…
∆
Ô
Ô
düTÁ | üdæ < ä∆ dæìe ÷ < äs ¡ Ù≈ £ î & ÉT dæ + ^‘·+ Áoìyêdüsêe ⁄‘· q dæ˙ Á | üj ·÷ D + > ∑T ]+ ∫, Äj · Tq < äs ¡ Ùø £‘·«+ eVæ≤ + ∫q ∫Á‘ ê \ > ∑T ]+ ∫, q {° q≥T \‘ √ Äj · Tq≈ £ îqï nqT + ã +< Ûë \ > ∑T ]+ ∫ ª| ü ⁄ wüŒø £ $ e ÷ q + μ nH˚ ø ± s ¡´ Áø £ eT + < ë « sê dæ˙ Áù | ≈ £ å≈ £ î \‘ √ | ü +#· T≈ £ î + ≥THêïs ¡ T. á ø ± s ¡´ Áø £ e ÷ ìï á { Ï.$. Á | ü ‹ Ä ~ yês ¡+ kÕj · T + Á‘·+ 4:40 > ∑ + ≥ \ ≈ £ î Á | ükÕs ¡+ # ˚k˛Ô +~. dæìe ÷ n + fÒ e ÷ ≥ \ T, bÕ≥ \ T ø £\> ∑ * dæq düe ÷ Vü ‰ s ¡+>± ñqï s√E˝À ¢ H˚ ª| ü ⁄ wüŒø £ $ e ÷ q + μ ù | s ¡ T‘ √ 1988˝ÀH˚ ìX¯Ùã › ∫Á‘ êìï s ¡÷ bı +~+# êsêj · Tq.‘ Ó \ T > ∑T ø £ qï & É,‘·$ Tfi¯, Væ≤ + B, eT \ j ·÷ fi¯ ∫Á‘ ê \ ìï +{ Ïì ø £*| æ < ë < ë | ü ⁄ ns ¡ yÓ’ ∫Á‘ ê \ ≈ £ î dæ + ^‘·+ Áoìyêdüsêe ⁄ < äs ¡ Ùø £‘·«+ eVæ≤ +# ês ¡ T. á‘· s ¡+ < äs ¡ Ù≈ £ î \ T, ìsêà‘·\ T, H˚s ¡ TÃø√yê *‡ q nH˚ø £ n + XÊ \ qT Áoìyêdüsêe ⁄ á ø ± s ¡´ Áø £ eT + < ë « sê‘ Ó * j · TCÒdüTÔHêïs ¡ T.
Vü ‰ dü ´+ m˝≤ ñ +& Ü *! dæ + ^‘·+ ∫Á‘ ê˝À ¢ Vü ‰ dü ´+ n < äT“¤‘·+>± | ü +& ÉT‘· T +~. dæ + ^‘·+, ø £ eT˝ŸVü ‰ düHé ø £\ sTTø £ ˝À e∫Ãq nH˚ø £ ø ± yÓT & û ∫Á‘ ê \ ≈ £ î eT + ∫ > ∑T ] Ô +| ü ⁄ e∫à +~.
| æÁãe ò ] 11q Á | ükÕs eTsTTq ¡ ª| ⁄ ü wüŒø £ $ e ÷ q + μ ø ± s ¡´ Áø eT £ + ˝À ø eT˝Ÿ £ Vü ‰ düHé, Á | üuÛ ÑT < ẙê, k +< äs ¡´,‘·~‘· s ¡ T \ T q { Ï + ∫q ª qe «+& ç` \ e «+& çμ ∫Á‘· $ X ‚ cÕ \ > ∑T ]+ ∫ # ÓbÕŒs ¡ T. Ç ~ Áoìyêdüsêe ⁄‘·$ Tfi¯ + ˝À s ¡÷ bı +~+ ∫q ª ø £< ∏äHé ø £‘· HÓ’ μ nqï ∫Á‘ êìøÏ nqTyê < ä +. 1999˝À e∫Ãq á ∫Á‘·+ ø ± yÓT & û Á | ü < Ûëq +>± kÕ > ∑T‘· T +~.
