Kafese
DÜNYA Milliyet
04
AUSTRALIA
16 April 2013
MÜJGAN KİM mujgankim @ milliyet. com. au
Çaresizliği öğrenmeyin
HINCAL ULUÇ
Sabah
“ beş maymun koyarlar. Ortaya da bir merdiven konur ve tepesine de iple bir kangal muz asılır. Her bir maymun merdivenleri çıkarak muzlara ulaşmak istediğinde dışarıdan üzerine soğuk su sıkılır. Her bir maymun aynı denemeyi yapar, buz gibi soğuk suyla ıslatılır. Bütün maymunlar bu denemeler sonunda sırılsıklam ıslanırlar. Bir süre sonra muzlara doğru hareketleneni diğer maymunlar engellemeye başlar.
Su kapatılıp maymunlardan biri dışarı alınır, yerine yeni bir maymun konulur. İlk yaptığı iş, koşup muzlara ulaşmak için merdivene tırmanmak olur. Fakat diğer dört maymun buna izin vermez ve yeni maymunu bir de döverler. Daha sonra ıslanmış maymunlardan biri daha yeni bir maymunla değiştirilir. Ve o da merdivene ilk yaptığı atakta dayak yer. Bu maymunu en şiddetli ve istekli döven de biraz önce diğerleri tarafından engellenen ve ilk dayağı yiyen birinci yeni maymundur. Islak maymunlardan üçüncüsü de değiştirilir. Bu da ilk atağında diğerleri tarafından cezalandırılır. Diğer dört maymundan yeni gelen ikisinin en yeni gelen maymunu niye dövdükleri konusunda hiç bir fikirleri yoktur ama en iştahlı dövenler de onlardır.
Sonra en baştaki ıslanan maymunların dördüncü ve beşinciside yenileriyle değiştirilir. Ama tepelerinde o bir kangal muz hala asılı olduğu halde artık hiç biri merdivene yaklaşmamaktadır. Neden mi? Çünkü burada işler böyle gelmiş ve böyle gitmektedir …” İşte bu nokta organizasyonel ya da toplumsal negatif şartlanmanın başladığı yerdir. Psikoloji ve felsefe derslerinde önemli bir yer tutan bu konu öğrenilmiş çaresizlik olarak adlandırılır.
Hayatımız boyunca bu tarz bir anlayışla sık sık karşılaşırız. Önümüzde iki seçenek vardır:
Ya maymun olmayı kabul edip, diğerleri gibi hayatımızdan memnun olmaya başlar ve ben bilmem böyle gelmiş böyle gidiyor diyerek var olan düzenin en koyu savunucusu yani kraldan çok kralcı olup, karşı çıkanı da herhangi mantıklı bir sebep olmaksızın aşağılamaya devam ederiz ya da sınırları zorlayıp, merdiveni tırmanma cesaretini gösteririz.
Bir çeşit başarısızlığı önceden, peşin peşin kabul etme durumudur. Daha önce yaşadığımız başarısızlıklar ve olumsuzluklar bugünkü hayatımızı da olumsuz etkiler. Çünkü kabul ettiğimiz başarısızlık hayata bir sıfır yenik başlamamıza neden olur.
Türk insanı olarak kaç defa yeniden başladık, kaç devlet kurup kaç devlet yıktık, küçücük bir beylikten koskoca bir imparatorluk kurduk, tüm imkansızlıklara rağmen mucize yaratıp vatanımızı nasıl kurtardık hepimizin malumu ancak bugünlerde yaşadıklarımızı bir türlü anlayamıyorum. Olsa olsa bunca yıldır pompalanan negatif düşüncelerin, sindirme politikasının bize kazandırdığı öğrenilmiş çaresizliğin sonucudur bütün bunlar.
