54
Tüm Boyutlarıyla Girişimcilik
lideri Vinoba Bhave, erken çocukluk dönemi eğitimine yenilikçi bir yaklaşım getiren Dr. Maria Montessori, ilk profesyonel hemşirelik okulunu kuran ve hastane yapısında devrim yaratan Florence Nigthingale, Gandhi, Martin Luther King Jr. gibi sosyal girişimci olarak tanımlanabilecek bir çok örnek görmek mümkündür( Bahadırlı ve diğ., 2012).
Kişisel çabaların yanında dünyada ve Türkiye’ de sosyal girişimciliğin desteklenmesine yönelik olarak kurulmuş faaliyet göstermekte olan çeşitli sivil toplum kuruluşları bulunmaktadır. Bu kuruluşlardan en geniş kapsamlı faaliyet gösterenlerden birisi 1980 yılında kurulan Ashoka’ dır. Dünyanın ilk sosyal girişim ağı olarak bilinen Ashoka tarafından sosyal girişimci“ toplumun önde gelen sorunlarına yenilikçi çözümler getiren bireyler” olarak tanımlanmaktadır. Toplumsal sorunlara etkin ve kalıcı çözümler getiren sosyal girişimcileri tespit etmeyi amaçlayan Ashoka, onları küresel bir destek ağında buluşturarak potansiyellerini gerçekleştirmelerini ve çözümlerini yaygınlaştırmalarını sağlamaktadır. Günümüzde 70 ülkeden 3000’ e yakın Ashoka üyesi insan hakları, kalkınma, çevre, sağlık, eğitim / gençlik ve vatandaş katılımı gibi çeşitli alanlarda çalışmalar yürütmektedir( Ashoka, 2016).
Ashoka’ nın faaliyetleri yanında Türkiye’ de sosyal girişimcilik ile ilgili özellikle son yıllarda önemli gelişmeler yaşanmaktadır. Örneğin birçok üniversitede sosyal girişimcilik dersleri açılmış, girişimcilik ile ilgili düzenlenen yarışmalara Sosyal Girişimcilik kategorileri de eklenmiştir. Ayrıca Türkiye Üçüncü Sektör Vakfı( TÜSEV) ve benzeri örgütler iş hayırseverliği, sosyal yatırımlar ve sosyal girişimler konusunda eğitimler vererek farkındalık yaratılmasına destek olmaktadırlar. Özyeğin Üniversitesi Sosyal Değişim Laboratuvarı, Eurasia Sosyal İşletme Forumu, Türkiye İsrafı Önleme Vakfı( TİSVA) vb. kuruluşlar sosyal girişimcilik alanında çalışmalar yürüten örnekler arasında yer almaktadır.
3.5. Kurum İçi Girişimcilik
Kurum içi girişimcilik, İngilizce karşılığı ile“ Intrapreneurship” A. B. D.’ de 1980’ lerde Amerikalı bir girişimci ve yazar olan Gifford Pinchot tarafından ortaya atılmış bir kavramdır. Bu kavramı kendi şirketinde yaygınlaştırdığını ifade eden ilk isimlerden birisi de Steve Jobs’ dur. 3M, Zappos, Xerox ve Siemens gibi gruplar ise kurumiçi girişimiliği kendi bünyelerinde yaygınlaştırmak üzere çeşitli oryantasyon faaliyetlerini başlatan öncü şirketlerden birkaç tanesidir.( Girişim Savaşçısı Kurumsal: https:// www. girisimsavascisi. org / tr / kurumsal)
Kurum içi girişimcilik, bir diğer adıyla iç girişimcilik,“ girişimcilik düşüncesinin örgütün içine doğru yayılması” anlamına gelmektedir( Koçel, 1998). Kurum için-