ˇø £ ø ± yÓT & û d HéqT” ∫Árø £] düTÔqï | ⁄ ü Œ & ÉT dü + uÛ≤wüD \ nq +‘· s ¡+ ø =+‘· $ sêeT + Ç∫Ñ·< äT | ] ü & Ó’ ˝≤ >¥ ≈ £ î neø ± X¯ + Çyê «*. ˝Òø £ b˛‘ ˚ Ä ø ± yÓT & û d” Hé | ü +& É < äT. n˝≤ Áù | ø £ å≈ £ î \ Á | ü ‹ düŒ +< äqqT m | üŒ { Ïø £| ⁄ ü Œ & ÉT‘\ Ó TdüTø√ & ÜìøÏ‘·$ Tfi¯ + ˝À düTÁ | üdæ < ä ø ± yÓT & û s ¡#· sTT‘· ÁπøJ yÓ ÷ Vü≤Hé @+ # ˚kÕÔs√ ≈ £ L & Ü lìyêdüsêe ⁄ á ø ± s ¡´ Áø £ eT + ˝À # ÓbÕŒs ¡ T. ÁπøJ yÓ ÷ Vü≤Hé m +‘· _ J >± ñHêï‘· q ãè +< ä +‘ √ ø £* dæ X¯ì, Ä ~ yês ¡ ˝À ¢ # ÓHÓ’ ï˝À Hê≥ø ±\ T y˚kÕÔs ¡ T. n +< äTe \¢ Áù | ø å≈ £ î £ \ düŒ +< äq Á |‘·´ ü ø +>± å £‘\ Ó TdüTø√ & ÜìøÏ M \ e ⁄‘· T +~. n˝≤ +{ Ï nqTuÛÑyê \‘ √H˚ ÁπøJ yÓ ÷ Vü≤Hé dæìe ÷ ˝À ¢ Vü ‰ dü ´ s ¡#· q # ˚dæ $» j Te · +‘· eTe ⁄‘· THêïs ì ¡ Áoìyêdüsêe ⁄ # ÓbÕŒs T ¡. s ¡+> ¡ ∑dü \ ú y˚T #·\ q∫Á‘· $» j ·÷\ øÏ Ä \+ ãq nì Äj Tq · nHêïs T ¡. ì‘ ê ´ H˚ « wüD ø ± s ¡´ Áø £ eT + ˝À uÛ≤ > ∑ +>± á‘· s ¡+ < äs ¡ Ù≈ £ î \ T, ∫Á‘· s ¡+> ∑ Á | üeTTKT \ T e∫à dæ + ^‘·+ Áoìyêdüsêe ⁄ ì Á | üX¯ï \& ÉT > ∑T‘ ês ¡ T. | òæÁãe ] 11q Á | ükÕs ¡ yÓTÆq m | æk˛ & é˝À es ¡ Ôe ÷ q < äs ¡ Ù≈ £ î \ T Ms ¡ X¯ + ø £ sY, Vü≤s ¸es ¡ Hé ›¡ bÕ˝ § ZHêïs T ¡. ª MTs T ¡ ø ±\+ ø £+ fÒ y˚ > +>± ∑ Ä˝À∫ + ∫ f … ÆyéT $ TwüHé H˚ | ü < ∏ä ´+>± kÕπ > ª Ä ~‘·´ 369μ, bÂsêDÏø £ H˚ | < ü ´+ ä ∏ > \ ∑ ª lø ècÕís £ T ¡ q ® $» j T · + μ, C≤q | < ü ä $ uÛ≤ >± ìøÏ # +~ Ó q ª uÛ s’ e ¡ B «| + ü μ yÓTT < ä˝ q’ … n < äT“¤‘· ∫Á‘ ê \ qT n +~+# ês ¡ T. Ç + ø ± MTs ¡ T
düŒè •+# ê *‡ q CÀqsY Ç + πø < Ó’ Hê ñ +< ë? μ nì < äs Ù≈ ¡ î £ & ÉT Ms X¯ ¡ + ø sY £ n & >± ç s T ¡. < ëìøÏ düe ÷< Ûëq +>± ª H˚qT # ˚j ·÷*‡+~ # ê˝≤ ñ +~. Hê < ä > ∑Zs ¡ Ç + ø ± # ê˝≤ Ä˝À #· q \ THêïsTTμ n + ≥ ÷‘· q˝Àì ì‘ ê ´ H˚ « wüD‘· èwüíqT ø £ q | üsêÃs ¡ T dæ + ^‘·+ Áoìyêdüsêe ⁄.
