Tüzel Kişiler
2. Ticaret Şirketleri
Ticaret şirketleri; kollektif, komandit, anonim, limited ve kooperatif şirketlerden ibarettir
TTK'ya göre, kollektif ile komandit şirket şahıs; anonim, limited ve sermayesi paylara
bölünmüş komandit şirket sermaye şirketi sayılır (TTK md. 124). Ticaret şirketleri tüzel
kişiliği haizdir. Ticaret şirketleri, Türk Medenî Kanununun 48 . maddesi çerçevesinde bütün
haklardan yararlanabilir ve borçları üstlenebilirler. Bu husustaki kanuni istisnalar saklıdır (TTK
md. 125). Gümrük ve Ticaret Bakanlığı bu Kanunun ticaret şirketlerine ilişkin hükümlerinin
uygulamasıyla ilgili tebliğler yayımlamaya yetkilidir. Ticaret sicili müdürlükleri ve şirketler
bu tebliğlere uyarlar. Ticaret şirketlerinin, bu Kanun kapsamındaki işlemleri, Gümrük ve
Ticaret Bakanlığı denetim elemanları tarafından denetlenir. Bu denetimin ilkeleri ve usulü ile
denetime tabi işlemler Bakanlıkça hazırlanan yönetmelikle düzenlenir (TTK md. 210/1).
a. Kollektif Şirket
Kollektif şirket ticari bir işletmeyi bir ticaret unvanı altında işletmek amacıyla, gerçek
kişiler arasında kurulan ve ortaklarından hiçbirinin sorumluluğu şirket alacaklılarına karşı
sınırlanmamış olan şirkettir (TTK md. 211). Kollektif şirket sözleşmesi yazılı şekle tabidir; ayrıca,
sözleşmedeki imzaların noterce onaylanması şarttır (TTK md. 212). Ortakların birbirleriyle
olan ilişkilerinin düzenlenmesinde sözleşme serbestisi geçerlidir (TTK md. 217). Kollektif şirket
ticaret siciline tescil ile tüzel kişilik kazanır. Aksine sözleşme üçüncü kişilere karşı geçersizdir
(TTK md. 232).
Şirketi temsile yetkili olan kimse, şirketin işletme konusuna giren her türlü işi ve hukuki
işlemleri şirket adına yapmak ve şirketin unvanını kullanmak yetkisine sahiptir. Bu yetkiyi
sınırlayan her şart, iyiniyetli üçüncü kişilere karşı ileri sürülemez. Ancak, şirket sözleşmesinin
tescil ve ilanı gerekli hükümlerine göre şirketin bağlanabilmesi için birlikte imza şart kılınmışsa,
bu şart, üçüncü kişilere karşı da geçerlidir (TTK md. 233 ). Şirketin sona ermesi hâlinde ortaklar
sona ermeyi tescil ve ilan ettirmekle yükümlüdür. İflas sebebiyle şirketin infisahı hâlinde bu
yükümlülük iflas memuruna aittir (TTK md. 250).
Şirket sözleşmesinde şirketin ölen ortağın mirasçılarıyla devam edeceğine ilişkin
düzenleme yoksa, mirasçılarla diğer ortakların oybirliği ile verecekleri karar üzerine şirket
bunların arasında devam edebilir. Şirketin, ölen ortağın mirasçılarıyla diğer ortaklar arasında
kollektif şirket olarak devam edeceği hakkında şirket sözleşmesinde hüküm varsa, mirasçılar
kollektif sıfatıyla şirkete devam edip etmemekte serbesttirler (TTK md. 253).
Tasfiye hâline giren şirket, ortaklarla ilişkilerinde de, 293 . madde hükmü saklı kalmak
kaydıyla, ehliyeti tasfiye sonuna kadar bu amaçla sınırlı olarak tüzel kişiliğini korur ve ticaret
603