TED Meşale Dergisi 40. Sayı | Page 80

eğitim görmek üzere Almanya, Belçika ve Fransa’ ya yollanır. Yurt dışına öğrenci göndermekle ilgili ilk yasal düzenleme ise 1925 yılında Ticaret Bakanlığı tarafından yapılır. 1929 yılında çıkan 1416 Sayılı“ Ecnebi Memleketlere Gönderilecek Talebe Hakkında Kanun” yürürlüğe girene kadar her yıl yurt dışına gönderilen öğrenci sayıları artar. 1929’ a gelindiğinde yaklaşık 700 Türk genci Avrupa’ nın çeşitli üniversitelerinde eğitim almaktadır.
Ecnebi Memleketlere Gönderilecek Talebe Hakkında Kanun
Bugün de yürürlükte olan 1416 sayılı kanun, yurt dışına öğrenci göndermekle ilgili bir dizi düzenlemeyi hayata geçirir. Öğrencilerin nasıl seçileceği, eğitim planları, imzalayacakları taahhütnameler, geri çağrılmalarını gerektirecek durumlar, finansman, denetlenmeleri, yurda döndükten sonraki istihdamları, cezai durumlar ve kendi imkânlarıyla yabancı ülkelere giden
öğrencilerin kanun kapsamına nasıl alınacağı hususları kanunda açıkça yer alır. Kanun, kendi ihtiyaçları doğrultusunda Avrupa’ ya öğrenci göndermek isteyen bakanlıklar, belediyeler ve kamu iktisadi teşebbüslerinin taleplerini Millî Eğitim Bakanlığına iletmesini öngörür. Bakanlık, şartları değerlendirerek sınav açmakla yetkilidir.
Türkiye, batı tipi eğitimle tanıştıktan sonra, henüz sistemini oturtamadan uzun yıllar süren bir savaş dönemi geçirir. Cumhuriyet ilan edildiğinde ülkede yalnızca 23 lise, bu okullarda görevli 513 öğretmen vardır. Genç devlet bir yandan okul sayısını artırmakla uğraşırken öte yandan yeni okullarda ders verecek nitelikli öğretmen ihtiyacı içindedir. Beden eğitimi, resim, müzik, fizik, kimya, matematik, tarih ve coğrafya alanlarında eğitim görmeye gönderilen öğrencilerin önemli bir kısmı Türkiye’ ye geri döndüklerinde Anadolu’ nun dört bir yanında orta öğrenim öğretmeni olarak istihdam edilecektir.
39