Bölüm 82 Mukopolisakkaridozlar n 511
Şekil 82-2 Değişik tiplerdeki mukopolisakkaridoz hastaları. I: Hurler hastalığı, 3 yaş; II: Hunter hastalığı, 12 yaş; III: Sanfilippo hastalığı, 4 yaş; IV: Morquio hastalığı, 10 yaş; VI: Maroteaux-Lamy
hastalığı, 15 yaş.
Tablo 82-1 MUKOPOLİSAKKARİDOZLARIN TANIMLANMA PATERNLERİ
KLİNİK
Mental retasdasyon
Kaba yüz görünümü
Korneal bulutlanma
Viseromegali
Kısa boy
Eklem kontraktürleri
Disostozis multipleks
Lökosit inklüzyonları
Mukopolisakkaridüri
I-H
I-S
+
+
+
+
+
+
+
+
+
–
(+)
+
(+)
(+)
+
(+)
(+)
+
MUKOPOLİSAKKARİDOZ TİPLERİ
II
III
IV
±
+
–
+
+
+
+
+
+
+
+
–
(+)
–
–
(+)
+
+
–
–
(+)
–
+
–
+
–
+
VI
VII
–
+
+
+
+
+
+
+
+
±
±
±
+
+
+
+
+
+
I-H, Hurler hastalığı; I-S, Scheie hastalığı; II, Hunter hastalığı; III, Sanfilippo hastalığı; IV, Morquio hastalığı; IV,
Maroteaux-Lamy hastalığı; VII, Sly hastalığı.
patosplenomegali, kaba yüz hatları, korneal bulutlanma, büyük
dil, çıkıntılı alın, eklemlerde sertlik, kısa boy ve iskelet displazisi
bulgularıyla birlikte genellikle tanı 6 ile 24. aylar arasında konur
(bkz. Şekil 82-2). Bir yaşından küçük bazı bebeklerde akut kardiyomiyopati bulunmuştur. Çoğu hastada tekrarlayan solunum
yolu ve kulak enfeksiyonları, gürültülü nefes alıp verme ve
kalıcı yoğun nazal akıntı vardır. Kalp kapak hastalığı, özellikle
mitral ve aort kapak yetersizliği ile ve koroner arterde daralma
gelişmesiyle olağan bir şekilde gelişir. Özellikle uyku esnasında
artan obstrüktif hava yolu hastalığı trakeotomi gerektirebilir.
Obstrüktif hava yolu hastalığı, solunum yolu enfeksiyonu ve
kardiyak komplikasyonlar ölümün en sık nedenleridir.
Hurler sendromlu birçok çocuk, iletim tipi ve nörosensöriyal tip işitme kaybı ve büyümüş dil ile birlikte gelişme geriliğine bağlı olarak sadece sınırlı bir dil yeteneği ile sosyal olarak geri kalmışlardır. Kominikan hidrosefali nedeni ile artmış
intrakraniyal basınçlı progresif ventriküler genişleme baş ağrısı
ve uyku bozukluğundan sorumlu olabilir. Korneal bulanıklık,
glokom ve retinal dejenerasyon yaygındır. Radyografiler disos-
tozis multipleks olarak bilinen karakteristik bir omurga displazisini gösterir (Şekiller 82-3 ve 82-4). En erken radyografik bulgular kalın kaburgalar ve oval vertebra korpuslarıdır. Bunlara
ek iskelet anomalileri düzensiz sınırlı metafiz ve epifizli uzun
kemiklerin genişlemiş, kaba trabeküle diafizleridir. Hastalığın
ilerlemesi ile kalınlaşmış kalvarium, lambdoid ve sagital süturaların erken kapanması, sığ orbitalar, genişlemiş J-şeklinde
sella ve dental kistlerle anormal aralıklı dişlerin olması ile karakterize makrosefali gelişir.
HURLER-SCHEİE HASTALIĞI. MPS I-H/S’ın klinik fenotipi, Hurler
ve Scheie hastalığı arasındadır ve hafif veya hiç entellektüel
etkilenme olmaksızın disostozis multipleksi içeren progresif
somatik tutulum ile karakterizedir. Semptomların başlangıcı
genellikle 3 ila 8 yaş arasındadır, erişkinliğe kadar yaşam sıktır. Kardiyak tutulum ve üst solunum yolu obstrüksiyonu klinik
olarak morbiditeye katkı sağlar. Bazı hastalarda kord basısına
sebep olabilen spondilolistezis vardır.
SCHEİE HASTALIĞI. MPS I-S, eklem sertliği, aort kapak hastalığı,
korneal bulanıklaşma ve hafif disostozis multipleks ile karakterize göreceli olarak hafif bir hastalıktır. Belirgin semptomlarının başlaması genellikle 5 yaş sonrasıdır, tanı 10 ila 20 yaşları
arasında konur. Scheie hastalığı olan hastalar normal zekaya sahiptir fakat belirgin eklem ve göz tutulumları vardır. Karpal tünel sendromu sıklıkla gelişir. Oftalmik özellikler korneal bulutlanma, glokom ve retinal dejenerasyonu içerir. Bazı hastalarda
uyku apnesine sebep olan obstrüktif hava yolu hastalığı gelişir
ve trakeotomi gerektirebilir. Aort kapak hastalığı yaygındır ve
bazı hastalarda kapak replasmanı gerektirmiştir.
Mukopolisakkaridoz II
Hunter hastalığı (MPS II) iduronat-2-sülfataz (IDS) eksikliği sonucu oluşan X’e bağlı bir hastalıktır. IDS’in gen kodu Xq28’de
haritalanmıştır. IDS geninin nokta mutasyonları MPS II’si olan
hastaların yaklaşık %80’inde saptanmıştır. Geri kalanlarda majör delesyonlar veya IDS geninin tekrar yapılandırmaları tespit