eTTK | üÁ‘· ø £< ∏äq + bò˛ ¢ s√dædt: eTq eTT +–{ À ¢ H˚ ø = ìï ìyês ¡ D√bÕj ·÷\ T
bò˛ ¢ s√dædt k˛ø £& ÜìøÏ ˙s ¡ T e ÷ Á‘· y˚T ø ± s ¡ DeTì Ç + ø ± $ X¯ « dæ +#·& É + dü ] ø ±< äT. yÓTT < ä≥ á n _ ÛÁbÕj · T + qT + ∫ ãj · T≥ | ü & Ü *. Ä yê ´~ ÛøÏ bÂwæ˜ø ± Vü ‰ s ¡+, yê‘ êes ¡ D + e +{ Ï Ç‘· s ¡ ø ± s ¡ D≤ \ T ≈ £ L & Ü ñHêïsTT. Ç +‘· düŒwü º yÓTÆq ∫Á‘·+ ˝À á yê ´~ Û ìyês ¡ D≈ £ î Á | üuÛÑT‘ ê «\ T, dü + dü \ ú T rdüTø√ > *– ∑ q #· s ¡´\ T ø = ìï ñHêïj Tì · ≈ £ L & Ü düŒwü º eTe ⁄‘· T +~. yÓ + ≥H˚ # ˚j · T > ∑ *> ∑q $ bÂwæ˜ø ± Vü ‰ s ¡+, | ü ] X¯óÁuÛÑyÓTÆq ˙ { Ï düs ¡| òüsê. Bìì Á | üuÛÑT‘·«+, dü + düú \ T # ˚ | ü≥ º e #· TÃ.
‹+& ç, | ü +& ˚ | ü + ≥ ≈ £ L & Ü á yê ´~ ÛøÏ ø ± s ¡ D eTe ⁄‘· THêïsTT. eTq #· T≥ ÷º ñqï, eTq≈ £ î n +< äT u≤≥T˝À ñqï ÄVü ‰ s ¡+‘ √ BìøÏ n & ÉT ¶ ø £ ≥ º y˚düTø√
12 8 nø√ º ãsY, 2018 e #· TÃ. bò˛ s√dædtqT ¢ ìs√ ~ +# Û ê \+ fÒ ˇø £ Bs Èø ¡ ±* ø £ Á | üD≤ [ ø £ qT ÄÁX¯sTT +# ê *. n +< äT≈ £ î eT ÷& ÉT Hê \ T > ∑T < äXÊu≤ ›\ T | ü & ÉT‘· T +~. Ç +‘· ˝À Ä yê ´~ Û u≤ ] q | ü & É≈ £ î +& Ü Á | ü »\ qT s ¡ øÏå +#·& ÜìøÏ ñqï e ÷ sêZ \ HÓ’ Hê ø £ ˙dü +>± | ü ] o *+#· ø £ b˛e≥ +, ñ | üjÓ ÷–+#· Tø√ø £ b˛e & É + ô |< ä › $ cÕ < ä +. n +< äT u≤≥T˝ÀH˚ ñqï Ä ìyês ¡ D #· s ¡´\ qT ÁbÕs ¡+_ ÛùdÔ | ü < √ @ ≥ k˛πø ~ q \ uÛÑjÓ ÷´ @ ≥H√, j ·÷ uÛÑjÓ ÷´ @ ≥H√ k˛≈ £ î‘· T +~. nø ±\ yês ¡ úø ±´\ T, eT +#·+
< ëôV≤ < é˝À yÓ ÷ B ø £ èwæ > ∑T » sê‘ Y˝À < ëôV≤ < é õ˝≤ ¢ ≈ L £ & Ü bò˛ s√dædt ¢ u≤ ] q | & ü +~. ç qπs + Á < ä yÓ ÷ B > ∑T » sê‘ Y eTTK ´ eT + Á ‹ nsTTq‘· s ¡ Tyê‘· Ä yê ´~ Û qT + ∫ u≤ ~ Û‘· T \ qT s ¡ øÏå +#·& ÜìøÏ Çø £ ÿ & É »]– q ø £ èwæ # Ó | ü ⁄ Œø√ < ä – q ~. 