Recenzje i omówienia
199
wspominają w Przedmowie również o córkach ziemi wieluńskiej, to słowa te
nie mają wyraźnego potwierdzenia w układzie słownika. Jest to jednak ważny aspekt z racji utrwalanej przez słownik pamięci zbiorowej. Przegląd drugiego tomu uświadamia, że na 172 zgromadzonych w nim biogramów jedynie
dziewięć z nich przedstawia postacie kobiet, żyjących głównie w XX w. Pod
tym względem jeszcze skromniej prezentuje się część pierwsza. Proporcja ta
wydaje się mało przekonująca. We współczesnych badaniach historycznych
i socjologicznych niejednokrotnie wskazuje się na zapominany bądź pomijany jako mało ważny z tradycyjnego punktu widzenia udział wskazanej grupy
w kształtowaniu historii społecznej, regionalnej itd. Wydaje się, że na gruncie
regionalnym łatwiej jest odnotować działania kobiet oraz ich wkład w historię i kulturę wspólnoty. Piszę to, mając świadomość faktu, że rola kobiety była
w określony sposób determinowana przez uwarunkowania kulturowe, niemniej jednak wiek XIX, a zwłaszcza XX zmieniły tę sytuację. Tytułem uzupełnienia trzeba dodać, że informacje o losach i roli niektórych kobiet są ukryte
w biogramach ich mężów. Cenne byłoby rozszerzenie projektu o przedstawicieli grup, również etnicznych, przemilczanych w narracji, co pozwoliłoby na
uzyskanie pełniejszego i bliższego rzeczywistości obrazu społeczeństwa ziemi wieluńskiej. Wobec powyższego warto zwrócić uwagę na biogram Elżbiety
Alicji Wendt, wielunianki z urodzenia, która po tym jak w czasie wojny znalazła się w Warszawie włączyła się w ruch konspiracyjny, a następnie w powstanie 1944 r., w którym zginęła.
Na poznawczym wymiarze publikacji odciska się także nadreprezentacja
niektórych grup społecznych. Chodzi przede wszystkim o duchowieństwo,
którego biogramy są w słowniku nad wyraz liczne. Brak odpowiedniej reprezentacji jednych grup oraz nadmiar innych jest zapewne konsekwencją zainteresowań badawczych autorów zgromadzonych biogramów, którzy koncentrują się na dziedzinach działalności ludzkiej, w których zasadniczą rolę
odgrywali przedstawiciele określonych środowisk. Jednak wydaje się, że korzystne by było pokazanie w większej części społecznego potencjału, którym
dysponowała ziemia wieluńska przez stulecia.
Przedstawione powyżej uwagi mają jedynie polemiczny charakter i w niczym nie pomniejszają wartości cennej pod względem poznawczym publikacji, która jest efektem ogromnego nakładu pracy zespołu pracującego przy
powstaniu słownika.
Prezentowana wyżej publikacja w istotnym stopniu wzbogaca polską biografistykę, w szczególności tę jej część, której orientacja badawcza ma charakter regionalny. Jest to praca w dużej mierze kierowana do środowiska wieluńskiego i z tej racji ważna z punktu widzenia procesu transmisji pamięci
zbiorowej. Wieluński słownik biograficzny stanowi bez wątpienia interesujące
opracowanie historii regionalnej wspólnoty ukazanej w świetle życiorysów
osób ją tworzących, a tym samym ważne świadectwo pamięci o jej przedstawicielach reprezentujących różne grupy społeczne. Wydawnictwo bowiem