Milliyet Australia Turkish Newspaper 06 August 2013 / 90 | Page 6

06 Çocuk ve hareket Annenin, hamileli?ini ö?rendi?i andan itibaren heyecanla bekledi?i ilk ?ey bebe?inin hareketlerini hissetmektir. Anneler bu hissi “tarif edilemez” bir mutluluk diye tan?ml?yorlar. Hamilelik süresince bebe?in hareketleri sürekli takip edilir, belli bir süre hareketsiz kald???nda acaba yolunda gitmeyen bir durum mu var diye endi?elenilir. Hatta anne aday?n?n üzüldü?ü dönemlerde anne karn?ndaki bebe?in hareketlerinin de azald???, annenin mutlulu?unda artt???, güzel bir yemek sonras? dans etti?i bile söylenir. Gebelik süresince bebe?in anne karn?ndaki hareketleri gebeli?in yolunda gitti?inin de bir göstergesidir.Bebe?in hareketlili?inin do?um sonras?nda da tüm h?z?yla sürdü?ünü belirtilir. Hareket etmenin çocuk sa?l??? ve geli?imi aç?s?ndan önemi; Do?um sonras? bebekte hareketlili?in kol ve bacaklarda biz eri?kinlere göre anlams?z ve istemsiz hareketler ?eklinde devam eder.Zamanla sinir sisteminin geli?mesi ile beraber anlams?z ve istemsiz olu?an el-kol bacak hareketlerinin de azalmaya ba?lar. Hareket sistemindeki geli?im yukar?dan a?a??ya devam eder Zamanla üst beyin kontrolünde istemli hareketlerin olmaya ba?lad???n?, hareket sistemindeki geli?imin de yukar?dan a?a??ya olacak ?ekilde devam eder. Hareket sistemi ile geli?menin de?erlendirilmesinde s?ras?yla; ba? kontrolü, kollarla uzanma, elle tutma çal??malar?, ba?parmak kontrolünün geli?mesi, destekli oturma, desteksiz oturma, emekleme, s?ralama, yürüme, ko?ma, merdiv en ç?kma ve inme ?eklindedir. Bu geli?im basamaklar?n?n uygun aylarda olmaya ba?lamas? hareket sisteminin geli?mi? oldu?unun göstergesidir.?lk 6 aydaki kol- bacak hareketleri bebe?in kaka yapmas?n?, gaz ç?k???n? kolayla?t?ran hareketlerdir ve gereklidir. Bebe?inize geni? hareket alan? sa?lay?n Çocu?un emeklemeye ba?lamas? ile beraber, d?? dünyay? ke?fetme ve ö?renme turlar? da ba?lar. ?lk olarak etraf?ndaki, albenisi yüksek oyuncak ve objelere uzanmaya ba?lar, zamanla görü? alan?ndaki uzak noktalar? ke?feder. Uzanabildi?i çekmeceler en çok merak noktalar?d?r. Oralara tutunup kalkmalar, çekmeceyi çekip içindekileri atmaya ba?lamalar? kendilerine sonsuz keyif verir. Bu dönemde bebe?e geni? hareket alan? sa?lanmas? gerekir. Ortal?kta sivri uçlu, keskin kenarl? e?yalar bulundurmay?n, sehpa veya masadan sarkan örtüleri kald?r?n. Yürümeye ba?lad?ktan sonra da ortam? ani hareketler ve duramamas? olas?l???na kar?? haz?rlay?n?z, alan? geni?letiniz. Hareketli bebeklerin geli?imleri akranlar?ndan öndedir Hareketli bebeklerde kilo fazlal??? görülmedi?ini hatta kilolar daha az bile olabilir. Çevreyle ilgili, ara?t?rmac? yönleri alg?lamalar? daha ön planda oldu?undan geli?imleri de akranlar?na göre daha önde olur. Hareketli bebeklerin yorulmalar? sonras?nda uykuya dalmalar? daha h?zl? olur, uyku derinlikleri ve süresi daha fazla olur. Son olarak yürüyen bebeklerle ilgili uyar?lar: A?LE ve SA?LIK 06 August 2013 Pratik bilgiler Mutfakta t?kal? lavabolar?n aç?lmas?; Lastik pompalarla dakikalarca açmak için u?ra?may?n. Kaynar sodal? su, t?kal? delikten dökülürse, t?kal? yer hemen aç?lacakt?r. Bal?k kokusu; Bal?k k?zartt?ktan sonra mutfa?a sinen kokuyu gidermek için bir kapta: 1 çay barda?? su ve 2 çorba ka???? sirkeyi kaynat?n. Bebe?in anne rahmine dü?tü?