Bir türlü merdivene tırmanma cesareti gösteremiyor, gösterenleri de kuyruklarından aşağıya çekiyor, tırmanmamaları için elimizden geleni yapıyoruz. Kendimizi küçük görüyor, kontrolün başkalarının e- linde olduğuna inanıyoruz, inandırılıyoruz dolayısıyla çaresizliğe kapılıyoruz. Bazı değerlerimizin parmaklarımızdan kayıp gittiğini gördüğümüz halde olanları izlemekten başka elimizden bir şey gelmiyor çünkü biz çaresizliği öğrendik ve ona şartlandık artık. Sınırımız hep biraz daha zorlandı, başa gelen maymunlar hep biribirini dövdü, diğerleri de dövülme korkusundan sesini çıkaramadı. O hale geldi ki Atatürk’ ün, Türklüğün, Türkiye Cumhuriyeti’ nin adı silinmeye çalışılıyor görüyoruz ama bir şey yapamıyoruz. Sadece merdivene önce kim çıkıp ta dayak yiyecek diye bekliyoruz.
“ İki şey sınırsızdır: evren ve insanoğlunun ahmaklığı. İlkinden o kadar da emin değilim!” Albert E- instein
Putin ' den ' uzay ' a 50 milyar dolar yatırım
Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, ülkesinin Kazakistan ' daki Baykonur Uzay Üssü ' nü kullanmaya devam edeceğini söyledi. Putin uzay araştırmalarına 50 milyar dolar bütçe ayrılacağını da belirtti.
TEBRİK
Grup Anadolu’ nun değerli sanatçılarından Deniz Şimşek ve Seher Şimşek çiftinin ismini Rowan Ruzgar
koydukları bir erkek çocukları dünyaya gelmiştir. Şimşek çiftini kutlar, dünyaya gelen yavrumuza mutlu ve sağlıklı bir ömür dileriz.
Milliyet
AUSTRALIA
Yuri Gagarin ' in 1961 ' de uzaya gitmesinin 52. yıl dönümünde, inşaatı devam eden Vostochni Uzay Üssü ' nü ziyaret eden Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Rusya ' nın Pasifik kıyısındaki bölgeyi, kozmonotların suya iniş yapabilmesi için ö- zellikle seçtiğini söyledi. Rusya ' nın Baykonur Uzay Üssü ' nü de kullanmaya devam edeceğine i- şaret eden Putin, 2020 yılına kadar uzay araştırmaları için 50 milyar dolarlık bütçe ayrılacağını belirtti. 2018 ' DE İLK UZAYLI İNSAN SEFE- Rİ Rusya Vostochni uzay üssünü, başkent Moskova ' nın 5 bin 500 kilometre doğusundaki Amur bölgesinde inşa ediliyor. Yaklaşık 10 milyar dolara mal olması beklenen uzay üssünden ilk uzay aracının 2015 ' te fırlatılması bekleniyor. Vostochni u- zay üssünden ilk insanlı uzay seferi
ise 2018 ' de düzenlenecek. Gagarin’ in uzaya çıkan ilk insan unvanını aldığı 12 Nisan, Rusya’ da U- zay Günü olarak kutlanıyor. Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Uzay Günü etkinlikleri çerçevesinde Uluslararası Uzay İstasyonu’ ndaki astronotlarla da video bağlantısı aracılığıyla sohbet etti. RUSYA 115 MİLYON DOLAR ÖDÜ- YOR Rusya, Baykonur Uzay Üssü’ nü 115 milyon dolar yıllık ödeme karşılığı 2050 yılına kadar kullanmak için Kazakistan ile anlaşma imzalamıştı. Anlaşmanın ödemelerle ilgili bazı sorunlar nedeniyle iptal edilebileceği ileri sürülmüştü. Vostok 1 Uzay aracı ile 12 Nisan 1961’ de uzaya çıkan ilk insan olan Gagarin, 27 Mart 1968’ de MiG-15 model uçağıyla rutin bir deneme u- çuşu sırasında yaşamını yitirmişti.
Chavez ' in halefi belli oldu
Venezuela ' nın yeni devlet başkanı Chavez ' in halefi olarak belirlediği Nicolás Maduro oldu. Eski bir otobüs şoförü olan Maduro, ilk açıklamasında sükunet çağrısı yaptı.
