A. Harcın Yükümlüsü
Harçlar Kanununun 58. maddesinde harcın yükümlüsü ; tapu ve kadastro harçlarını kanuna
ekli tarifede belirtilen kişiler; tarifede belirtilmeyen işlemlerde taraflar aksini kararlaştırmamış
ise, aşağıda yazılı kişiler ödemekle mükelleftir.
No’lu Genel Tebliği harçlarla
Mülkiyet ve mülkiyetten gayrı ayni hakları
iktisap edenler, (İktisap eden kişiler birden fazla
ise harçları hisseleri oranınca öderler)
ilgili soru, öneri ve tereddüt
• İpotek tesisinde ipoteği tesis edenler,
Harçlar Kanunu 48 Seri
durumlarında “Tapu ve
Kadastro idareleri harçlar ve
• Kadastro işlerinde adlarına tescil yapılanlar,
ve Taşra teşkilatlarına
• Miras sebebiyle çıplak mülkiyetin mirasçı
adına tescilinde, çıplak mülkiyet sahibi
olanlar,
başvurmaları önerilecektir.”
• Rücularda rücu eden taraf,
vergilerle ilgili Maliye Bakanlığı
Gelirler İdaresi Başkanlığı
demektedir.
• Bunlar dışında kalan işlemlerde lehine işlem
yapılmış olanlar
B. Harçlar Kanununa Göre İstisna ve Muafiyet
Harçlar Kanununda aksine hüküm bulunmadıkça, harçların tamamı peşin olarak
ödenmeden harca mevzu olan işlem yapılmaz. Ancak Harçlar Kanununun harçtan muaf
tutulan işlemler; tapu harcı uygulamasına özel olarak 59. maddesinde, bütün harç türleriyle
ilgili ortak hükümler 123. ve 124. maddesinde sayılmıştır.
Harçlar Kanununun tapu harcı uygulamasına özel 59. maddesinde harçtan müstesna
tutulan işlemler on yedi madde halinde sayılmış olup son fıkrasında "yukarıda yer alan
istisnalara ilave olarak özel kanunlarda yer alan muafiyet ve istisnalara ilişkin hükümler saklıdır"
denmiştir. Yine ortak hükümlerle ilgili 123. maddenin birinci fıkrasında özel kanunlarla harçtan
muaf tutulan kişilerle, istisna edilen işlemlerden harç alınmaz denmektedir. 4. Bölümün ek1. maddesinde döviz kazandırıcı işlemlerle ilgili müstesnalık durumu ve vergi dairesinden
alınacak yazı çerçevesinde uygulanması gerektiği özelgelerle açıklanmıştır. Harçlar Kanunu
yanında özel kanunlarda bulunan muafiyet ve istisna uygulamalarında bu kanunların yapılacak
işlemle olan ilgisi irdelenmeli kanaat getirilememesi halinde sorumluluğun memurlarımızda
kalmaması açısından kanunun uygulaması, Maliye Bakanlığı yetki ve sorumlulukları içerisinde
olduğundan, konunun mahalli maliye kuruluşuna soru konusu edilmek suretiyle alınacak
cevap doğrultusunda işleme yön verilmesi gerekmektedir.
756