< ˚X¯uÛÑ≈ £ îÔ˝≤sê! e +< äq +!!
õ.¬ ø.> √K˝Ò ìy˚ ~‘· nì _ ôd +{ Ÿ
| ü ] dæú‘· T \ ˝À Á | üC≤ < ÛäHêìøÏ eTq m +|”\ T ÇdüTÔqï $\ Te Ç < ë nqï Á | üX¯ï sê≈ î £ +& Ü m˝≤ ñ + ≥T +~? e ´ øÏÔ > ∑‘· Á | ü ‹ wü º qT ô |+#· Tø√e & Üìø√, bÕØ º Ä ~ Ûø ±´ ìï Á | < ü ] ä Ù +# +< ˚ äTø√ bÕs yÓT ¢ ¡ + ≥TqT y˚ ~ ø £>± # ˚düT≈ £ îH˚ nyê +# Û · ˙j · T yê‘ êes ¡ D + ≈ £ L & Ü ô |]– b˛‘ √ +~. | *‘· ü ò y˚T m +‘· e ÷ Á‘·+ Á | üe ÷ D≤ \ T ˝Òì ñ | üHê ´ kÕ \ T, #· s ¡ à \ T.‘· s ¡#· T > ∑ +< äs ¡> √fi¯ +‘· ˝ …‘· Ô & É + e \¢ Á | üXÀï‘· Ôsê \ düeTj · T + ¬ s +& ÉT düuÛÑ \ ˝ÀqT s ¡< ä › j˚T ´ | ü ] dæú ‹ edüTÔqï ~. eT + Á ‹‘·« XÊK \ ø ± s ¡´ ø £ ˝≤bÕ \ MT < ä düuÛÑT ´\ T Á | üX¯ï \ T dü +~ Û +#·& ÜìøÏ M \ T ø £* Œ +# ˚ ø ± s ¡´ Áø £ eT + n ~. ø ± s ¡´ ø ˝≤bÕ £ \ Á |‘·´ ü ø å£
Á | ükÕsê \‘ √ ø =+< äs T ¡ m +|”\ Á | ües ¡ Ôq nq ÷ Vü≤ ´+>± e ÷] b˛‘ √ +< ä˙,‘· eT ìjÓ ÷» ø £ es Z¡
Á | »\ ü < äèwæ ì º Äø £] ¸ +#·& ÜìøÏ Ç <= ø £ e ÷ s ZeTì ¡ yês T ¡ uÛ≤ $ düTÔHêïs ì ¡ ˇø £ $ eTs Ù ¡ ñ +~. ø ± ˙ düuÛÑ˝À me ] Á | ües ¡ Ôq m˝≤ ñqï < √, mes ¡ T n & ÉT ¶| ü & ÉT‘· THêïs√ Á | ü »\ ≈ £ î á Á | ü‘·´ ø £ å Á | ükÕsê˝Ò‘ Ó * j · T # ˚düTÔHêïsTT. n ~ yês ¡ T‘ Ó \ TdüTø√˝Òø £ b˛‘· THêïπsyÓ ÷! düVü≤ » yÓTÆq n ~ Ûø ± sêìï e < äT \ T≈ £ î + ≥THêïs ¡ T
#·{ ≤ º\ s ¡÷| üø £\ Œq, n +< äT≈ £ î dü + ã +~ Û + ∫q Ä˝À #· q bÕs ¡¢ yÓT + ≥T kı +‘·+. ø ± ˙ HêHê { ÏøÏ ã \| ü & ÉT‘· Tqï nyê +# Û · ˙j · T yê‘ êes ¡ D + ˝À Ä u≤ < Ûä ´‘· ø ± s ¡´ ìsê « Vü≤ø £ $ uÛ≤ > ∑ + | ü ]~ Û˝ÀøÏ yÓ [¢ b˛‘ √ +~. ì »+ # ÓbÕŒ \+ fÒ #·{ ≤ º\ T bÕs yÓT ¡¢ + ≥T ãj T≥ · s ¡÷| ⁄~< ü äT ≈ › î £ + ≥THêïsTT. Ç ~ bÕs ¡¢ yÓT +{ Ÿ $\ TeqT eT ]+‘· Á | üXÊïs ¡ úø £+ # ˚ùd n + X¯y˚T. BìøÏ‘ √ & ÉT ˇø £ _\ T ¢ qT s ¡÷ bı +~+#· & ÜìøÏ nedüs ¡ yÓTÆq | ü ] XÀ < Ûäq, n < Ûä ´ j · Tq + ˝À | ædüTÔHêïj · Tqï Äs√ | üD ≈ £ L & Ü ã \| ü & ÉT‘ √ +~. ô |’>± _\ T ¢\ qT ≈ L £ & Ü Vü≤ & Üe ⁄& >± ç s ¡÷ bı +~ düTÔqï dü +> ∑ ‹ yêdüÔey˚T. n˝≤π > düuÛÑ˝À yê‘ êes ¡ D≤ìï ã { Ï º n +‘ ˚ Vü≤ & Üe ⁄& ç >± ÄyÓ ÷~ düTÔHêïs ¡ T. 20 ì $ TcÕ \ ˝À 16 _\ T ¢\ qT ÄyÓ ÷~+ ∫q | òüT≥q 2008˝À »]–+~. ø ± ã { Ï º $< Ûëq ìs ¡ íj ·÷\ ≈ £ î
12 13 Ä > ∑düT º, 2018
dü + ã +~ + Û ∫ bÕs yÓT ¡¢ + ≥T düuÛÑT ´\‘ √ & ÜŒ≥T ì $ T‘· Ô e ÷ Á‘· y˚T ne ⁄‘ √ +~. Ç ~ XÊdüq ìsêàD(#· ≥ º düuÛÑ \ T), ø ± s ¡´ ìsê « Vü≤ø £( Á | üuÛÑT‘·«+, n ~ Ûø ± s ¡ j · T + Á‘ ê +> ∑ +) e ´ edüú \ eT < Ûä ´ sêC≤ ´+> ∑ ø £ s ¡ Ô \ T Ä •+ ∫q düeT‘ Í˝≤ ´ ìï | üP ] Ô uÛÑ > ∑ï + # ˚j · T & É + ˝Ò < ë?
H˚s ¡ eTj · T sê » ø ° j ·÷\ Á | üuÛ≤e + yÓTT < ä≥ # Ó | ü ⁄ Œ≈ £ îqï≥T º 1980‘· s ¡ Tyê‘· bÕs yÓT ¢ ¡ +{ Ÿ düuÛ ÑT ´\ rs T ¡‘ ÓqTï \ T y˚s T ¡. n | üŒ { < Ï ëø ± sê » ø ° j ·÷\ T H˚s ¡>± fi¯ ¢ qT ñ | üjÓ ÷–+#· T≈ £ îH˚ $. Ä‘· s ¡ Tyê‘· qT + ∫ H˚s ¡>± fi ‚¢ sê » ø ° j · TT \ ne‘ ês ¡+ m‘ êÔs ¡ T. 15e ˝Àø˘düuÛÑ˝À ø =‘· Ô >± ˝Àø˘düuÛÑ≈ £ î e∫Ãqyês ¡ T düeT ] Œ + ∫q n | òæ & É $ ≥ ¢ qT | ü ] o * ùdÔ $ düTÔ >=* ù | düe ÷# ês ¡+‘ Ó \ TdüTÔ +~.