Wetenschappers in
de muggenval
Weten wat een mug zo lekker vindt aan een mens, kan een
einde maken aan malaria.
V
oor ons betekent
de aanwezigheid
van een mug vaak
een fink verstoorde
nachtrust, maar elders in
de wereld zijn deze bloedzuigers niet alleen irritant,
maar vormen ze een
enorm gevaar voor de
gezondheid. Meer dan een
miljoen mensen sterven
jaarlijks aan ziektes die
door muggen worden
verspreid, zoals malaria,
knokkelkoorts en gele
koorts. Pogingen om de
dieren met insecticiden
als DDT uit te roeien, hebben tot ernstige schade
aan het milieu geleid. Neurobioloog Leslie Vosshall
heeft een nieuwe oplossing gevonden om de mug
en zijn ziektes een halt toe
te roepen. ‘Ik geloof dat
het begint bij een beter
inzicht in hoe de mug ons
weet te vinden,’ zegt ze.
In hun laboratorium aan
de Rockefeller University
bestuderen Vosshall en
haar collega’s het chemisch proces waarmee
70
muggen hun gastheer
vinden. Hoe nemen ze
warmte, vochtigheid,
kooldioxide en lichaamsgeur waar? Waarom zijn
sommige mensen aantrekkelijker voor een mug
dan andere? Daar heb je
bloed en zweet voor nodig. Vosshall en haar team
deinsen er niet voor terug
om 24 uur met een panty
om hun arm te lopen en
niet te douchen; zo wekken ze de juiste geur op.
Dan komt het pijnlijkste
deel. Ze steken hun arm in
een muggenval en onderzoeken hoe de muskieten
landen, steken en zuigen;
vervolgens noteren ze hoe
dat gedrag verandert naarmate ze de mug genetisch
manipuleren of een arm
met een ander huidtype
gebruiken. Afhankelijk
van het soort experiment
kan dat tot wel 400 beten
opleveren. Werken met
mannelijke muggen is
prettiger: die voeden zich
niet met bloed, dus gebruiken de wetenschapp ers
honing om hun reukzin te
testen.
Vosshall en haar team
kijken ook goed naar de
genen die muggen gebruiken om hun gastheer te
vinden. Met wat sleutelen
heeft ze nu een mug
gefabriceerd die geen
kooldioxide kan waarnemen, wat de mug ernstig
zal hinderen. ‘Door deze
mutanten te creëren, kunnen we precies nagaan hoe
en waarom een mug op
mensen jaagt,’ aldus
Vosshall.
Zodra Vosshall daar een
antwoord op heeft gevonden, kan ze werken aan
een middel zodat ze ons
met rust laten. Veel van de
door haar voorgestelde
oplossingen klinken eenvoudig (armbanden met
muggenwerende middelen, muggenvallen), maar
echte doorbraken kunnen
miljoenen levens in derdewereldlanden redden – en
elders veel jeuk schelen.
Lia na A gh a ja nia n
3 2
r R a d e r s ds gD isgte n t 0 0 / 1 4
e eader’ i e . sl