∆
n +‘· sê ® rj · T +
ÁbÕs ¡+_ + Û ∫ +~. $ ∫Á‘·+>± n | ⁄ ü Œ & ÉT eTq < ˚X¯ + ˝À n ~ Ûø ± s ¡+ ˝À ñqï j · TT | æm Á | üuÛÑT‘·«+ á | ü ] D≤e ÷\ ìï { Ïì | ü { Ï º+#· Tø√˝Ò < äT. ô |’>± Væ≤ +< ä ÷ eTVü ‰ düeTTÁ < ä ÁbÕ +‘·+ ˝À # Hê’ Ó kÕúesê \ qT @ sêŒ≥T # ˚düT≈ £ îH˚ Á | üj · T‘· ï + eTq≈ £ î Á | üe ÷< äø ±] nH˚ $ wüj ·÷ ìï > ∑T ] +#·& Ô ÜìøÏ ≈ L £ & Ü dæ < | ∆ ä & ü É˝Ò < äT. qøÏ © edüTÔe ⁄\ s ¡ yêD≤qT n ] ø £ fÒ º+< äTπø # Ó’ Hê n˝≤ +{ Ï kÕúesêìï @ s ¡ Œs ¡#· T≈ £ î +{ À +< äì, < ëìe \¢ eTq≈ £ î e∫Ãq eTT | ü ⁄ Œ @$ T ˝Ò < äì kÕøå ±‘· TÔ s ¡ ø £ åD eT + Á ‹ düŒwü º+ # ˚XÊs ¡ ì n | üŒ { À ¢ ÁkÕ º bò˛sY ¶ yêsêÔ dü + düú ñ≥ + øÏ + ∫ +~. Ç˝≤ # Ó’ Hê $ düÔs ¡ D yê < ëìï, < ëìe \¢ e # ˚à Á | üe ÷< ë \ qT > ∑T ] +#·& Ô + É ˝À n | üŒ { Ï Á | üuÛÑT‘·«+ $| òü \ yÓTÆ +< äì # Ó | üŒø £‘·| üŒ < äT. nsTT‘ ˚ d” wü˝Ÿ ‡ ˝À Hê $ ø ±< äfi¯ kÕúesêìï @ sêŒ≥T # ˚j · T & É + ˝À $| òü \ yÓTÆHê ~® uÖ ‹ ˝À yÓTT < ä { Ï kÕúesêìï kÕú | æ +#·& É + ˝À # Ó’ Hê $» j · T + kÕ ~ + Û ∫ +~. # Hê’ Ó Ç˝≤ ~® uÖ ‹ ˝À n & ÉT > ∑Tô | ≥ º& +‘ É √ ndü +| ü¸Hé B $ ˝À kÕúes ¡+ @ s ¡ Œs ¡# ˚ Á | üj · T‘ êï \ qT uÛ≤s ¡‘ Y eTTeTàs ¡+ # ˚dæ +~. 2011 qT +& ç d wü˝Ÿ” ‡ ≈ î£ # Ó’ Hê | üsê ´ ≥≈ £ î \ dü +< ä & ç ô |]–+~. uÛ≤s ¡‘ Y
#· T≥T º| üø £ ÿ \ < ˚XÊ \‘ √ dü + ã +< Ûë \ qT ã \| üs ¡#· T≈ £ î H˚ +< äT≈ £ î # Ó’ Hê Á | ü‘ ˚ ´ ø £+>± Á | üj · T ‹ ï +#·& É + > ∑‘· ø =+‘· ø ±\+>± # √≥T # ˚düT≈ £ îqï eTTK ´ yÓTÆq | ü ] D≤eT +. ndü +| ü¸Hé B $ ˇ | üŒ +< ä + M – b˛e & ÜìøÏ d” wü˝Ÿ ‡ ˝À # Ó’ Hê CÀø £´+ ô | s ¡> ∑ & É + ≈ £ L & Ü ˇø £ ø ± s D ¡ + ø ± e #· Ãì n + ≥THêïs T ¡. ô |’>± á B $ j · TTHÓk˛ÿ Á | ü | ü +#· yês ¡ dü‘·« dü +| ü < ä C≤ _‘ ê˝À ñqï n \› Áu≤≈ £ î < ä > ∑Zs ¡>± ñ +& É & É +, Ç ~ Á | | ü +#·+ ü ˝ÀH˚‘ êuÒfi¯ófl n‘·´~ Ûø £+>± ñ +& ˚ Á | < ü ˚X¯ + ø ± e & É + ≈ £ L & Ü | üsê ´ es ¡ D y˚‘· Ô \ T ˇ | üŒ +< ëìï e ´‹ πsøÏ + ∫ ñ +& Ée #· TÃqT. $< ˚o | üsê ´ ≥≈ £ î \‘ √
