TED Meşale Dergisi 40. Sayı | Page 58

ilk ülke ABD oldu. 20 Temmuz 1969 tarihinde Apollo 11 misyonu kapsamında astronotlar Neil Armstrong, Edwin Aldrin ve Michael Collins Ay’ a iniş yaptı. Ay’ a ayak basan ilk insan olarak kayıtlara geçen Armstrong’ un adımını atarken söylediği“ İnsan için küçük, insanlık için büyük bir adım” sözü akıllarda kaldı.
İlk deneysel uzay istasyonu 1971’ de kurulan Salyut 1 olurken SSCB tarafından 1986 yılında Mir istasyonu uzaya gönderildi. 1970’ lerden itibaren gezegenleri ve yıldızları incelemek üzere çok sayıda keşif aracı fırlatıldı. Venüs, Mars, Uranüs, Neptün gibi gezegenlerin ayrıntılı görüntülerini Dünya’ ya gönderen uzay araçları bugün de uzayla ilgili birçok bilgiyi aktarmayı sürdürüyor.
Uzaydaki kalıcı istasyon
Uzayda kalıcı bir istasyon kurma fikrini gündeme getiren ABD’ ye Kanada, Japonya, Rusya ve Avrupa Uzay Ajansı da destek verince Dünya yörüngesinde bulunan en büyük yapay uydu olan istasyon aşama aşama hayata geçirildi. Birçok modülün birleştirilmesiyle oluşturulan istasyonun
bazı parçaları projeye katılan ülkelerde inşa edildi. NASA-Mir olarak adlandırılan birinci aşama 1995-1998 yılları arasında gerçekleşti. 1998’ den itibaren ikinci aşamaya geçilerek Uluslararası Uzay İstasyonu’ nun bazı unsurları fırlatılmaya başlandı. İstasyona yıllar içinde sürekli yeni modüller eklendi. Düşük Dünya yörüngesinde kalıcı bir uzay istasyonunun ortaklaşa geliştirilmesi, işletilmesi ve kullanılması amacıyla oluşturulan Uluslararası Uzay İstasyonu’ nda dönüşümlü çalışan mürettebatın en önemli görevi çeşitli deneyler ve gözlemler yapmak. Uzay ve düşük yer çekimi ortamı sağlayan laboratuvar niteliği taşıyan istasyonda biyoloji, fizyoloji, kimya, fizik, astronomi, meteoroloji ve birçok alanda deneyler yapılıyor. İstasyon ayrıca Mars ve Ay görevlerinde kullanılması planlanan ekipman ve sistemlerin, uzayda kullanım öncesi test edilmeleri için gerekli ortamı da sağlıyor.
Hızla biriken uzay çöpleri
1950’ lerden günümüze uzanan uzay çalışmaları sırasında başarıyla sonuçlananların yanı sıra çok sayıda başarısız
28