BEIRA INTERIOR BÖLGESİNİN
YAHUDİ MİMARİSİNE REFERANS
VEREN TASARIM, İÇ MEKANIN
KOMPLEKS GEOMETRİSİ
DIŞARIDAN ALGILANAMAYACAK
ŞEKİLDE GERÇEKLEŞTİRİLMİŞ.
THE COMPLEX GEOMETRY OF
THE INTERIOR based on the
archıtectural characterıstıcs of
jewısh synagogues IS not vısıble
from the exterıor streets.
Bina kültür merkezi olarak bir çok fonksiyona ev
sahipliği yapıyor. Sergi alanı, Sefarad sinagogu
ibadet alanı, kadınlar için ayrı bir birim, projeksiyon
odası, lobi, teras ve bir teknik birim bu dar alanda
tasarlanmış fonksiyonlar arasında.
Betonarme taşıyıcı iskeletin tuğla ile doldurulması
ve bunun üzerine granit levhaların uygulanmasıyla
binanın tümünün taş bloklardan yapılmış olduğu
izlenimi veriliyor. Kocaman bir taş bloğun bir
heykeltraş tarafından oyulup boşluklar oluşturulduğu
izlenimini veren binanın karakteri aynı zamanda
iç mekanda yine ‘oyularak oluşturulmuş’ etkisi
yaratan alanlara da yansıtılmış. Ana ibadet mekanı,
diğer birimlerden daha yüksek olması ve düşeyde
hareket kazandırılmış, tabandan tavana kadar
uzanan ahşap kaplama yüzeyleriyle birlikte iç
mekan kompozisyonunda farklılık yaratıyor. Burası
duvarlardaki yoğun ahşap kaplamanın verdiği
sıcaklık, renk ve koku ile farklı bir dokuyu iç
mekana taşıyor. İç mekandaki diğer birimlerde ise
bu dokunun zemindeki ahşap kaplama ile devam
ettirildiği görülüyor.
Yapının Sefarad Sinagogu ve aynı zamanda
Portekiz’de de bulunan, en iyi korunmuş Orta
Çağ sinagoglarından Tomar Sinagogu’nun kutsal
alanlarına referans veren ve tüm uzunluğuyla
yükselen ana ibadet birimi, iç mekandaki kompleks
geometrinin gizlendiği ve kutsal alanın algısını
şekillendiren bir örtüyle bitirilmiş. Örtüde açılan 12
boşluk, dış yüzeyde açılan küçük boşluklarla beraber
güneş ışığını filtreleyerek iç mekanda aydınlatmayı
sağlıyor.
Orta Çağ kent kurgusunu koruyan bir kasabada,
fonksiyonel bir tasarımı çok mümkün kılmayan bir
arazi parçasında yer alan bu keskin granit kütle,
kültürel bir simgenin nasıl hayata geçirilebileceğini
gösterir nitelikte. Yapı iç mekan kurgusu, dış kütlesi
ve taş işçiliğiyle birlikte gelen iddiasıyla bir Orta Çağ
şehrinin geleneksel dokusu içinde var olabilirken aynı
zamanda sivrilmeyi de başarıyor.
MART - NİSAN 2014 / MARCH - APRIL 2014 • NATURA 87