Men's Model Bible Herziene druk februari 2014 | Page 28

“Respecteer altijd de copyright
bepalingen; zo voorkom je in
problemen te komen.
Lap het aan je laars en het kan je
handenvol geld kosten!”

28

Bij [artistiek] naakt op TFCD basis kan je een bijzondere clausule aan het contract laten
toevoegen dat de foto’s niet voor publicatie vatbaar zijn of dat de fotograaf enkel foto’s
mag gebruiken waarvoor je een toestemming hebt verleend. Wees er zeer waakzaam over
dat dit duidelijk op de overeenkomst staat in een begrijpbare taal voor beide partijen.
Hou er eveneens rekening mee dat, wanneer je aan modelfotogra ie doet, ervan wordt
uitgegaan dat je jezelf publiek wil laten zien, al dan niet voor commercië le doeleinden.
Is er sprake van een opdracht, dan heeft de geportretteerde in ieder geval het recht zelf
het portret te verveelvoudigen en mag openbaarmaking alleen plaatsvinden met toestemming van de geportretteerde. Best is dus te werken met een schriftelijke toestemming. Het
portretrecht blijft tot twintig jaar na de dood van de geportretteerde in stand. Het is alleen
uit te oefenen door de directe rechthebbenden. Als het een a beelding is met daarop meerdere personen, dan is voor openbaarmaking van die a beelding toestemming nodig van al
die personen.
Is er geen sprake van een opdracht, dan kan de geportretteerde zich alleen tegen openbaarmaking verzetten als hij daarbij een redelijk belang heeft. Bijvoorbeeld uit privacy
overwegingen of het belang om niet publiekelijk belachelijk gemaakt te worden. Bijvoorbeeld, indien je foto gebruikt werd voor pornogra ische doeleinden, websites, e.d. zonder
dat je hiervoor vooraf verwittigd werd. Een clausule in je contract of overeenkomst kan
veel leed voorkomen! Als de wijze van a beelding schadelijk kan zijn voor de geportretteerde kan hij zich eveneens tegen openbaarmaking verzetten. Hierbij wordt afgewogen
welk belang zwaarder weegt: het recht op privacy of het recht op vrije meningsuiting.
Ook commercië le belangen tellen mee. Het is bijvoorbeeld niet toegestaan om het portret
te gebruiken voor reclame als hiervoor geen toestemming is gegeven. Dit geldt niet alleen
voor bekende persoonlijkheden, maar voor iedereen… Overzichtsfoto's die gemaakt zijn
op het publieke domein of tijdens publieke manifestaties (bv. activiteiten, festivals, fuiven,
...) worden niet als een overtreding van het portretrecht beschouwd, tenzij ze duidelijk op
é én of enkele personen focussen. Maar zelfs dan kan iemand die zich herkent op de foto en
daar niet mee akkoord is zich beroepen op zijn recht op privacy om te eisen dat de foto in
kwestie niet langer gebruikt wordt en vernietigd wordt. Wanneer het gaat om minderjarigen, is de toestemming van hun wettelijke vertegenwoordigers (ouders of voogd) nodig.
Minderjarigen kunnen immers volgens de wet geen (al dan niet stilzwijgende) toestemming geven over het gebruik van hun foto. Als de minderjarige de 'ouderdom van het
oordeel des onderscheid' heeft bereikt, moeten de ouders of voogd nog steeds samen met
de minderjarige de toestemming geven. Ook dit kan stilzwijgend gebeuren, maar de vraag
is natuurlijk hoe je aantoont dat ouders van andere kinderen weten dat er foto’s van hun
kinderen gemaakt worden. Nu wordt verondersteld dat de meeste ouders zich niet echt
zullen storen over het gebruik van de foto's. Wanneer je de foto’s op een site plaatst,
vermeld dan op de site dat ouders kunnen vragen dat een of meer foto's verwijderd
worden, en het emailadres waarop ze de webmaster kunnen bereiken. Een disclaimer met
de vermelding dat de foto's niet door anderen gebruikt mogen worden is ook nuttig.