İletişim-sizlik
Doç. Dr. E. Erdal Erşan | PSİKİYATRİST
Sivas Numune Hastanesi
boyutu vardır. Sözsüz iletişim beden dili
ve ses, bütün öğeleri (tonlama, vurgu
vb.) aracılığıyla gerçekleşir. Sözsüz
iletişimin iki ana işlevinden birincisi
doğrudan anlam -özellikle duygularla
ilgili- iletmek; diğeri de sözlü iletişimin
içeriğini belirlemek, onu desteklemektir.
Aynı sözler farklı tonlarda ya da farklı jest
ve mimiklerle farklı anlamlar kazanır.
İki insanın birbirini anlamasını
engelleyen en önemli etkenlerden
biri de, savunucu iletişimdir. Bu
süreç bireyin, benlik bilincini koruma
ihtiyacından çıkmıştır. Bireyin kendini
savunma özelliği arttıkça iletişimdeki
verimin düştüğünü, savunma azaldıkça
iletinin anlamına ve yapısına daha çok
dikkat edildiği gözlenmiştir.
İletişim Sorunları ve İletişim Becerisi
Yetersizliği
İletişim sorunlarının ülkemizde artma
eğilimi gösterdiği vurgulanmaktadır.
İletişim sorunları olarak; duygu ve
düşüncelerini açıkça söyleyememek, yaş
ve sosyal statü olarak daha büyüklerle
rahat konuşamamak, bir arkadaş
grubuna girememek, karşıt cinsle
arkadaş olamamak belirtilmektedir.
Bizim toplumumuzda da
iletişim becerileri yetersiz bireyler
bulunmaktadır. İnsanların bir grubu aşırı
derecede çekingen, bir kısmı ise fazlaca
saldırgandır. Çekingenlik ve saldırganlık
özelliklerinin tam ortasında ise sağlıklı
iletişimi anlatan, atılganlık iletişim
özelliği bulunmaktadır.
Her türlü iletişim
insanın psikolojik
gereksinmelerinin
sonucudur.
Kendisini tanıması,
tanıtması ve dönüt
alarak kendini
değerlendirmesinde
bu iletişim süreçleri
önemli rol oynar.
Kişiler arası iletişimle
ilgili olarak yapılan
tanımların buluştuğu
nokta bu iletişimin
psikolojik nitelikli bir
bilgi alışverişi olduğu
yolundadır.
60
İletişim Nedir? İnsanı farklı kılan,
onun diğer canlılardan üstün olmasını
sağlayan özelliklerinden biri iletişim
kurabilmesidir. İletişim, anlamsız seslere
yüklenilen anlamlardan, duvarlara
çizilen resimlere, yazının icadı ile yazılı
olarak iletişime ve nihayet çağımızın ileri
teknolojisine kadar ulaşmıştır.
Dilimize Fransızcadan gelen
“communication” sözcüğü Latincedeki
“communication” sözcüğünün
karşılığıdır. Bunun kökenindeki “com
munis” kavramı birçok kişiye ya da
nesneye ait olan ve ortaklaşa yapılan
anlamlarını taşımaktadır. Yani, iletişim
sözcüğünün, yalın bir ileti alışverişinden
çok, toplumsal nitelikli bir etkileşim,
değiş tokuş ve paylaşımı içerdiğini
söyleyebiliriz. İletişim, bireyin birtakım
semboller kullanarak karşısındakini
etkileme süreci olarak tanımlanabilir.
Her türlü iletişim insanın psikolojik
gereksinmelerinin sonucudur. Kendisini
tanıması, tanıtması ve dönüt alarak
kendini değerlendirmesinde bu iletişim
süreçleri önemli rol oynar. Kişiler arası
iletişimle ilgili olarak yapılan tanımların
buluştuğu nokta bu iletişimin psikolojik
nitelikli bir bilgi alışverişi olduğu
yolundadır.
Sözel ve sözsüz iletişim:
Sözel iletişim daha çok düşüncelerin,
sözsüz iletişim de duyguların
aktarımında önemli işleve sahiptir.
İnsanları diğer canlılardan üstün kılan
düşünceleri söze dökülmediğinde,
insanlara ulaşamadığında bir anlam
ifade etmeyecektir.
İnsan iletişimi yalnız sözcüklerle sınırlı
değildir. İletişimin bir de sözel olmayan
Çocuk eğitiminde ailenin ve çevrenin
çocuğun yaşına ve gelişim çağına uygun
olmayan beklentilerinin olması, ailenin
bu beklentilerinin gerçekleşmesi için
aşırı baskı ve dayağa varan ceza ve
şiddet yöntemlerine sıklıkla başvurması,
yetişkinler arasındaki ileti