m | ⁄ ü Œ & ÉT ø fi¯ø £ fi¯˝≤ £ & ˚‘· eT > & ∑ ¶ É uÛ≤s ¡‘·, # Hê’ Ó düŒs \ ∆ ¡ ≈ î£ y˚ ~ ø £ ø ± e & + É d wü˝Ÿ” ‡ yêdüT \ ≈ î £ s T∫ ¡ +#· ø b˛e £ & + É
≈ £ L & Ü ˇø £ ø ± s ¡ D + ø ± e #· TÃqT. Væ≤ +< ÷ ä eTVü ‰ düeTTÁ < + ä ˝Àì á B «| ü < ˚X¯ +‘ √
18 9 p˝ …’, 2018 uÛ≤s ¡‘ Y dü + ã +< Ûë \ T X¯‘ êu≤ ›\ | ü ⁄ sê‘· qyÓTÆq $. d” wü˝Ÿ ‡ » HêuÛ≤˝À 10XÊ‘·+ uÛ≤s ¡‘· dü +‘·‹ øÏ # Ó +~ qyês ¡ T. ˇø £| ü ⁄ Œ & ÉT Áô | ò +# Y`Á _{ Ïwt sê »´+>± ñqï d” wü˝Ÿ ‡‘ √ 1976˝À yÓTT≥ º yÓTT < ä≥kÕ ]>± uÛ≤s ¡‘ Y < Í‘·´ dü + ã +< Ûë \ T @ s ¡ Œs ¡#· T≈ £ î +~. ¬ s +& ÉT
á ˇ | üŒ +< ä + M – b˛e & É + yÓqTø £ # Ó’ Hê Vü≤düÔ + ñ +< äì uÛ≤s ¡‘ Y uÛ≤ $ k˛Ô +~. m +< äTø £+ fÒ ˇø £| ü ⁄ Œ & ÉT uÛ≤s ¡‘· | üs ¡´ ≥q˝À ¬ s +& ÉT < ˚XÊ \ dü + ã +< Ûë \ > ∑T ]+ ∫, uÛ≤s ¡‘ Y n +~ düTÔqï düVü≤ø ± s ¡+ > ∑T ]+ ∫ m +‘ √ >=| üŒ >± # Ó | æŒq $| üø £ å H˚‘· C≤Hé # ê ¬ s ¢ dt Ä‘· s ¡ Tyê‘·‘· q n _ ÛÁbÕj ·÷ ìï e ÷ s ¡ TÃ≈ £ îì uÛ≤s ¡‘ Y‘ √ ˇ | üŒ +< ëìï e ´‹ πsøÏ +#·& É + n +< ä ] ˙ ÄX¯Ãs ¡´| üs ¡ ∫ +~.
< ˚XÊ \ eT < Ûä ´ dü + ã +< Ûë \ qT s ¡ ø £ åD ˇ | üŒ +< ë \ T eT ]+‘· ã \| üs ¡# êsTT. qøÏ © edüTÔe ⁄\ s ¡ yêD≤qT n ] ø £ fÒ º+< äT≈ £ î d” wü˝Ÿ ‡ ≈ £ î düVü≤ø £] dü ÷ Ô uÛ≤s ¡‘ Y 2005˝À { ÀbÕCŸ, ø ±+ dü º+{ Ÿ nH˚ > ∑d” Ô | ü & Ée \ qT, 2014˝À <=] ïj · TsY $ e ÷ Hêìï, 2016˝À ôV≤ ¬ sàdt nH˚ eTs√ > ∑d” Ô | ü & ÉeqT n +< äCÒdæ +~. 2015˝À Äs ¡ T rs ¡ ì | òü ÷ sê & ÜsY e ´ edüú \ qT Á | ü < Ûëì yÓ ÷ B ÁbÕs ¡+_ Û +# ês ¡ T. 80e < äX¯ø £+ ˝À d” wü˝Ÿ ‡ ˝À nH˚ø £ ôd’ ìø £ ‹ s ¡ T > ∑Tu≤≥ ¢ qT ‹| æŒø = ≥ º& É + ˝À uÛ≤s ¡‘ Y ø °\ ø £ bÕÁ‘· b˛wæ + ∫ +~. 