Van godshuis naar academisch ziekenhuis | Page 49

Links: Kanunniken van Sint Servaas in‘ Costume de Choeur’, winter- en zomertenu. 1695. Tekening Ph. van Gulpen. | RHCL LGOG 417.
47
Zowel de hospitaalmeester als de religieuzen beloven onder ede eerbied, trouw en gehoorzaamheid aan genoemde deken, kapittel en provisoren. De in de eedsformule opgenomen gelofte van gehoorzaamheid zullen zij niet beloven aan de bisschop maar aan deken en kapittel.
Over inkomsten en uitgaven
Het beheer van de goederen vindt als volgt plaats: De hospitaalmeester moet een register bijhouden. Hij ontvangt de inkomsten en doet de uitgaven ten behoeve van het gasthuis. Jaarlijks legt hij volgens oud gebruik rekening en verantwoording af aan deken en kapittel. Op basis van de goederen en inkomsten verstrekt de hospitaalmeester aan de pelgrim wat aan deze normaal wordt gegeven: graan voor brood en bier en verder al het overige waarin regelmatig moet worden geïnvesteerd, zoals het nodige huisraad ten behoeve van zowel de religieuzen als de zieke en de gezonde pelgrims; verder al het benodigde voor het onderhoud en de kleding van de geprofeste religieuzen en voor de behandeling en voeding van de zieken.
Over de zorg
De pelgrims die het graf van Sint Servaas komen bezoeken, ontvangen naar oude reglementering en gebruik’ s avonds een portie brood, bier, erwten enzovoort. Alleen zieke pelgrims worden in het gasthuis opgenomen, tenzij gezonde burgers en anderen onderdak verlangen op basis van een stichting, maar de intenties van de stichter moeten echter door het kapittel worden onderzocht en beoordeeld. Uitgesloten van verpleging zijn:‘ spotvogels’ en vagebonden, militairen, vondelingen en lijders aan de zogeheten Gallische ziekte, aan pest of melaatsheid of andere gevaarlijke ziektes. Ook gewonden ten gevolge van duelleren worden geweigerd. Ouden van dagen en blinden worden hoogstens drie dagen opgenomen. Indien een vreemdeling tijdens zijn verblijf in het hospitaal wordt besmet met de pest, dan zal hij niet worden verwijderd, maar worden opgenomen in een afzonderlijk vertrek. Zieke bedienden van kanunniken moeten worden opgenomen, zelfs als zij aan de pest lijden, en zij moeten behoorlijk worden verzorgd.
Over de extramurale zorg
De religieuzen mogen geen zieken bij particulieren verplegen, bij hen overnachten of er diensten verrichten. Wel mogen ze dit doen in de huizen van de kanunniken, namelijk aan de kanunniken en hun personeel, tenzij deze in het gasthuis verpleegd willen worden. Zij mogen pestlijders niet in de huizen van particulieren gaan opzoeken, zelfs niet om hen raad te geven of snel enige verzorging te verrichten. Dit alles om het gasthuis niet te besmetten. Zowel hospitaalmeesters als religieuzen moeten ervoor zorg dragen dat het gasthuis geen extra uitgaven hoeft te doen, zoals onnodige betalingen of de verlening van gastvrijheid aan vrienden, opdat de door de schenkers ten behoeve van de armen verleende goederen niet aan dezen worden onttrokken.
Over de beloningen
De religieuzen moeten de hospitaalmeester en zijn bediende, die door deken en kapittel op voorstel van de provisoren zijn benoemd, helpen, zodat ze behoorlijk in hun onderhoud kunnen voorzien. De hospitaalmeester verricht de zielzorg. Daarvoor geniet hij het beneficie dat is gesticht in de gasthuiskapel en van een van de beneficies die gesticht zijn op het altaar van de Sint-Servaas. Dat moet voldoende zijn als compensatie voor het doen van de administratie.
Over de plichten van de religieuzen
Ten gevolge van hun professie c. q. de opname in hun congregatie ontvangen de religieuzen, hetzij samen of ieder afzonderlijk, geen zeggenschap over of eigendom van de bezittingen van het gasthuis. Deze blijven voorbehouden aan de pelgrims die het graf van Sint Servaas komen bezoeken en aan wie onderdak in het gasthuis wordt verleend. De inkomsten en bezittingen mogen de religieuzen niet naar elders overbrengen noch ze elders genieten voor het geval dat ze zouden moeten vertrekken. Zij mogen ook niet voor andere doeleinden worden gebruikt dan ten behoeve van armen en pelgrims die in het hospitaal onderdak hebben gevonden.