Woord vooraf
7
In 1986, nu 25 jaar geleden, opende het academisch ziekenhuis in Maastricht zijn deuren. Aan die
gebeurtenis gingen tien eeuwen intramurale ziekenzorg in deze stad vooraf. De Raad van Bestuur van het
huidige Maastricht Universitair Medisch Centrum+ gaf de opdracht om in dit lustrumjaar die geschiedenis
in een boek vast te leggen. De redactie heeft gekozen voor de beschrijving van de geschiedenis van de
belangrijkste gasthuizen en ziekenhuizen in de stad Maastricht. Door deze keuze voor intramurale zorg
blijven natuurlijk belangrijke aspecten uit de geschiedenis van de geneeskunde buiten beeld.
Met een aanloop vanuit het Romeinse Trajectum ad Mosam worden in acht chronologische episoden de
hoofdlijnen van de ziekenzorg in Maastricht tot nu toe beschreven. De zieken, ziekten, ziekenhuiszorg en
dokters worden daarbij gepresenteerd tegen de achtergrond van de geschiedenis van de stad en de
geschiedenis van de geneeskunde in Europa. Iedere episode begint met de kenmerkende ontwikkelingen in
de stad en in de geneeskunde. Daarna wordt een aantal vensters geopend dat uitzicht biedt op de mensen,
gebouwen en instituties die volgens de redactie in de desbetreffende periode bepalend waren voor de
geneeskunde in Maastricht.
Deze geschiedenis gaat over pelgrims, garnizoenen, openbare anatomische lessen, kloosterzusters en
-broeders, de eerste röntgenopname in Nederland, manmoedige chirurgen en over de basisfilosofie van de
achtste medische faculteit. Deze geschiedenis gaat ook over heiligen en over de statuten van het oudste
gasthuis in Nederland, het Sint-Servaasgasthuis uit de tiende eeuw. De ononderbroken opeenvolging van het
Sint-Servaasgasthuis, het gesticht Calvariënberg, het Sint-Annadalziekenhuis en het academisch ziekenhuis
Maastricht vormt in dit boek de historische lijn naar het Maastricht Universitair Medisch Centrum+.
H.F.P. Hillen, hoofdredacteur
G.J.H.C.M. Peeters, voorzitter Raad van Bestuur Maastricht UMC+