23
Jako instytucja badająca dwa totalitaryzmy XX wieku, Instytut Pileckiego ma przywilej być głosem reprezentującym doświadczenie historyczne, którego społeczeństwo amerykańskie nigdy nie doświadczyło. Instytut będzie pełnić będzie funkcję interdyscyplinarnego ośrodka badawczego oraz centrum kulturalno-wystawienniczego.
Placówka zlokalizowana w dzielnicy finansowej Manhattanu (92 Greenwich Street), w bezpośrednim sąsiedztwie Wall Street i 9/11 Memorial i Museum of Jewish Heritage pełnić będzie funkcję interdyscyplinarnego ośrodka badawczego oraz centrumkulturalno-wystawiennicze-
go. Otwarcie Pilecki Institute USA
w Nowym Jorku to nie tylko nowy rozdział działalności Instytutu, ale przede wszystkim szansa na wprowadzenie polskiego doświadczenia historycznego do globalnego dyskursu o wolności i godności człowieka.
– Otwieramy miejsce dialogu o historii totalitaryzmów w XX wieku i pamięci o ich ofiarach. Celem Pilecki Institute USA będzie budowanie trwałych mostów łączących unikatowe doświadczenie dziejowe Europy z historią i uniwersalnymi wartościami Ameryki. – mówi Karol Madaj p.o. dyrektora Instytutu Pileckiego.
– W centrum naszych działań stawiamy postać patrona Instytutu, rotmistrza Witolda Pileckiego. Jego życie jest świadectwem niezłomności ludzkiego ducha w konfrontacji z dwoma najmroczniejszymi systemami politycznymi XX wieku: niemieckim nazizmem i sowieckim komunizmem. Był on więziony w niemieckim obozie koncentracyjnym Auschwitz, ale zginął
z rąk komunistycznych zbrodniarzy. Jego walka o wolność i niezbywalną godność człowieka są dziedzictwem bliskim nie tylko sercu każdego Polaka, lecz także każdego Amerykanina. Przywołujemy biografię Pileckiego, bo chcemy aktywnie kształtować wyobraźnię historyczną
i polityczną oraz ukazywać Polskę taką,
o jakiej sami myślimy – jako lidera walki
w obronie wartości demokratycznych. Będziemy zapraszać Nowojorczyków do poznawania historii Polski i Europy. Będziemy pokazywać to, co ukształtowało Stary Kontynent w ostatnich dziesięcioleciach. Mówić o bohaterach, ofiarach, sprawcach. Pokazywać źródła ideologii, które odbierają ludziom to, co najistotniejsze – wolność, nadzieję
i bezpieczeństwo. Będziemy też wspomagać badaczy przeszłości, ułatwiając im dotarcie do unikatowych źródeł, relacji świadków, analiz specjalistów. – dodaje dyrektor.
– Jako Polacy cenimy wolność i aktywnie uczestniczymy w kształtowaniu nowoczesnej przyszłości oraz globalnego rozwoju świata. W Pilecki Institute USA będziemy pielęgnować pamięć
o konsekwencjach XX- wiecznych systemów totalitarnych, która w obecnych czasach politycznych napięć i odradzania się systemów autorytarnych powinna być przestrogą i inspiracją na drodze do kształtowania pokoju i demokracji. Jesteśmy też otwarci na projekty kulturalne, dyplomatyczne i promocyjne tworząc platformę współpracy i synergii. – wyjaśnia Piotr Franaszek, CEO Pilecki Institute USA.
Instytut Pileckiego jak instytucja badająca dwa totalitaryzmy XX wieku ma przywilej być głosem reprezentującym doświadczenie historyczne, którego społeczeństwo amerykańskie nigdy nie doświadczyło. Podczas dwudniowego wydarzenia chcemy pokazać (na przykładzie prowadzonych badań
i projektów) w jaki sposób kształtowała się odpowiedzialność państwa – za ochronę jednostki w czasie wojny oraz konsekwencji z łamania wszelkich praw im przysługujących.
Pierwszy dzień inauguracji koncentrował się na społecznym, popularyzatorskim oraz archiwistycznym wymiarze działalności Instytutu. Odbyła się m.in. debata „Lessons from Nuremberg for the 21st Century”,
w której uczestniczyli m.in. Steve Crawshaw - brytyjski dziennikarz, pisarz, działacz na rzecz praw człowieka, Mark Kramer – dyrektor programu Cold War Studies w Davis Center na Uniwersytecie Harvarda, prof. Igor Lukes – profesor stosunków międzynarodowych i historii na Uniwersytecie Bostońskim, Jack El-Hai – autor bestsellerowego reportażu „Norymberga. Naziści oczami psychiatry” oraz dr Krystian Wiciarz – p.o zastępcy dyrektora ds. naukowych w Instytucie Pileckiego.
Tego dnia Instytut Pileckiego zaprezentował również pilotażowy odcinek audioserialu „Sala 600. Świadkowie Norymbergi”. Inauguracji towarzyszył również koncert Urszuli Dudziak.