Monograf Journal Edebiyat ve İktidar (2014 / 1) | Page 102
ODAK
102 • Naim Atabağsoy
ğının sürdürülmesini de garanti altına alırken üretim de bu ikili
ilişki çerçevesinde kendisini var eder. Üretim böylelikle kendisine bir zemin temin etmiş olur ve artık onun var oluş sahasının idarecisi yalnızca şairdir. Elbette içinde şiirin üretimine de
dıştan birçok müdahale vardır. Hatta bu müdahale üretime bir
ölçüde nüfuz da eder. Ancak bunlarla birlikte şairin tasarrufunda bulunan üretim unsurunun şair-üretim ilişkisi çerçevesinde
düşüneceğimiz yeri önemini korur. Patronaj, bir başka ifadeyle
şiirin üzerinde belli bir tahakküm alanı bulunan iktidar, şairi var
ederken onun tüm üretim olanaklarını temellük etmiş olmaz;
Divan şiiri karakteristiklerinin getirisine, patronun, sanat düzeyi
bağlamındaki belirleyiciliğine ve hatta şiirin sahip olduğu konuma ve öneme rağmen hâlâ bütünüyle nüfuz edemediği üretim
gibi bir alan bulunmaktadır. Bu durum da şair, diğer bir deyişle
üreten ve üretim arasındaki ilişkinin korunmuş yapısıyla açıklanabilir.
KAYNAKLAR
Akün, Ömer Faruk. “Divan Edebiyatı”. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. 9. cilt. İstanbul: Diyanet Vakfı Yayınları, 1988. 389-427.
Andrews, Walter G. Şiirin Sesi, Toplumun Şarkısı. Çev. Tansel Güney. 5.
Basım. İstanbul: İletişim Yayınları, 2008.
Âşık Çelebi. “Kendi Dilinden Zâtî’nin Şairlik Macerası”. Osmanlı Divan
Şiiri Üzerine Metinler. Haz. Mehmet Kalpaklı. İstanbul: Yapı Kredi
Yayınları, 1999. 6–8.
Klasik Dönem Osmanlı Şiirinde Patronaj ve Şairin Üretim Süreci İlişkisine Bir Bakış • 103
Çavuşoğlu, Mehmed. “16. Yüzyılda Divan Edebiyatı: Dîvan Edebiyatında
Şiir Kavramı”. Osmanlı Divan Şiiri Üzerine Metinler. Haz. Mehmet
Kalpaklı. İstanbul: Yapı Kredi Yayınları, 1999. 208-217.
Gibb, E.J. Wilkinson. Osmanlı Şiir Tarihi 1-2. Çev. Ali Çavuşoğlu. Ankara: Akçağ Yayınları,1999.
___________ . Osmanlı Şiir Tarihi 3-5. Çev. Ali Çavuşoğlu. Ankara: Akçağ Yayınları, 1999.
İnalcık, Halil. Şâir ve Patron. 2. Basım. Ankara: Doğu Batı, 2005.
___________ . “Klasik Edebiyat Menşei: İranî Gelenek, Saray işret Meclisleri ve Musâhib Şâirler”. Türk Edebiyatı Tarihi 1. Ed. Talât Sait
Halman v.d. İstanbul: T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı Yayınları,
2006.
İpekten, Halûk. Divan Edebiyatında Edebî Muhitler. İstanbul: M.E.B. Yayınları, 1996.
İsen, Mustafa. Ötelerden Bir Ses. Ankara: Akçağ Yayınları, 1997.
İsen-Durmuş, Tûbâ Işınsu. “II. Selim Dönemi Sonuna Kadar