1986˝À s ¡ ø £ åD eT + Á ‹ n < Ûä « s ¡´+ ˝À ‹ s ¡ T > ∑Tu≤≥T≈ £ î s ¡+> ∑ + dæ < ä∆yÓTÆ +< äì düe ÷# ês ¡+ n +< äT≈ £ îqï uÛ≤s ¡‘ Y $+< Ûë ´–] nH˚ j · TT < ä∆ HÍø £ qT d” wü˝Ÿ ‡ ≈ £ î | ü +| æ +~. eTs ¡ eTà‘· TÔ \ $ Twü‘ √ ¬ s +& ÉT HÓ \\ bÕ≥T d” wü˝Ÿ ‡ HÍø ± πø + Á < ä + ˝À ‹ wü º y˚dæq $+< Ûë ´–] nø £ ÿ & É ôd’ ìø £ ‹ s ¡ T > ∑Tu≤≥TqT ìyê ]+#·> ∑ *–+~. Ç˝≤ d” wü˝Ÿ ‡‘ √ bÕ≥T e ÷©› e ⁄\ ˝À ≈ £ L & Ü nH˚ø £ ‹ s ¡ T > ∑Tu≤≥T \ qT ìyê ]+#·& É + ˝À uÛ≤s ¡‘· ôd’ q ´+ Á | ü < Ûëq bÕÁ‘· b˛wæ + ∫ +~. Væ≤ +< ä ÷ eTVü ‰ düeTTÁ < ä < ˚XÊ \‘ √ dü‘·‡+ ã +< Ûë \ qT @ s ¡ Œs ¡#· T≈ £ îH˚ +< äT≈ £ î uÛ≤s ¡‘ Y Á |‘ ü ´ ˚ ø £+>± Ç +& çj THé · zwüHé ] yéT nk˛dæj˚TwüHéqT @ s ¡ Œs ¡ ∫ +~. n +< äT˝À e ÷] wüdt, d” wü˝Ÿ ‡ qT düuÛÑ ´ < ˚XÊ \ T >± # ˚s ¡ TÃ≈ £ î +~. Ä ] ∆ø £, ôd’ ìø £ ˇ | üŒ +< ë \ H˚‘ êsTT˝≤ \ T #·÷| æ eT∫Ãø £ # ˚düTø√yê \ ì # Hê’ Ó m +‘· Á | üj T · ‹ ïdüTÔqï | üŒ { ÏøÏ uÛ≤s ¡‘‘ Y √ ñqï á < ˚XÊ \ ≈ îqï £ dü‘·‡+ ã +< Ûë \ e \¢ Ä Á | üj · T‘ êï \ T kÕ > ∑ & É + ˝Ò < äT. á H˚ | ü < Ûä ´+ ˝ÀH˚ d” wü˝Ÿ ‡ n < Ûä ´ ≈ £ åîì uÛ≤s ¡‘· | üs ¡´ ≥q ÁbÕ < Ûëq ´+ dü +‘·]+#· T≈ î £ +~. á | üs ¡´ ≥q dü +< äs ¡“¤+>± n < Ûä ´ ≈ £ åî & ÉT & Üì nVü≤à < ëu≤ < é, & Ûç ©¢, | üHêJ, & ÓÁVü ‰& É ÷ Hé q > ∑sê \ qT dü +< ä ] Ù +# ês ¡ T. | üs ¡´ ≥q≈ î £ eTT +< ˚ ndü +| ü¸Hé B $ øÏ dü + ã +~ + Û ∫q ˇ | üŒ +< ä + ô |’ m˝≤ +{ Ï dü + uÛ≤wüD \ T ñ +& Éeì, ˇ | üŒ +< ëìï‘· eT bÕs ¡¢ yÓT +{ Ÿ eTT +< äT ñ +# ˚ Ä˝À #· q ≈ £ L & Ü @~ ˝Ò < äì n < Ûä ´ ≈ £ åî & ÉT & Üì düŒwü º+ # ˚XÊs ¡ T. nsTTq | üŒ { Ïø ° uÛ≤s ¡‘ Y Äj · Tq≈ £ î | òüTqkÕ «> ∑‘·+ # Ó | æŒ +~. Á | ü < Ûëì yÓ ÷ B, n < Ûä ´ ≈ £ åî & ÉT & Üì »]| æq #· s ¡ Ã˝À ¢ Äs ¡ T ˇ | üŒ +< ë \ T Ksês ¡ T nj ·÷´ sTT. 100 $ T * j · THé & Ü \ s ¡¢ s ¡ TD≤ìï Çe «& ÜìøÏ n + ^ø £]+ ∫q uÛ≤s ¡‘ Y 2015˝À n + ^ø £]+ ∫q $< Ûä +>± ¬ s +& Ée & √ìj ·÷ sY $ e ÷ Hêìï ≈ £ L & Ü d” wü˝Ÿ ‡ ≈ £ î n +~+ ∫ +~.