Jeq kÕ | òü \´ | ü ⁄ s ¡ kÕÿs ¡+ ª düTBs ¡ È ø ±\+>± z s ¡+>± ìøÏ ùde \+~ düTÔqï yê ] øÏ Jeq kÕ | òü \´( ˝ …’| òt f … ÆyéT nNyéyÓT +{ Ÿ) | ü ⁄ s ¡ kÕÿs ¡+ n +< äCÒkÕÔs ¡ T. ø ± ì MT≈ £ î á nyês ¡ T ¶ Ç∫Ãq | ⁄& ü ÉT y˚TeTT # ê˝≤ u≤ < | ä Û & ü Ü eTT ¶. Ç + ø ± MTs T¡ nH˚ø £ ÄDÏeTT‘ ê ´\ T n +~+# ê * μ nì
ø ± s ¡´ Áø £ eT + ˝À bÕ˝ § Zqï < äs ¡ Ù≈ £ î \ T #· eT‘ êÿs ¡+>± nHêïs T ¡. < ëìøÏ dæ + ^‘·+ Áoìyêdüsêe ⁄ düŒ +~ dü ÷, Ô‘· q≈ £ î Ä nyês ¡ T ¶ Á | ü < ëq + # ˚dæq | ü ⁄& ÉT »]– q z‘· e ÷ cÕ dü +| òüT≥q > ∑T ]+ ∫ $ e ]+# ês ¡ T. dæ + ^‘·+ ≈ £ î Jeq kÕ | òü \´ | ü ⁄ s ¡ kÕÿsêìï n +~+# ˚ +< äT≈ £ î Ä ÁbÕ +‘· XÊdüqdüuÛÑT ´& ÉT eTTK ´ n ‹~ >± ∏ e # êÃs ≥ ¡. ª Hê≈ î £ dæìe ÷\ > ∑T ]+ ∫ ô |< ›>± ä‘ Ó ©< äT. MT ∫Á‘ ê \ $ esê \ T # Ó | üŒ +& çμ nì dæ + ^‘·+ Áoìyêdüsêe ⁄ qT n &–‘ ç ˚‘ êqT < äs Ùø ¡ £‘·«+ eVæ≤ + ∫q ª nyÓT ] ø ± ne ÷ àsTTμ, » MT +< ës ¡ T >±] ne ÷ àsTT, | ü ⁄ wüŒø £ $ e ÷ q + dæìe ÷\ ù | s ¡ T ¢ z ø ±–‘·+ MT < ä sêdæ Äj · Tq≈ £ î Ç # êÃs ¡ ≥. Ä XÊdüqdüuÛ ÑT ´& ÉT‘· q ñ | üHê ´ dü + ˝À # ê˝≤ ø ±\+ qT +# ˚ Äj · Tq≈ £ î dæ + ^‘·+ dæìe ÷\ T‘ Ó \ Tdüì, n +< äT˝À rdæq cÕ≥T ¢ nyÓ ÷| üT ò + nì # ÓbÕŒs ≥ ¡. Ä yê >± { ∆ ÏøÏ n ~] b˛sTT, Ä C≤ _‘ ê˝À ñqï ª| ü ⁄ wüŒø £ $ e ÷ q + μ ù | s ¡ TqT Áoìyêdüsêe ⁄ ø = fÒ º XÊs ¡ ≥. ˝Òø £ b˛‘ ˚ Ä XÊdüqdüuÛÑT ´& ÉT ª| ü ⁄ wüŒø £ $ e ÷ q + μ˝À dü + uÛ≤wüD \ T X¯S \ ˝≤ ¢ > ∑T #· TÃ≈ £ îHêïj · Tqï ø ± yÓT +{ Ÿ # ˚düT +& ˚yê & ˚yÓ ÷ qì Áoìyêdüsêe ⁄ düs ¡< ë >± # ÓbÕŒs T ¡. » qe ] 7q Á | ükÕs ¡+ # ˚dæq ø ± s ¡´ Áø eT £ + ˝À‘ êqT s ¡÷ bı +~+ ∫q‘=* ∫Á‘·+ ª ˙ ‹, ìC≤sTTrμ( 1972) > ∑T ]+ ∫ nH˚ø £ $ wüj ·÷\ T # ÓbÕŒs ¡ T. ª» MT +< ës ¡ T >±] ne ÷ àsTTμøÏ neø ± X¯ + sêe & É +, e ¬>’ sê \ > ∑ ÷] à ÄdüøÏÔ ø £*–+# ˚˝≤ $ e ]+# ês ¡ T.
ÄdüøÏ ª MT≈ î £ eT ÷´ õø˘ n + fÒ ÄdüøÏ Ô # ê˝≤ ñ +< äì MT bÕ≥ \ T $+ fÒ ns úeTe ¡ ⁄‘· T +~. MT≈ î £ n +‘·{ Ï ÄdüøÏ m˝≤ ø £*–+~ μ nqï Á | üX¯ï≈ £ î ã < äT * dü ÷ Ô ª Hê≈ £ î eT ÷´ õø˘ MT < ä ÄdüøÏÔ ˝Ò < äT >± ì, n˝≤ +{ Ï ÄdüøÏÔ ñ qï yê ] ì > ∑T ] Ô +# ˚ $ wüj · T + ˝À ÄdüøÏÔ ñ +~ μ nì qe ⁄«‘·÷ # ÓbÕŒs T ¡. Ç˝≤ mH√ï dü +>‘· ∑ T \ qT dæ + ^‘·+ Áoìyêdüsêe ⁄ dæ˙ Áù | ø £ å≈ £ î \ ≈ £ î‘ Ó * j · TCÒXÊs ¡ T. á ø ± s ¡´ Áø £ e ÷ ìï Á | ükÕs ¡+ # ˚düTÔqï á { Ï.$. # Ûêq˝Ÿ Ä Áb˛Á >± yéTqT n +< ] ä øÏ nqT≈ L £ \+>± ñ +& ˚ sêÁ ‹ 8 > ∑ + ≥ \ ≈ £ î Á | ükÕs ¡+ # ˚ùdÔ u≤ > ∑T + ≥T +< äì Áù | ≈ £ å≈ £ î \ T n _ ÛÁbÕj · T + e ´ ø £ Ô + # ˚düTÔHêïs ¡ T.
` dü ÷ Œ ¤] Ô
�
19 | òæÁãe ], 2018 23