odpowiedzialności. Nadav jest również pisarzem i prelegentem, skupiającym się na historii
i filozofii idei, który opublikował trzy książki i którego artykuły ukazały się w różnych publikacjach.
„Wszelka pamięć przechodzi obecnie kryzys. Jest to część szerszego zjawiska, związanego
z pozycją wiedzy w XXI wieku” – podzielił się swoimi przemyśleniami Nadav Neuman,
podkreślając, że „dociera do nas więcej informacji, niż ktokolwiek jest w stanie przyjąć, [lecz] niestety, nie podnosi to poziomu wiedzy ani prawdy”. Prof. dr Joanna Mannegren nie zgodziła się z tym stwierdzeniem, uznając, że „pamięć nadal jest potężnym i skutecznym narzędziem, nie tylko dla dezinformacji, rewizjonizmu itp., [ale] kształtuje ona bowiem też zrozumienie, dbałość
o drugiego człowieka, globalne czy też ponadnarodowe porozumienie, a wraz z nim i pokój”. Dr Daniel Bekele kontynuował tę myśl, odnosząc się do kryzysu dzisiejszego świata, który może być „okazją, by przypomnieć sobie doświadczenia z przeszłości”. „Kryzys może dotknąć bowiem tylko czegoś, co jest naprawdę ważne” – dodał dr Piotr Cywiński, podkreślając znaczenie przyjrzenia się samemu kryzysowi i odkrycia, jakich aspektów dotyczy. „Może to nasz dzisiejszy świat przechodzi kryzys, a my nie potrafimy odnieść wskazówek z przeszłości do współczesności” – zastanawiał się.
Rozważając ideę globalnej odpowiedzialności z pozycji badacza pokoju i konfliktów, prof. Mannergren wskazała na największą liczbę trwających konfliktów od czasów II wojny światowej oraz proces demontażu takich instytucji międzynarodowych jak ONZ czy niektóre części struktury UE. „Przede wszystkim powinniśmy zrozumieć, że słowo 'globalny' nie oznacza tu jednej, jednolitej warstwy” – powiedziała, wskazując na „przenikanie się poziomu globalnego
i lokalnego” w odniesieniu do czterech podstawowych obszarów, takich jak miejsca, osoby
i instytucje, zajmujące się pamięcią, narracja i wydarzenia. „Wszystko to są filtry, przez które
możemy przyglądać się polityce pamięci w społeczeństwach przechodzących ze stanu wojny do pokoju” – dodała. Prof. Mannergren mówiła o przykładzie Ofiar obozu gwałtu w Bośni
i Hercegowinie podczas wojny w latach 90., które były uciszane na poziomie lokalnym, ale ich sprawa przyczyniła się do uznania gwałtu wojennego za zbrodnię przeciwko ludzkości
w perspektywie globalnej.
Dr Daniel Bekele, jako aktywista na rzecz praw człowieka, podkreślił, że „odpowiedzialność społeczności globalnej polega na tym, by wspierać (...) kraje w implementacji procesu sprawiedliwości przejściowej, który prowadzony byłby z poszanowaniem praw człowieka, skupiony na Ofiarach”. Dr Bekele podkreślił również potrzebę stworzenia zaufanej
i bezpiecznej przestrzeni zarówno dla Ofiar, jak i sprawców, gdzie mogliby się ujawnić
i opowiedzieć swoje historie, „gdyż właśnie w tym procesie można oddzielić fikcję od prawdy”.
Wskazał cztery kluczowe elementy procesu sprawiedliwości przejściowej: poszukiwanie
i szerzenie prawdy, reparacje dla Ofiar, sprawiedliwość i odpowiedzialność sprawców oraz reformy prawne, polityczne i instytucjonalne mające na celu zapobieganie powtórzeniu się tych okrucieństw. „Sama pamięć nie wystarczy, musi być oparta na tych czterech podstawach czy też filarach” – podsumował.