1997˝À @ sêŒ≥sTTq á õ˝≤ ¢ » HêuÛ≤ 21,26,558( 2011 » HêuÛ≤ Á | üø ± s ¡+). ìC≤ìøÏ Ç + ø = ìï ÁbÕ +‘ ê \ T ≈ £ L & Ü > ∑T » sê‘ Y˝À bò˛ ¢ s√dædt u≤ ] q | ü & çHêsTT. yÓ ÷ B eTTK ´ eT + Á ‹ nsTTq ø =‘· Ô˝ÀH˚ á düeTdü ´ MT < ä < äèwæ º kÕ ]+# ês ¡ T. Äj · Tq düeTdü ´ qT ns ¡ ú + # ˚düT≈ £ îqï rs ¡ TqT yÓTT < ä≥ > ∑eTì +# ê *. Äj · Tq d” m + nsTTq‘· s ¡ Tyê‘· u≤ ~ Û‘· T \‘ √qT, ˙ { Ï düs ¡| òüsê n ~ Ûø ± s ¡ T \ T, Ç +» ˙ ]+>¥ $ uÛ≤ > ∑ +‘ √qT düüe ÷ y˚X¯ + »] bÕs ¡ T. u≤ ~ Û‘· T \ T qs ¡ à < ä ˙ { Ï‘ √ düeTdü ´ | ü ] cÕÿs ¡ eTe ⁄‘· T +< äì nHêïs ¡ T. n ~ Ûø ± s ¡ T \ T, Ç +» ˙s ¡ T ¢ ˙s ¡ T ô |’ øÏ mø £ ÿ < äì nHêïs ¡ T. n +‘ ê $ qï‘· s ¡ Tyê‘· yÓ ÷ B e # ˚à dü + e‘·‡ s ¡+ Ç < ˚‘ ˚BøÏ Ä ÁbÕ +‘ êìøÏ qs ¡ à < ä » ˝≤ \ T yÓfi≤ ¢* nì Ä < ˚ •+# ês ¡ T. n ~ neT \ sTT +~. n˝≤π > eT < Ûä ´ Á | ü < ˚XŸ˝Àì » ãyê õ˝≤ ¢ ˝À ≈ £ L & Ü á yê ´~ Û ìyês ¡ D≈ £ î nø £ ÿ & ç Á | üuÛÑT‘·«+ # ˚dæq Á | üj · T‘· ï + # Ó | ü ⁄ Œø√ < ä – q ~.
> ∑T » sê‘ Y˝Àì < ëôV≤ < é e ÷ s ¡ TeT ÷\ –]» q Äyêdü ÁbÕ +‘·+. ø £ ˙dü + s√ & ÉT ¶ ≈ £ L & Ü ˝Ò < äT. n˝≤ +{ Ï # √ { ÏøÏ yÓTT < ä≥ 24 > ∑ + ≥ \ T $< äT ´‘ Y düs ¡| òüsê nj˚T ´ ≥≥T º yÓ ÷ B # ˚XÊs ¡ T. n +< äT≈ £ î dü + Á | ü < ëj · T $< Ûëq +‘ √ bÕ≥T, k˛˝≤sY bÕ ´ q˝Ÿ ‡ $< ÛëHêìï ≈ £ L & Ü m +‘ √ H˚s ¡ TŒ >± yê & ÉT≈ £ îHêïs ¡ T. nø £ ÿ & É ñqï ∫qï ∫qï q < äT \ MT < ä $]$>± # Óø˘ & Ü ´ yéT \ T ø £{ Ï º+# ês ¡ T. Bì‘ √ ùd < ä ´+ ô |]–+~. nø £ ÿ & ç ˙ { ÏeT≥ º+ ô |]–+~. n˝≤π > bÂwæ º ø ± Vü ‰ sêìï n +~+# ˚ +< äT≈ £ î( bòÕ ]º ô | ò’& é) ◊s ¡ Hé, ø ±* ¸j · T + ø £\ dæ ñqï { ≤u …¢ ≥ ¢ qT düs ¡| òüsê # ˚sTT +# ês ¡ T yÓ ÷ B. ˙fi¯ ¢ ˝À ø £\ T | ü ⁄ ≈ £ îì‘ ê > ∑ & ÜìøÏ nqTyÓ’ q ˇø £ ¬ s & ûy˚T & é ÄVü ‰ sêìï‘· j ·÷ s ¡ T # ˚dæ düs ¡| òüsê # ˚sTT +# ês ¡ T ≈ £ L & Ü. Ç {° e \ neTT˝Ÿ $ düÔs ¡ D˝À ≈ £ L & Ü Ç < ˚ < Û˚ ´ j · T + ñ +~.