‘· eT MT < ä ø = ìï ÁøÏ $ Tq˝Ÿ πødüT \ T ô |+& +>¥ ç ˝À ñHêïj Tì · 162 eT +~ m +|”\ T( 29.83 XÊ‘·+) qyÓ ÷< äT # ˚XÊs ¡ T. Ç +< äT˝À 76 eT +~ MT < ä rÁe n _ ÛjÓ ÷>± ˝Ò ñ qï≥T º‘*+~. ˚ | < ü äVü ‰ s√ ˝Àø˘düuÛ Ñ˝À H˚sês√ | üD \ qT m < äTs = ÿ + ≥Tqïyês ¡ T 34 XÊ‘·+ ñHêïs ¡ ì ø = ìï dü + düú \ T yÓ \¢& ç +# êsTT. 2004‘· s ¡ Tyê‘· ÁøÏ $ Tq˝Ÿ πødüT \ qT m < äTs = ÿ + ≥Tqï m +|”\ dü + K ´ ô |]–+~. 2004˝À mìï ¬ ø’ q yê ] ˝À 128 eT +~ ô |’ πødüT \ THêïsTT. ∫Á‘·+ @$ T≥ + fÒ 2010`2013 Hê { ÏøÏ rÁekÕúsTT ÁøÏ $ Tq˝Ÿ πødüT \ qT m < äTs = ÿ + ≥Tqï yê ] dü + K ´ ø =+# Ó +‘·– Z +~. ø ± ˙‘·| ü ⁄ Œ & ÉT n | òæ & É $ ≥T ¢ < ëK \ T # ˚j · T & É +, ¬ s +& ÉT esêZ \ eT < Ûä ´ $ uÛ < Ò ë \ T düèwæ º+#·& +, É‘·| ⁄ ü Œ & ÉT Ä < Ûësê \ T Çe «& + É e +{ Ï πødüT \ T m < äTs = ÿ + ≥Tqï yê ] dü + K ´ ô |]– b˛sTT +~. ô |]– q mìïø £\ e ´ j · T + ≈ £ L & Ü H˚s ¡ #·] Á‘· ø £*– q yês ¡ T #· ≥ º düuÛÑ \ ˝À Á | üy˚ •+# ˚ neø ± X¯ + ø £* ŒdüTÔqï ~. Ç˝≤ +{ Ï ˝ ø … ÿ £ \ T > ∑D≤ + ø ±\ T # Ó | ü ⁄ Œ≈ £ î + ≥ ÷ b˛‘ ˚ yê { ÏøÏ n +‘·÷ < äØ ñ +& Ée ⁄. yÓTT‘ êÔìøÏ‘ ˚˝Ò < ˚ $ T { Ï? eTq bÕs ¡¢ yÓT +{ Ÿ $\ Te \ T C≤s ¡ T & ÉT yÓT≥ ¢ MT < ä ñHêïj · TH˚.
Hê ´ j · T e ´ edüú‘ √ dü + ã +< Ûë \ T bÕs yÓT ¢ ¡ + ≥T ìs íj ¡ T · + m | ⁄ ü Œ & ÷ É düeTTqï‘· y˚Tqì eTq sêC≤ ´+> ∑ ø s £ \ Ô ¡ T, ÄHê { Ï ô |< ›\ ä T ìs ›«+< ¡ «+>± ä # Ó | æŒq e ÷ ≥ ì »+. ø ± ˙ bÕs ¡¢ yÓT +{ Ÿ rdüT≈ £ îqï ø = ìï ìs ¡ íj ·÷\ qT düMTøÏå +# ˚ neø ± X¯ + Hê ´ j · T e ´ edüú≈ £ î Ç # êÃs ¡ T. Ç ~ ≈ £ L & Ü ì » y˚T. ø ± ˙ á eT < Ûä ´ ø ±\+ ˝À á düeT‘ Í \´+ Çã“+~ ø £ s ¡ | ] ü dæ‘· ú T \ qT m < äTs = ÿH˚ | ] ü dæ‘· ú T \ T‘· ˝ …‘· TÔ‘· THêïsTT.
