DZIEDZICTWO ZAGŁADY
W XXI WIEKU.
ZAPROSZENIE DO UDZIAŁU
W KONFERENCJI
EHRI
Niniejsze zaproszenie do nadsyłania referatów dotyczy konferencji, z której wybrane teksty zostaną opublikowane
w monografii poświęconej dziedzictwu Zagłady. Inicjatywa ta pojawia się
w szczególnym momencie. Osiemdziesiąt lat po Zagładzie, gdy odchodzi pokolenie Ocalałych, nasza uwaga coraz bardziej kieruje się ku miejscom, w których Żydzi byli prześladowani i mordowani. Dostrzegamy, że wiele z tych miejsc
– a wraz z nimi pamięć o Zagładzie – stoi dziś w obliczu bezprecedensowych zagrożeń. W opublikowanej niedawno przez Międzynarodowy Sojusz na rzecz Pamięci o Holokauście (IHRA) Karcie ochrony miejsc pamięci (2024 r.) wskazano 16 głównych rodzajów zagrożeń i wyzwań, które wpływają obecnie na historyczne znaczenie tych obiektów. Obejmują one szerokie spektrum: od zmian klimatycznych
i zniszczeń w wyniku konfliktów zbrojnych, przez polityczne nadużycia
i niewłaściwe zagospodarowanie, aż po brak uznania ich wartości historycznej czy niedostateczną ochronę prawną.
Celem konferencji oraz tworzonej monografii jest nie tylko udokumentowanie stanu zachowania miejsc związanych z Holokaustem
i ludobójstwem Romów w tę ważną rocznicę, lecz także zaprezentowanie dobrych praktyk w zakresie ich ochrony,
a także zwrócenie uwagi na postępującą degradację, uszkodzenia i niszczenie innych tego rodzaju obiektów. Publikacja ta skupi się na (potencjalnym) zastosowaniu Karty IHRA oraz ocenie statusu różnych miejsc wymienionych
w dokumencie, takich jak masowe groby, miejsca egzekucji, obozy koncentracyjne, obozy pracy, trasy marszów śmierci, getta, miejsca tzw. „eutanazji” i eksperymentów medycznych itd. Analiza obejmie przykłady zarówno z Europy, jak i innych części świata. Zapraszamy do nadsyłania tekstów o charakterze zarówno teoretycznym, jak i praktycznym (w tym dotyczących rozwiązań cyfrowych).
Z jednakowym zainteresowaniem przyjmiemy opracowania oparte na pojedynczych lub porównawczych studiach przypadku, jak i te analizujące sytuację w skali całych regionów lub państw .
Pokłosiem konferencji w Cambridge będzie obszerna monografia poświęcona dziedzictwu Zagłady pod redakcją prof. Gilly Carr (Uniwersytet w Cambridge, Wielka Brytania), dr. Steve’a Cooke’a (dyrektora wykonawczego Royal Historical Society of Victoria, Australia), Tali Nates (dyrektorki Johannesburg Holocaust & Genocide Centre, Republika Południowej Afryki) oraz dr Alexandry Janus (ESHEM). Publikacja obejmie teksty naukowców, specjalistów i praktyków zajmujących się dziedzictwem, dyrektorów i kuratorów miejsc pamięci, aktywistów, przedstawicieli organizacji pozarządowych oraz innych zainteresowanych podmiotów. Monografia będzie miała charakter interdyscyplinarny i połączy perspektywy archeologów, historyków oraz badaczy zajmujących się studiami nad dziedzictwem, Zagładą i pamięcią.
W założeniu ma to być nowatorskie
i kompleksowe opracowanie, powstałe
w tym niezwykle istotnym momencie dziejowym.
Przyjmując Kartę IHRA za punkt wyjścia, zapraszamy do zgłaszania referatów dotyczących m.in. następujących zagadnień (lista nie jest zamknięta):
• Stan zachowania / status miejsc dziedzictwa Zagłady we współczesnej Europie
• Teoretyczne i / lub praktyzne podejścia do dziedzictwa Zagłady
• Niematerialne dziedzictwo Zagłady
• Najważniejsze, powszechnie znane miejsca oraz mniej znane punkty na mapie Zagłady
• Miejsca tymczasowe, przejściowe
i efemeryczne
• Miejsca „utracone” / nieoznakowane
• Miejsca kontrowersyjne, sporne, negowane, zawłaszczane lub przemilczane
• Miejsca ludobójstwa Romów
• Miejsca tzw. „eutanazji”
i eksperymentów medycznych
• Archeologia w badaniach nad dziedzictwem Zagłady
• Miejsca na marginesach pamięci
• Miejsca związane z wieloma grupami ofiar
• Miejsca o wielofazowej historii
• Cyfrowe metody badania i prezentacji dziedzictwa Zagłady
• Miejsca prześladowań nazistowskich
• Perspektywy praktyków: organizacje pozarządowe, aktywiści i inne zaangażowane podmioty
• Miejsca związane ze sprawcami
i kolaborantami
• Wykorzystanie miejsc pamięci
w edukacji o Zagładzie
• Dziedzictwo po Zagładzie
Termin nadsyłania zgłoszeń (dotyczących wystąpienia na konferencji i / lub rozdziału do monografii): 1 marca 2026 r.
Termin nadsyłania biogramów (maks. 150 słów) oraz abstraktów (maks. 250 słów) w celu udziału w konferencji, publikacji lub obu: 1 maja 2026 r.
Konferencja: 7–8 września 2026 r.
Termin przesyłania rozdziałów do redaktorów: 15 marca 2027 r. (następnie proces recenzji i redakcji)
Termin przekazania rozdziałów do wydawnictwa: 15 września 2027 r.
McDonald Institute for Archaeological Research (stacjonarnie oraz online), Uniwersytet w Cambridge, Wielka Brytania, 7–8 września 2026 r.
30