MT ~ qs ¡ ø ±\ T ø =+# Ó +‘·> ∑TZ‘ êsTT. bò˛ ¢ s√dædt ìs√ ~ Û +#·& ÜìøÏ Ç | üŒ { Ïø ° eTq eTT +–{ À ¢ ø = ìï neø ± XÊ \ T ñHêïsTT. yê‘ ê es ¡ D≤ìï, Á | ü »\ eè‘· TÔ \ qT Ç | ü� & ˚ mes ¡÷ e ÷ s ¡ Ã˝Òs ¡ T. ø ± ì ø ±* ¸j · T +, Áb˛ {° qT ¢, $ ≥ $ TqT ¢ yê ] øÏ n +~+#·& É + < ë « sê yê ´~ Û |”& û‘· T \ ≈ £ î ñ | üXēTq + ø £* +#· Z e #· TÃ. bò˛ s ¬ ¢’& é ñqï ÁbÕ +‘ ê \ qT < ëì qT + ∫ s ¡ øÏå +# ê \+ fÒ‘ ê > ∑T˙s ¡ T, kÕ > ∑T˙s ¡ T s ¬ +& +{ ç Ïì | üP ] >± Ô Á | üøå ± fi¯q # ˚j Te · \ dæ ñ + ≥T +~. Ç +< äT≈ î £ 30, 40 dü + e‘·‡ sê \ T nedüs eTe ¡ ⁄‘ êsTT. Ç +‘· ˝À » s ¡> ∑e \ dæq qwü º+ »]– b˛‘· T +~. \ ø £ å \ eT +~ Bì u≤ ] q | ü & É‘ ês ¡ T. Ç +‘· ø ±\+ πøe \+‘ ê > ∑T˙s ¡ T n +~ ùdÔ # ê \ TqqT≈ £ îqï qeTàø ± ìï ø ± düÔ dü & É *+ ∫, Ç + ø =+# Ó + $ XÊ \ < äèwæ º‘ √ düeTdü ´ qT | ü ] o *+# ê *. | ü ] X¯óÁuÛÑyÓTÆq‘ ê > ∑T˙s ¡ T n +~+#· & É +‘ √bÕ≥T ÄVü ‰ s ¡+ ˝À ˝À | ædüTÔqï $ ≥ $ Tq ¢ qT, ø ±* ¸j · T + qT { ≤u …¢ ≥ ¢ < ë « sê uÛÑØÔ # ˚j · Te #· TÃ. yê ´~ Û ìs ¡÷ à \ q | ü < ∏äø £+ ˝À < äX¯ \ T
< ˚X¯ + ˝À ôdÿ * ≥˝Ÿ bò˛ ¢ s√dædt nH˚ ÁbÕD≤ +‘· ø £ yê ´~ Ûì ìs ¡÷ à *+#·& ÜìøÏ Á | üD≤ [ ø £\÷, | ü < ∏äø ±\÷ s ¡ ∫ +# ˚ eTT +< äT n ~ yê ´| æ +# ˚ < äX¯ \ qT, n +< äT≈ £ î‘ √ & ÉŒ & ˚ yêdüÔyê \ qT Á > ∑Væ≤ +#·& É + nedüs ¡+.
ˇø £{ À < äX¯: bò˛ ¢ s√dædt bı + ∫ ñqï Á >± e ÷ \ qT, | ü≥ º D≤ \ qT yÓ ‹ øÏ | ü≥T º ø√yê *. bÕsƒ ¡ XÊ \ ≈ £ î yÓfi ‚¢ | æ \¢\ | üfi¯ ¢ qT | ü ] o *+# ê *. < ëìe \¢ ˙ { Ï˝À bò˛ ¢¬ s’& é yÓ ÷‘ ê < äT≈ £ î $ T + ∫ ñ + fÒ á yÓ + ≥H˚ ãj · T≥ | ü & ÉT‘· T +~. | æ \¢\ | üfi¯ó ¢ >± s ¡| ü { Ï º q≥T º | üdüT | ⁄>± ü ø ì £ | ækÕÔsTT. bò˛ s√dædt ¢ u …& < É ä ñqï ÁbÕ +‘ ê \ ˝À | æ \¢\ T 1.5 | æ | æm + ≈ £ î $ T + ∫ ñqï Ä ˙s ¡ T‘ ê > ∑ & É + e \ q bò˛ ¢ s√dædt yê ´~ Û u≤ ] q | ü & É‘ ês ¡ T.
¬ s +& √ < äX¯: Äj ·÷ Á >± e ÷\ T, | ü≥ º D≤ \ ˝À bò˛ ¢ s√dædt rÁe‘· qT > ∑T ] Ô +#· e \ dæ ñ + ≥T +~. < ëì XÊ‘·+‘· ≈ £ îÿe >± ñ + fÒ πøe \+ < ä +‘· yê ´< ÛäT \ ≈ £ î | ü ]$ T‘· eTe ⁄‘· T +~. n < ˚ ø =+# Ó + m≈ £ îÿyÓ’‘ ˚ C … qTyê \ ZyéT, ôdÿ * ≥˝Ÿ kÕúsTT es ¡ ≈ £ î bò˛ ¢ s√dædt eTT ~] q dü ÷#· q \ T ø ì £ | ækÕÔsTT. bò˛ s√dædt ¢‘· ≈ îÿe £ >± ñqï Á >± e ÷\ Á | ü »\ ≈ £ î, | æ \¢\ ≈ £ î ø ±* ¸j · T +, $ ≥ $ THé \ T n +~+#·& ÜìøÏ Á | üj T · ‹ ï +# ê *. n + fÒ n ~ rÁe s ¡÷| ü + < ë * à C … qTyê \ ZyéT≈ £ î < ë ] rj · T≈ £ î +& Ü C≤Á > ∑‘· Ô \ T rdüTø√yê *. eT ÷& √ < äX¯: yê ´~ Û rÁekÕúsTT˝À ñqï πødüT \ qT | ] ü o *+# ê *. nìï Á >± e ÷\ ˝Àì ˙ { Ï˝À ñqï bò˛ ¢¬ s’& é n +#· Hê \ qT‘· j ·÷ s ¡ T # ˚j ·÷*.