Aylaklar adlı romanı TRT ekranlarında diziye, Raziye adlı romanı ise sinemaya uyarlanır. Tiyatrosu Türk sahnelerinde sıkça oynanan Anday’ ın adını taşıyan sahneler de yapılmıştır.
Çok yönlü bir denemeci
Anday, deneme türünde çok sayıda eser vermiş, bu yazılarında kültür-sanat, politika, dilbilim ve toplum konularını ele almıştır. İlk deneme kitabı 1961’ de yayımlanan Doğu- Batı adlı eseridir. Bunu 1964’ te Konuşarak, 1965’ te Gelişen Komedya, 1974’ te Yeni Tanrılar, 1975’ te Dilimiz Üstüne Konuşmalar izler. Denemelerinde kültürel karşıtlıklar, edebiyat kuramları, dil sorunları ve çağdaş düşünce problemleri üzerine düşünür. Gazetecilik geleneği ve aydınlanmacı bakışı sayesinde Anday’ ın denemeleri genellikle açıklayıcı ve öğretici bir üsluba sahiptir. O, yazarın halka seslenmesi gerektiğini savunur; bu bağlamda dilde sadeleşme Anday’ ın önemli temalarından biridir. Örneğin radyo konuşmalarını topladığı Dilimiz Üstüne Konuşmalar adlı eserinde Türkçenin zenginliğini korurken yeni kuşaklara aktarılması gerektiğini tartışmış, Yeni Tanrılar’ da çağdaş toplumsal idealler ile inanç sistemleri arasındaki ilişkiyi sorgulamıştır. Anday’ ın denemeleri çoğu zaman şiirsel ve
felsefi bir derinlik içerir. Sıklıkla varoluşçu düşüncelerle beslenen Anday, yazılarında kavramları ve imajları da ustaca kullanır.
Melih Cevdet Anday, uzun soluklu yazın yaşamında hemen her türde eser vererek Türk edebiyatına büyük katkıda bulunmuştur. Şiirden romana, tiyatrodan denemeye uzanan eserleri birçok dile çevrilmiş ve oyunları dünya sahnelerinde gösterilmiştir. Eserleri ve düşünceleri; yeni şiir arayışları, dilde sadeleşme ve insan merkezli eleştiri geleneği üzerinde etkili olmuştur. Kendisinin de ifade ettiği gibi, türler arasında dolaşıp yazarken hiçbir zaman“ bölünmüş” hissetmemiş;“ Bu yazın türlerinin her biri bir‘ tavır’ gösterir, yazarın seçtiği bir ele alış tarzıdır” diyerek çok yönlülüğünü savunmuştur.
2002 yılında hayata veda eden Anday’ a yönelik akademik ve eleştirel çalışmalar bugün de devam etmektedir. Aldığı sayısız ödül ve anıtsal değeri, Anday’ ın Türk edebiyatındaki seçkin yerinin göstergesidir. Cumhuriyet dönemi edebiyatının önemli bir temsilcisi olan Melih Cevdet Anday, ardında bıraktığı eserler ve fikirler aracılığıyla bugün de okurların düşünce ufkunu zenginleştirmeye devam etmektedir.
35