Taøi chính- Ngaân haøng
NỢ XẤU Ở VIỆT NAM:
VAMC CÓ PHẢI LÀ THUỐC GIẢI?
Hai chữ nợ xấu trong thời gian qua có lẽ là từ được bắt gặp nhiều nhất khi nhắc đến hiện trạng nền kinh tế Việt Nam. Không cần nói nhiều, chỉ riêng chữ xấu thôi cũng đủ để hình dung phần nào mức độ nghiệm trọng của câu chuyện. Theo các báo cáo, con số nợ xấu của hệ thống ngân hàng VN là vào khoảng 180.000- 300.000 tỷ đồng. Con số thật sự thì chưa ai nắm rõ được. Nợ xấu một phần là hậu quả của những bất ổn, yếu kém của nền kinh tế, đặc biệt là thời kì tăng trưởng nóng 2008 kèm theo mở rộng tín dụng ồ ạt. Mặt khác, nó cũng là gánh nặng kéo lùi tăng trưởng kinh tế. Do vậy, giải quyết nợ xấu từ lâu là mối quan tâm hàng đầu của Việt Nam. Tuy nhiên, quá trình giải quyết nợ xấu trong thời gian qua vẫn chưa thật sự tiến triển do nhiều nguyên nhân khác nhau. Vì vậy một gói giải pháp toàn diện mà trong đó VAMC là trung tâm là điều được mong mỏi chờ đợi bấy lâu nay.
Theo như nghị định 53 của Thủ tướng, VAMC được thành lập dưới hình thức công ty TNHH 100 % thuộc sở hữu Nhà nước và hoạt động không vì mục tiêu lợi nhuận. Nhiệm vụ của VAMC là thu gom mua và xử lí các khoản nợ xấu của các tổ chức tín dụng. Theo đó, các tổ chức tín dụng có thể chuyển giao nợ xấu của mình cho VAMC qua 2 cách.
Cách thứ nhất VAMC sẽ mua nợ xấu từ ngân hàng theo giá trị sổ sách, trả bằng trái phiếu đặc biệt.
Với cách này, ngân hàng có thể đem tái chiết khấu tại ngân hàng Nhà nước để cải thiện thanh khoản. Tuy nhiên, đi kèm với việc này, ngân hàng cũng phải trích lập không dưới 20 % giá trị cho số trái phiếu đặc biệt loại này. Trái phiếu này có thời hạn không quá 5 năm và với mức lãi suất 0 %, khi đến hạn, nếu khoản nợ VAMC đã mua thu hội được thì tổ chức tín dụng sẽ được Như vậy các ngân hàng vẫn phải trích lập dự phòng như trước, điểm khác quan trọng nhất là nợ xấu đã biến mất khỏi bảng cân đối kế toán của các ngân hàng và thay vào đó là các trái phiếu đặc biệt có thể đem tái chiết khấu để có thêm thanh khoản.
Trong khi đó với cách thứ hai VAMC mua nợ xấu của ngân hàng theo giá thị trường với nguồn vốn không phải từ loại trái đặc biệt đã kể. Tuy nhiên, với số vốn thành lập không lớn, khoảng 500 tỷ đồng, đa phần nợ xấu sẽ mua theo cách thứ nhất.
Như vậy với 2 cách kể trên VAMC đã giải quyết phần nào bài toán hóc búa về vốn bỏ ra mua nợ xấu. Đồng thời các ngân hàng sẽ trút bỏ gánh nặng nợ xấu, cải thiện phần nào thanh khoản. Bản chất của quá trình này là giúp loại bỏ ngay nợ xấu ra khỏi bảng cân đối kế toán của các ngân hàng, còn vấn đề có thu hồi được nợ hay không vẫn còn đó, chỉ có khác nay đã quy về một mối – VAMC. Do vậy, việc giải quyết nợ xấu có triệt để hay không phụ thuộc hoàn toàn vào hoạt động quản lí và thu hồi nợ xấu của VAMC.
Căn cứ theo như Đề án thành lập VAMC, công ty này được phép sử dụng nhiều biện pháp khác nhau như: cơ cấu lại khoản nợ, bán nợ lại cho các cá nhân và tổ chức, bán đấu giá các tài sản đảm bảm … Cùng với đó là khá nhiều quy định ưu đãi cho VAMC trong qua trình hoạt động giúp quá trình giải quyết nợ xấu được nhanh chóng.
Mặt khác, do đặc điểm nợ xấu Việt Nam đa phần là bất động sản nên những hỗ trợ cho thị trường này kèm theo là rất quan trọng. Với nghị định 843 của Thủ tướng CP vừa mới ban hành, thị trường đang kì vọng có nhiều bước chuyển khởi sắc. Điểm mấu chốt của thị trường này tập trung ở nhu cầu thật sự của đại bộ phận người dân. Cung và cầu đều không thiếu, vấn đề là việc cung cầu phải gặp nhau.
Bên cạnh bất động sản, nợ của các doanh nghiệp nhà nước cũng là một phần không nhỏ trong núi nợ xấu mà các ngân hàng hiện nay đang nắm giữ. Nghị định mới ban hành đưa ra một số biện pháp giải quyết mà chủ yếu là hỗ trợ tái cấu trúc các doanh nghiệp này. Các doanh nghiệp tổ chức tín dụng có thể bán nợ của các doanh nghiệp nhà nước cho DATC, tồ chức này sẽ thực hiện việc tái cơ cấu, tổ chức lại các doanh nghiệp nhà nước.
Baûn tin SCUE. 11