanyetik radyasyon halinde yayılır. Bir kaç santimetre kalınlığındaki tuğlalarla durdurmak mümkündür.
Nötronlar:
Yüksüz parçacıklar olup, herhangibir iyonlaşmaya sebeb olmazlar. Ancak atomlarla etkileşmeleri, iyonlaşmaya neden olan alfa, beta, gama, X ışınlarının ortaya çıkmasına neden olabilir. Nötronları sadece kalın beton, Su veya parafin kütleler durdurabilir.
İpek Yolu Medeniyetleri 88