1.
2 Gasthuizen en pelgrims
38
S
inds de vroege Middeleeuwen is het opzoeken en
werden vereerd. Bij voorkeur deed hij dat samen met
vereren van relieken van heiligen een wezenlijk
gelijkgezinden, waardoor al vroeg in de middeleeuwen grote
onderdeel geworden van de christelijke geloofsbeleving.
groepen pelgrims door Europa trokken. Met wellicht als
Relieken zijn de fysieke overblijfselen van heiligen, zoals delen
einddoel één van de vier voornaamste pelgrimsplaatsen van de
van het geraamte, kleding die zij hebben gedragen en
christenheid, Jeruzalem, Rome, Santiago de Compostela en
voorwerpen die zij hebben gebruikt of aangeraakt, of stoffen en
Rocamadour, probeerden zij onderweg zoveel mogelijk andere
dergelijke die geheiligd zijn doordat ze met de fysieke
voorname bedevaartsoorden te bezoeken. De opvang van al die
overblijfselen in aanraking zijn gebracht. De pelgrim kon met
pelgrims was een zaak van Bijbelse naastenliefde. Geen pelgrim
het vereren van relieken – en het daarvoor in de buidel tasten –
klopte tevergeefs aan bij een parochie, kapittel of klooster.
aflaten verdienen. Hierdoor zou de ziel, na de dood, korter in
In 816 trachtte Lodewijk de Vrome, zoon van keizer
het vagevuur hoeven te blijven dan als gevolg van de erfzonde
Karel de Grote, de opvang van pelgrims te reglementeren.
normaal het geval zou zijn. Om aflaten te ‘verzamelen’ bezocht
Tijdens het Concilie van Aken, bedoeld voor het Duits en Diets
de pelgrim zoveel mogelijk plaatsen waar relieken van heiligen
sprekende deel van zijn keizerrijk, bepaalde hij dat