2. TRABZON’ UN FETHİ
Şair Ali Akbaş ağabeyimizin şiir diliyle başlarsak:“ Ve sonra akın akın Uzağı yakın eden atlarıyla Türkler gelmiş Anadolu’ ya, Hükümrân olmuşlar toprağa, suya; Kılıçları keskin, bilekleri kavîymiş, Lâkin tülbentten yufkaymış yürekleri, Avları herkese müsâvîymiş …”
bağlayan tarihi İpek Yolu’ nun başlangıcında kurulan Trabzon şehrinin ilk kurucularının Orta Asya ve Kafkaslar’ dan bölgeye gelen Turanî kavimlerden Marlar olduğu düşünülmektedir.
Milattan çok önceleri atın sür’ atinden, demirin üstünlüğünden faydalanarak Orta Asya’ dan kopup gelen ve Anadolu’ da büyük bir uygarlık meydana getiren Eti Türkleri’ ni takiben Orta Asya’ dan Anadolu’ ya doğru vuku bulan Türk göçleri, Doğu ve Orta Avrupa tarihinin temelini oluşturmaktadır.
M. S. 374’ li yıllarda yeniden başlayan bu göçler, yaklaşık olarak her yüzyılda en az bir kez olmak üzere, binli yıllara kadar devam etti. Bu göçlerle birçok Türk boyu ve oymakları Karadeniz kıyılarına yerleştiler. Burada yaşayan Türkler, Fatih’ in İstanbul’ u fethine kadar Rumlar’ ın baskısı altında yaşadılar ve kısmen de eridiler.
1071 Malazgirt Zaferi’ nden sonra, Anadolu kapıları Müslüman Türkler’ e bir defa daha açıldığında, Trabzon ve civarının Türkleşmesi-İslâmlaşması hızlanmıştır. Malazgirt Zaferi’ nin açtığı gedikten yeni vatana giren cedlerimiz, değişik zamanlarda Trabzon önlerine kadar gelmişler ve Trabzon Rum Devleti’ nin hâkimiyeti altında bulunan bu topraklarda İslâm’ ı yaymak için Fatih’ ten önce de, sonra da gönüllü şeyhler, dâîler ve dervişler yoğun bir faaliyete girmişlerdir. Esas ve kalıcı fetih ise, 1461’ de Fatih Sultan Mehmet Han tarafından gerçekleştirilmiştir.
3. TRABZON’ DAKİ KAHRAMANMARAŞLILAR
Trabzon’ un fethinden sonra, bu yörede İslâmiyet’ in yayılmasında öncülük eden manevî ordunun önde gelenlerinin üçü de Kahramanmaraş’ ta evliyaullahtan sayılan Saçaklı Mehmet Efendi’ nin kardeşleri Osman, Hasan ve İlyas Efendiler idi. Bu zatlar, Trabzon ile Maraş arasında sarsılmaz bir gönül bağı kurmuşlardır. Trabzonlular ve özellikle Oflular ve Çaykaralılar, İslâmiyet’ i tebliğ etmiş oldukları için, Kahramanmaraşlılar’ ı çok severler. Buralardaki birçok sülâle, kendilerinin Saçaklızadeler’ den geldiğini söylerler. Kahramanmaraşlılar’ ın da Ofluları, Trabzonluları çok sevdikleri aşikârdır.
107
İpek Yolu Medeniyetleri