ø ± s ¡´ ø £ ˝≤bÕ \ Á | ü‘·´ ø £ å Á | ükÕsê \‘ √ ø =+< äs ¡ T m +|”\ Á | ües ¡ Ôq nq ÷ Vü≤ ´+>± e ÷] b˛‘ √ +< ä˙,‘· eT ìjÓ ÷» ø £ es ¡ Z Á | ü »\ < äèwæ º ì Äø £] ¸ +#·& ÜìøÏ Ç <= ø £ e ÷ s ¡ ZeTì yês ¡ T uÛ≤ $ düTÔHêïs ¡ ì ˇø £ $ eTs ¡ Ù ñ +~. ø ± ˙ düuÛÑ˝À me ] Á | ües ¡ Ôq m˝≤ ñqï < √, mes ¡ T n & ÉT ¶| ü & ÉT‘· THêïs√ Á | ü »\ ≈ £ î á Á | ü‘·´ ø £ å Á | ükÕsê˝Ò‘ Ó * j · T # ˚düTÔHêïsTT. n ~ yês ¡ T‘ Ó \ TdüTø√˝Òø £ b˛‘· THêïπsyÓ ÷! z; d” ø√ { ≤( 27 XÊ‘·+ πø { ≤sTT +| ü ⁄) $ wüj · T + ˝À Hê ´ j T · e ´ edü ú n _ ÛÁbÕj T · + e ´ ø + Ô £ # ˚dæq | ⁄ ü Œ & ÉT Hê { Ï Á | ü < Ûëì & Üø £º sY eTH√àVü≤Hédæ +>¥, ˝Àø˘ | üuÛÑ d” Œø £ sY ª| ü ]< ÛäT \ T n ‹ Áø £$ T +#· e < ä › μì Hê ´ j · Te ´ edüú≈ £ î dü ÷ ∫ + ∫q dü +< äs ¡“¤+ ≈ £ L & Ü e∫à +~.
ÄXÊuÛ≤e +‘ √H˚ ñ +& Ü * bÕs ¡¢ yÓT + ≥T˝À Á | üdüTÔ‘·+ ø £ ì | ædüTÔqï nyê +# ˙j · Û T · < Û√s DT ¡ \ ≈ î £ nH˚ø £ # ê ] Á‘· ø £ ø ± s D≤ ¡ \ T ñHêïsTT. M { Ïì Á | üC≤kÕ « eT ´ ã < ä∆ +>± | ü ] wüÿ ]+#· Tø√yê˝Ò‘·| üŒ Ä >=| üŒ e ´ edüú MT < ä ìsêX¯qT ô |+#· Tø√e & É + Äs√ > ∑ ´ ø £ s ¡+ ø ±< äT. m +< äTø £+ fÒ Ç | ü ⁄ Œ & ÉT Á | ü | ü +#·+ #·÷ düTÔqï nH˚ø £ bÕ \ Hê Ø‘· T \ ˝À bÕs ¡¢ yÓT + ≥Ø Á | üC≤kÕ « eT ´ y˚T n‘· T ´‘· Ô · eTeTì‘ ˚ *+~. uÛ≤s ¡‘·< ˚X¯ + Ä e ´ edüú Ä < Ûës ¡+>± Ç +‘· < ä ÷ s ¡+ Á | üj ·÷ DÏ + ∫ +~. _ ÛqïesêZ \ T, eT‘ ê \ T, Ä # ês ¡ e ´ eVü ‰ sê \ T ø £*– q uÛ≤s ¡‘ Y e +{ Ï < ˚XÊìøÏ Ä e ´ edüú‘·| üŒ eTs√e ÷ s ¡ Z + ˝Ò < äT. yÓTT < ä≥ bÕs ¡¢ yÓT + ≥T düe ÷ y˚XÊ \ dü + K ´ ô | s ¡>±*. Á | ü ‹ #· ≥ º+ nø £ ÿ & ˚ s ¡÷ bı +< ë *. eTq bÕs ¡¢ yÓT + ≥T≈ £ î‘· q≈ £ î‘ êqT