ü andan itibaren hareketlerinin bir anlam? var. Çünkü onlar hareket ettikçe geli?iyorlar. Bu nedenle çocuklara hareket etmeleri için olabildi?ince alan b?rakmak gerekiyor. Hareket etmenin bir özgürlük, ö?renme arac?d?r. •Yürümeye ba?layan bebekler, özellikle d??ar?ya ç?k?ld???nda ba??na buyruk tek ba??na yürümek ister. Buna d?? ortam tehlikelerinden koruyarak kontrollü izin verin. •Parka veya bahçeye ç?k?ld???nda serbestçe davranmas?na izin verebilirsiniz. •Özellikle 1,5 ya??ndan sonra merdiven ç?kmak ve inmek isteyeceklerdir. Ellerinden uygun ?ekilde tutarak izin verin. •Yollarda yürürken çocuklar? özellikle sol elinizle, iç tarafta tutun. •Evlerde özellikle diz boyu olan elektrik prizlerine kar?? koruyun. Kapakl? korunakl? prizleri tercih edin. •Özellikle mutfak çekmeceleriyle oynayacaklar?ndan orada sivri-keskin aletler bulundurmay?n. •Havuz kenarlar? ?slak oldu?undan kay?p dü?me olas?l?klar? da artar. Veganlar proteini nereden al?r? Günde 5 fincandan çok kahve ?i?manlat?yor Avustralyal? uzmanlar ara?t?rd?. Günde 5 fincan kahve, içerdi?i bir asit nedeniyle diyabet riskini yükseltiyor. Uzmanlar, "Ama ayn? asit, kahve karar?nda içilirse çok yararl?" diye hat?rlat?yor. Avustralya'da yap?lan ara?t?rmaya göre günde 5 bardak kahve ?i?manl??a sebep oluyor, diyabet riskini art?r?yor. Kahvenin içinde bulunan bir asit kilo almaya ve insülin direncine yol açabiliyor. Tar?m ve Yemek Kimyas? dergisinde (Journal of Agricultural and Food Chemistry) yay?nlanan çal??mada, obez farelere farkl? miktarlar klorojenik asit verilerek fareler incelendi. Günde 5 veya daha fazla fincan kahve tüketimi e?de?erinde klorojenik asit alan farelerin vücudunun ya? eritemedi?i görüldü. Bat? Avustralya T?bbi Ara?t?rma Enstitüsü'nden uzman Vance Matthews da "Kahvenin etkileri do?rudan ne kadar tüketildi?ine ba?l?. Günde 2-3 fincan kahve içerseniz, söz konusu asit, kardiyovasküler hastal?klar ve tip 2 diyabet riskini azalt?r. Ama 5-6 fincanda bu fayda zarara döner, ?i?manl???n yolu aç?l?r" dedi. ?EKERS?Z VE EN FAZLA 2 F?NCAN Uzm. Dr. Ayça Kaya: Kremal? ve ?ekerliyse de?il 5, bir fincan içilmesi bile diyabet ve obeziteye davetiye ç?kar?r. Kahve ve kafein insan metabolizmas?n? çal??t?rd??? bilinen sempatik sinir sistemini aktive eden bir maddedir. Günde 2-3 fincan kadar kahve tüketimi kafeinin etkisinden dolay? hem tok hissettirir hem de metabolizmay? h?zland?rarak enerji harcanmas?n? kolayla?t?r?r. Kahveyi sütle birlikte ?ekersiz olarak günde 2 fincan kadar içmek yeterlidir. Vegan ve vejetaryenlere en çok sorulan sorulardan biri proteini hangi besinlerden ald?klar?d?r. Gerçek ?u ki, protein sadece et ve süt ürünlerinde bulunmaz; bitkisel kaynakl? pek çok protein kayna?? vard?r. Vegan ve vejetaryenlerin tüketebilece?i bitkisel kaynakl? proteinler: • Mercimek • Kus kus • Patates • Yer f?st??? • Ayçiçe?i çekirde?i • Yulaf • Badem • Tam tah?ll? ekmek • Domates • Nohut • Kaju f?st??? • Enginar • M?s?r • Bezelye • Avokado • Muz • Kabak çekirde?i • Karpuz • Ispanak • Keten tohumu • Brokoli • Ceviz • Barbunya fasülye • Patlam?? m?s?r ?drardan yeni di? üretildi Milliyet Australia yazarlar? RAMAZAN BAYRAMINIZI tebrik eder Bilim insanlar? idrardan di? üretti. Cell Regeneration Journal dergisinde yay?mlanan habere göre insan idrar?ndan al?nan kök hücreler di? benzeri ufak olu?umlara dönü?türüldü. Ara?t?rmay? gerçekle?tiren Çinli ekip, bu teknikle, kaybedilen di?lerin yerine yenilerinin üretilebilmesini umuyor. Kimi kök hücre uzmanlar?ysa böyle bir hedefe ula?man?n önünde daha pek çok engel oldu?unu söylüyor. Dünyadaki birçok ara?t?rmac?, ya?l?l?k ve kötü bak?m yüzünden kaybedilen di?lerin yerine yeni di?ler üretebilmenin yollar?n? ara?t?r?yor. Her türlü dokuya dönülebilen kök hücreler yayg?n ?ekilde birçok alanda ara?t?rmaya konu oluyor. Guangzhou Biyot?p ve Sa?l?k Enstitüsü'ndeki ara?t?rmac?lar ara ?t?rmalar?nda ba?lang?ç noktas? olarak idrar? esas ald?lar. ?drar yollar?yla vücuttan at?lan hücreler, bir laboratuvarda biriktirildi. Daha sonra bu hücreler kök hücreye dönü?türüldü. Bu hücrelerin bir kar???m? ve fareden al?nan di?er maddeler hayvanlara nakledildi. Ara?t?rmac?lar, üç hafta ard?ndan, hücre demedinin di?e benzemeye ba?lad???n? saptad?. Di?i and?ran olu?um, di? pulpas?, di? kemi?i, di? minesi içeriyordu. Bununla birlikte kök hücreden dönü?türülen "di?", do?al di? kadar sert olmad?. Söz konusu ara?t?rman?n di? hekimleri aç?s?ndan hemen yepyeni alanlar açmas? beklenmiyor. Ancak ara?t?rmac?lar insan di?lerinin yeni ba?tan üretilmesi yönündeki büyük dü?ün gerçekle?tirilmesi için, daha ileri çal??malara kap? aç?ld???n? kaydediyor. Londra Üniversitesi'nden kök hücre uzman? Prof. Chris Mason ise, yeni di? üretilmesi için idrardan yola ç?k?lmas?n?n zay?f bir ba?lang?ç noktas? oldu?unu belirtti. Prof. Mason, idrarda çok az say?da hücre bulundu?unu ve bunlar? kök hücreye dönü?türme olas?l???n?n çok dü?ük oldu?unu bildirdi; ayr?ca bakterilerin yay?lmas? tehlikesinin, di?er hücre kaynaklar?na k?yasla daha yüksek oldu?unu vurgulad?. Patates Köftesi MALZEMELER • • • • • • • • • • • 4 iri patates 2 adet yumurta 50 gr beyaz peynir 50 gr taze lor 50 gr eski ka?ar 1 avuç maydonoz 1 avuç k?y?lm?? dereotu 1 çay ka???? pul biber Tuz K?zartmak için s?v?ya? Pane harc?: un, galeta unu, yumurta YAPILI?I Patatesleri ha?lay?n, kabuklar?n? soyup rendeleyin. Tuz, pul biber, dereotu, 2 yumurta ve eski ka?ar ile birlikte yo?urun. ?ç harc? için beyaz peynir, taze lor, k?y?lm?? maydonozu kar??t?r?n. Patates harc?ndan cevizden biraz büyük toplar yap?n, her bir topu avucunuzda yass?lt?n ve iç harc?n?zdan biraz al?p ortas?na koyun. Sonra kenarlar?n? ortada tekrar birle?tirip top yap?n. S?ras?yla önce una, sonra ç?rp?lm?? yumurtaya ve en son olarak da galeta ununa bulay?n. Geni? ve derin bir kapta s?v?ya??n? iyice k?zd?r?n. Patates köftelerini k?zart?n. Reklam talepleriniz için 0412 896 091 0404 485 066