‘ êeTT dü « j · T +>± ôd’ ìø £ kÕúesêìï @ sêŒ≥T # ˚düT≈ £ î +{ ≤eTì pHé 4q n < Ûä ´ ≈ £ åî & ÉT & Üì yÓ \¢& + ç ∫q | üŒ { ÏøÏ s ¬ +& ÉT < ˚XÊ \ H˚‘·\ T dü + uÛ≤wüD \ T ø = qkÕ –+# ês ¡ T. ∫es ¡ ˝À »]– q $ ˝Òø £ s ¡ T \ düe ÷ y˚X¯ + ˝À e ÷{ ≤ ¢& ÉT‘·÷ yÓ ÷ B ª¬ s +& ÉT < ˚XÊ \ Vü≤≈ £ îÿ \ qT < ä�wæ º ˝À ô | ≥T º ≈ £ îì ndü +| ü¸Hé B $ ÁbÕC … ø˘ º ô |’‘ êC≤ >± Á | üj · T‘ êï \ T ø = qkÕ –+# ê \ ì uÛ≤ $ düTÔHêï + μ n + fÒ, ª¬ s +& ÉT < ˚XÊ \ Á | üjÓ ÷» Hê \ qT < ä�wæ º ˝À ô | ≥T º ≈ £ îì ø £* dæ | üì # ˚j · T & ÜìøÏ ÁbÕ < Ûëq ´$ TkÕÔ + μ nì n < ´ ä Û ≈ åî £ & ÉT & Üì düŒ +~+# ês T ¡. Bì‘ √ n≥ ¬ øøÏÿ +< äqT≈ £ îqï ndü +| ü¸Hé ˇ | üŒ +< ä + eTT +< äT≈ î £ kÕ > ∑T‘· T +< äqï ÄXÊuÛ≤e + s ¬ +& ÉT < ˚XÊ \ Hêj · T≈ £ î˝À ¢ q ÷ ø £ ì | æ + ∫ +~.
Ç {° e \ uÛ≤s ¡‘ Y #= s ¡ e rdüTø√e & É +‘ √ ndü +| ü¸Hé B $ ˝À bÕ‘· yÓ e’ ÷ ìø £ πø + Á < ëìï | ⁄ ü qs T ¡ < ä ]+#·& É +‘ √bÕ≥T ñeTà & ç ôd’ ìø £ kÕúesêìï ÁbòÕHé ‡, uÛ≤s ¡‘ Y \‘ √ ø £* dæ @ s ¡ Œs ¡# ˚ +< äT≈ £ î d” wü˝Ÿ ‡ n + ^ø £ ]+# ˚ dü ÷#· q \ T ø £ ì | ædüTÔHêïsTT. Ç {° e \ ÁbòÕHé ‡ n < ´ ä Û ≈ åî £ & ÉT me ÷ qT ´ m˝Ÿ | üs ¡´ ≥q dü +< äs ¡“¤+>± uÛ≤s ¡‘ Y Ä < ˚X¯ +‘ √ 14 ˇ | üŒ +< ë \ qT ≈ £ î < äTs ¡ TÃ≈ £ î +~. ndü +| ü¸Hé ÁbÕC … ø˘ º ˝À ÁbòÕHé ‡ ≈ £ L & Ü uÛ≤ > ∑kÕ «$ T ø ± e & É + d” wü˝Ÿ ‡ Hêj · T≈ £ î \ ≈ £ î qeTàø ± ìï ô |+# ˚ neø ± X¯ + ñ + ≥T +~. ø qTø £ £ uÛ≤s ¡‘ Y á $ wüj T · + ˝À n≥T ÁbòÕHé ‡, Ç≥T d” wü˝Ÿ ‡ H˚‘·\‘ √ dü + uÛ≤wüD \ T y˚ > ∑e +‘·+ # ˚j ·÷*.