düe ÷ y˚X¯eTj˚T ´ n ~ Ûø ± s ¡+ ˝Ò < äT. nsTTHê @{ ≤ ˝Àø˘düuÛÑ 120, sê »´ düuÛÑ 100 s√E \ T‘·| üŒìdü ]>± düe ÷ y˚XÊ \ T »] ù | $< +>± ä Û ˇø £ $< ÛëHêìï s ¡÷ bı +~+#· Tø√yê *( Ç˝≤ +{ Ï #· ø £ ÿì ìs ¡ íj ·÷ ìï ˇ & çXÊ Á | üuÛÑT‘·«+‘ Ó #· TÃ≈ £ îqï ~. dü + e‘·‡ sêìøÏ 60 s√E \ bÕ≥T nôd +;¢ düe ÷ y˚X¯ + ø ± yê \ ì nø £ ÿ & ç Á | üuÛÑT‘·«+ ìs ¡ ísTT +#· T≈ £ î +~). m +< äTø £+ fÒ bÕs ¡¢ yÓT + ≥T düe ÷ y˚XÊ \ T # ê * q +‘·>±,‘·– q kÕúsTT˝À » s ¡> ∑≈ £ î + fÒ < ëì Á | üuÛ≤e + ø ± s ¡´ ìsê « Vü≤ø £ e ´ edüú MT < ä | ü & ÉT‘· T +~. n +< ä ] ø ° #· ≥ º düuÛÑ \ ˝À ÁbÕ ‹ ì < Ûä ´+ nqï Ä˝À #· qqT Ç | üŒ { Ï ¬ ø’ Hê neT \ T˝À ô |{ ≤ º*. sê » ø ° j ·÷~ Ûø ± s ¡+ Ç | üŒ { Ïø ° | ü ⁄ s ¡ Twüß \ nBÛq + ˝ÀH˚ ñ +~. sê »´ düuÛÑ˝À ˝Ò < ë ˝Àø˘düuÛÑ˝À eTVæ≤fi¯ \ ÁbÕ ‹ ì < Ûä ´+ 12 XÊ‘ êìøÏ $ T +#·& É + ˝Ò < äT. 2012 ˝ … ø £ ÿ \ Á | üø ± s ¡+ bÕs ¡¢ yÓT + ≥T˝À eTVæ≤fi¯ \ ÁbÕ ‹ ì < Ûë ´ ìøÏ dü + ã +~ + Û ∫ eTq < ˚X¯ + Á | | ü +#·+ ü ˝À 20e kÕúq + ˝À ñ +~. n +< äTπø bÕs yÓT ¢ ¡ + ≥T˝À 33 XÊ‘·+ kÕúHê \ T πø { ≤sTT +# ˚ eTVæ≤fi≤ ]» πs « wüHé _\ T ¢ qT( 108e dües ¡ D) yÓ + ≥H˚ ÄyÓ ÷~+#·& É + nedüs ¡+.
< ˚XÊìøÏ Äs√ > ∑ ´ e +‘· yÓTÆq bÕs ¡¢ yÓT +{ Ÿ ñ +& Ü \ ì < ˚X¯ + yÓTT‘· Ô + ø√s ¡ Tø√yê *. n +< äT≈ £ î‘· eT e +‘· T ø £ s ¡ Ôe ´+ ìs ¡« Væ≤ +# ê *. H˚s ¡>± fi¯ ¢ qT, nyê +# Û · ˙j · T X¯≈ £ îÔ \ qT bÕs ¡¢ yÓT + ≥T˝ÀøÏ sê≈ £ î +& Ü ø ± bÕ & ˚ +< äT≈ £ î » q + < ä > ∑Zs ¡ z≥T nH˚ Äj · TT < Ûä + ñ +& ÉH˚ ñ +~. < ëìì düÁø £ eT +>± $ ìjÓ ÷–+#· T ≈ £ î + fÒ n < ˚ Äs√ > ∑ ´ ø £ s ¡ yÓTÆq bÕs ¡¢ yÓT + ≥T≈ £ î #· ø £ ÿì | ü ] cÕÿs ¡+.
` C≤ > ∑è ‹ & Ódtÿ