Venezuela, Hugo Chavez ' in halefini seçti. Venezuela devlet başkanlığı için Chavez ' in halefi olarak belirlediği Nicolás Maduro ile muhalefetin adayı Henrique Capriles yarıştı. 19 milyon seçmenin katıldığı seçim sonunda yüzde 51 oy alan Maduro zafere ulaştı. Rakibi Henrique Capriles yüzde 49 ' da kaldı. Capriles, oylar yeniden sayılmadıkça seçim sonuçlarını kabul etmeyeceğini açıkladı. İlk açıklamasında sükunet çağrısında bulunan Maduro ise,“ Biz şiddet değil, barış istiyoruz” dedi. Eski bir otobüs şoförü olan Maduro, Chavez’ in vefatı sonrası devlet başkanlığına vekalet ediyordu. MADURO KİMDİR? Başkent Caracas’ ta 23 Kasım 1962’ de dünyaya gelen Maduro, liseden sonra eğitimine devam etmedi, 1970’ ler ve 1980’ lerde Caracas Metro Sistemi çalışanlarını temsil eden sendika için çalıştı. Beşinci Cumhuriyet Hareketi Partisinin( MVR) kurucularından Maduro, 1998’ de Temsilciler Meclisi’ ne, 1999’ da Kurucu Meclis’ e, 2000 ve 2005’ te Ulusal Meclis’ e girdi. 2005’ te ve 2006’ nın ilk yarısında Meclis Başkanlığı görevini yürüten Maduro, 2006 Ağustos’ unda dışişleri bakanı, 2012 Ekim’ de de devlet başkanı yardımcısı oldu. 2006-2011 arasında meclis başkanlığı yapan Venezuelalı politikacı Cilia Flores ile evli Maduro, sakin tabiatı, hemen her zaman gülümseyen yüzü ve diyaloğa açık siyasi kimliğiyle dikkati çekiyor. Eski Venezuela Devlet Başkanı Hugo Chavez, 2 yıl boyunca kanserle mücadele ettikten sonra 5 Mart’ ta yaşamını yitirmişti.
Akil adamlardan beklenen ne?..
Yani benim köşelere kurulmuş arkadaşlarım, sanıyorlar ki, bu akil adamlar gelecekler, onlarla konuşacaklar, ikna edecekler ve Barış süreci lehinde kamu oyu oluşturmalarını sağlayacaklar..
O zaman da çıkıp“ Bunlar mı beni ikna edecek” diye sarılıyorlar kaleme.. Bir küçümseme.. Bir eleştirme..
Tabii bir de, çaktırmadan“ O var da, ben neden yok” havası..
Bakın Akil Adamları seçenler.. Ve de yorumlayanlar.. Aslında hepiniz yanılıyorsunuz.. Bu ülkede bir gurup vardır ki,“ Nuh” der,“ Peygamber” demez..“ Dediğim dedik” der.. 63 değil, 1063 adamı, evine, ona özel yollasanız fark etmez, işe yaramaz.. Onlar,“ Kamuoyu oluştururlar.” Ya da oluşturduklarını sanırlar. Onlara laf anlatılmaz. Birbirlerini bile dinlemezler, yıllardır.
Bir gurup var ki, asıl kalabalık onlardır, ülkemizde yüzde 90’ lara varır hatta oranları.. Kamuoyu dediğimiz kitle budur aslında.. Onlar içindir işte Akil Adamlar.. Ama“ Gitsin, konuşsun, ikna etsin” için değil.. Bu ülkede“ Dinleme” diye bir fiil, sözlüklerde durur sadece.. Biz dinlemeyiz.. Bir basit deneme yapın çevrenizde.. Her seçim öncesi yığınla miting, yığınla TV konuşması..
“ Ben şunu dinledim de, oyumu onun partisine verdim” diyen bir kişi bulursanız, bana maille, mesajla bildirin..
Bu millet, ezelden beri birilerine, bir sebeple saygı duyar, onun dediğini yapar..
Benim köyümün adı Çavuşköy!.. Yığınla Çavuşköy var Anadolu’ da.. Köylerinden bir Çavuş çıkmış çünkü..“ Hangi köy?..”“ Çavuşun köyü..” Öyle tarif edilmiş yıllar yılı.. Sonra olmuş adı Çavuşköy!..
