R. Tarım Satış Kooperatifleri ve Birlikleri
Üreticiler; karşılıklı yardım, dayanışma ve kefalet suretiyle mesleki faaliyetleri ile ilgili
ihtiyaçlarını sağlamak, ürünlerini daha iyi şartlarla değerlendirmek ve ekonomik menfaatlerini
korumak amacıyla, aralarında sınırlı sorumlu, değişir sayıda ortaklı ve değişir sermayeli, tüzel
kişiliği haiz tarım satış kooperatifleri kurabilirler. Bir tarım satış kooperatifinin kurulabilmesi için
en az otuz üreticinin, bir tarım satış kooperatifleri birliğinin kurulabilmesi için en az üç tarım
satış kooperatifinin bir araya gelmesi şarttır. Kooperatiflerin sermayeleri ortak üreticilerin;
birliklerin sermayeleri ise ortak kooperatiflerin taahhüt edecekleri ortaklık paylarından oluşur.
Ortaklık şartları, sermaye taahhüt oranı ve miktarları ile sermaye ödeme ve iadelerine ait
usul ve esaslar örnek anasözleşmelerde gösterilir. Kooperatif ve birliklerdeki ortaklık payları
rehin veya haciz edilemeyeceği gibi başka bir kooperatif ya da birlikle birleşme hali dışında
devredilemez.(530)
Kooperatif ve birliklerde temsil yetkisinin kimler tarafından ve ne şekilde kullanılacağı
örnek anasözleşmelerde gösterilir. Ancak, bu kuruluşları taahhüt altına koyabilmek için;
kooperatiflerde varsa müdür, birliklerde genel müdür veya bunların vekilleri ile yönetim kurulu
başkan veya üyelerinden ya da kuruluş adına imzaya yetkili olanlardan birinin müştereken
imzaları şarttır. Müdür bulunmayan kooperatiflerde ise, yönetim kurulu başkanı ile üyelerden
birinin müşterek imzası yeterlidir.(531)
Kooperatife ortak olmak üzere başvuran üreticilerle ortakların, kooperatifleriyle
yapacakları her türlü işlemleri ve bunlarla ilgili kağıt, belge, senet, beyanname, taahhütname,
vekaletname, makbuz, kooperatif lehine yapacakları ipotek ve rehinler her türlü vergi, resim
ve harçtan; birbirlerinden ve ortaklarından aldıkları faiz ve komisyonlar, birbirleri ya da üçüncü
şahıslarla yaptıkları her türlü taşınmaz alım satımı (üçüncü şahıslara terettüp eden vergi, resim
ve harçlar hariç), ayrıca üretim tesislerinin ve bu tesislere ilişkin taşınmazların satışı, bağış ve
diğer ivazsız iktisapları ile bütün işleri için düzenlenecek senet, beyanname, taahhütname,
sözleşme, vekaletname ve lehlerine yapılacak ipotek ve rehinler kurumlar vergisi ve damga
vergisi de dahil olmak üzere her türlü vergi, resim ve harçtan; Sermaye ve yedek akçeleri
ile taşınmaz malları ve bunların gelirleri, ihtiyaçları için satın aldıkları ve alacaklarını tahsil
gayesiyle mülk edindikleri taşınmaz malları ve bunların bir önceki sahiplerine geri verilmesi
işlemi ile taşınmazlarına ilişkin cins ve nev’i, isim ve unvan değişiklikleri ile tashihleri her türlü
vergi, resim ve harçtan; Yapacakları kredi işlemlerine ve temin edecekleri kredilere ilişkin
senet, beyanname, taahhütname, sözleşme ve sair her türlü belge ile taşınmaz mallarına ait
ipotek ve ipotek fekki, taşınır mallara ait rehin ve rehnin kaldırılması işlemleri, vekaletnameler,
(530)
01.06.2000 tarihli 4572 sayılı ‘Tarım Satış Kooperatif Ve Birlikleri Hakkında Kanun un 1. maddesi
(531)
01.06.2000 tarihli 4572 sayılı ‘Tarım Satış Kooperatif Ve Birlikleri Hakkında Kanunun ‘Organlar, Temsil, Genel Müdürlük Ve Personel’ başlıklı 4. maddesi
590