Projeler/Projects: Banyoles
K
amusal alanlar modern dönemde kentsel doku içinde dramatik
bir değişime sahne oldu. Şehirler geliştikçe, ticari ve altyapısal
öncelikler kentlerin merkezindeki kamusal alanların kullanım
şekillerini değiştirdi. Özellikle merkezi kamusal alanlarda
modern kapitalist sistemin -mağaza, reklam ve alışveriş
merkezleri gibi- ticari bileşenleri ve otopark ve otoban ağları gibi
otomobil merkezli ulaşım inşaatı şehir dokularını teslim aldı. Gelişmiş
ülkelerde 20. yüzyılın sonlarında zirveye ulaşan bu değişim, kentin
doğal ve tarihi niteliklerinde bozulmaya yol açtı. Öncelikler ticari
alanlara kaydıkça, kamusal alanın şekli bu sistemlere uymak üzere planlı
ve plansız yollarla farklılaştırıldı. Bugün, 21. yüzyılın başında şehirler
pazar odaklı bir küreselleşme sürecinin temel arenalarına dönüşünce,
kent hayatının karakteri dünya çapında bir fenomen halini aldı.
Bütün bunlara rağmen, mimarlar ve şehir plancılar bu
ticarileşmeye karşı gelerek kent yaşamının sosyal ve doğal yönlerini
önceliklendirmeye odaklanmaya başlıyorlar. Sosyal alışverişin
projenin ana amacını teşkil ettiği, kamusal alanların sosyal
etkileşime bağlam oluşturmak üzere dönüştürüldüğü ‘şehrin yeni
mimarisi’ne yönelik pek çok proje önerisi görüyoruz. Bu anlamda,
mevcut mimari pratikte mimari deneyimin insan faktörünü içeren
sosyal unsuru önem kazanıyor.
92 NATURA • MART - NİSAN 2014 / MARCH - APRIL 2014
‘’Ecological praxes might be defined
as a search to identify in each partial
locus of existence the potential
vectors of subjectification and
singularization.’’
FélIx GuattarI, The Three Ecologies