O köylü, Çavuş’ u“ Okumuş, görmüş, geçirmiş” bilir.. Dediğini yapar.. Çavuş akil adamdır köylü için.. Kafasını yormaz..“ Bu bilir. O öyle diyorsa..” der, u- yar gider..
Günümüzde kasaba ve kentlerde durum farklı değil.. Seçimlerde de.. Biz parti, program, tüzük filan bilmeyiz.. Türkiye Karizmatik Liderler ülkesidir. Karizmalı lideri bulan, seçimi götürür. Liderin ardından parti marti kalmaz..
Nerde Süleyman Beyin AP’ si?. Nerde Turgut Beyin Anap’ ı?. Nerde Bülent Beyin DSP’ si?.. İzi var mı?.
“ Ilımlı İslam bu kadar oy potansiyeliydi de, Erbakan niye yüzde 15’ i geçemedi hiç de, Erdoğan kaç seçimdir silip süpürüyor?. Akil adam da bu.. Vatandaş bakacak?.. 63 akil adam arasında, çok sevdiği, saydığı inandığı Orhan Gencebay var..“ Haa” diyecek,“ Orhan Ağbim de Barışa taraftarsa, demek bu iyi bir şey..” Sadece Karadeniz bölgesinde falan değil ha.. Bu ülkenin neresinde olursa olsun.. O“ Orhancı” çünkü..
Adam bakacak“ Aaaa!.. Yılmaz Erdoğan da barış istiyor..
Demek bu iyi bir şey, o zaman ben de barıştan yana olmalıyım!..
Yoksa, ne Orhan Gencebay, ne de Yılmaz Erdoğan kahve kahve dolaşıp insanları ikna etmeyecek.. Güçleri, vakitleri yetmez, bir defa.. İkincisi.. Gerek de yok. Dedik ya.. Dinlemezler bile..
Şimdi seçenler böyle mi seçtiler 63 adamı?. Listeye bakıyorum. Tam da bu misyona uygun, peşlerinden insanları sürükleyecek harika toplum liderleri var. Ama tam tersine insanı barışa küstürecek a- damlar da karışmış araya.. Neden?. Görev tarifi ve beklentinin adı doğru yapılmamış ki başta, o tarife uygun adamlar aransın..
O zaman da bu liste çıkmış işte.. Arada olmaması gerekenler de var ama, ben bu listedeki pek çok adamın varlığına bakıp“ Barış süreci demek çok doğru bir kararmış” derim, bir Anadolu insanı olarak!..
' Prison Break ' gerçek oldu
Fransa, kendisini“ modern zamanların gangsteri” olarak adlandıran, ülkenin“ en çok korkulan silahlı hırsızı” Redoine Faid’ in hapishaneden kaçışıyla sarsıldı. Fransız Adalet Bakanlığı, Interpol’ den yardım isteyerek 26 ülkede Faid’ in peşine düştü. Faid, geçtiğimiz Cumartesi Seguedin Cezaevi’ nden kaçarken4 gardiyanı rehin aldıktan sonra dinamit kullanarak 5 çelik kapıyı havaya uçurdu. Amerikan dizisi“ Prison Break” teki sahneleri hatırlatan kaçma olayı Fransa’ da hapishanelerdeki güvenlik sorununu da gündeme getirdi. Fransız polisi, 40 yaşındaki Faid’ i yakalamak için son zamanların en geniş insan avını başlatırken, İngiltere’ ye geçişinin engellenmesi için iki ülke arasındaki tünel sıkı kontrole alındı. Faid’ in kaçışı sadece avukatını şaşırtmadı. Avukat Jean Louis Pelletier, birkaç gün içinde 2010 yılı Mayıs ayında, Paris’ in batısındaki bir bölgede Faid’ in karıştığı suçla ilgili dava için kendisiyle buluşmayı planlıyordu. Faid, 2010 yılında bir kadın polisini öldürmekten de suçlanıyor. Faid’ in avukatı kaçışına şaşırmadığını anlatırken,“ İnanılmaz zeki birisi, hapishanede uzun süre kalmazdı” dedi.