Podczas obchodów rocznicowych głos zabrał Ocalały z Auschwitz Bernard Offen.
– Mam prawie 97 lat i jestem ocalałym
z pięciu obozów, w tym także z tego. Dlaczego wspominam tamte dni? Kiedy przeżyło się Holocaust, kiedy każdy dzień był walką o przetrwanie, człowiek uświadamia sobie, że każdy dzień jest bezcenny – mówił.
– Podczas swojego wystąpienia Bernard Offen wspominał moment, w którym na rampie w Auschwitz oddzielono go od ojca: – Ojca skierowano w lewo, na śmierć, a mnie na prawo. Pamiętam ten moment: nasze spojrzenia i to uczucie, że widzimy się po raz ostatni. Jego wysłano na śmierć, mnie dano szansę na życie. Następnie wytatuowano mi numer na przedramieniu
i przeniesiono mnie do obozu przejściowego. Tam, gdy zapytałem, co stało się z moim ojcem, współwięźniowie odpowiedzieli, że zamienił się w dym. Zajęło mi trochę czasu, by zrozumieć, co to znaczy – powiedział.
W swoim wystąpieniu Bernard Offen zawarł także szczególną refleksję na przyszłość: – Dziś, patrząc na współczesny świat, widzę wiele znaków, które znam aż nazbyt dobrze. Widzę odradzającą się nienawiść. Widzę przemoc, która znów zaczyna być usprawiedliwiana. Widzę ludzi, którzy wierzą, że ich gniew jest ważniejszy niż ludzkie życie. Mówię to jako stary człowiek, który widział, dokąd prowadzi obojętność.
I mówię to, ponieważ wierzę — naprawdę wierzę — że możemy dokonać innego wyboru.
– Proszę Was dziś: niech pamięć nie będzie ciężarem. Niech stanie się światłem, które prowadzi nas w ciemności. My, świadkowie, wkrótce odejdziemy, lecz wierzę, że to światło pozostanie z Wami – podkreślił Bernard Offen.
Na obchodach pokazano także materiał filmowy z krótkimi refleksjami Ocalałych dotyczących znaczenia pamięci we współczesnym świecie. Byli wśród nich: Irene Weiss, Eva Szepesi, Lidia Maksymowicz, Janina Iwańska, Eva Umlauf, Barbara Wojnarowska-Gautier, Zdzisława Włodarczyk, Leon Weintraub, Bogdan Bartnikowski i Marian Turski.
„Musimy jako ludzie myślący, chcący dobrze dla ludzkości, kiedyś skończyć z tą spiralą zła.” (Leon Weintraub)
„Zawsze powtarzam uczniom w szkołach, żeby się uczyli z tego, co się wydarzyło, że to zawsze może się powtórzyć. Być czujnym, nie milczeć! Kiedy doświadczasz niesprawiedliwości, przeciwdziałać, nie milczeć!” (Eva Szepesi)
„Myśleć, pamiętać o przeszłości tragicznej, ale nie zapiekać się w nienawiści do innych ludzi, inaczej myślących, inaczej mówiących. Pozytywnie patrzeć na świat. To bardzo trudne, ale tak trzeba. Nie ma innego wyjścia.” (Bogdan Bartnikowski).
W imieniu darczyńców Fundacji Auschwitz-Birkenau głos zabrał Yossi Matias, wiceprezes ds. inżynierii i badań w Google oraz szef Google Research.
– Pamiętam bardzo wyraźnie moją pierwszą wizytę w Auschwitz 14 lat temu: stanięcie na tej ziemi sprawiło, że te wszystkie historie, zdjęcia i dokumenty stały się przytłaczającą rzeczywistością, poczucie ogromu ciszy, której nie sposób przekazać, uświadomienie sobie, że to, co wydarzyło się tutaj, wykracza poza ludzkie pojmowanie – powiedział.
– Jednak obecnie wspomnienia te są podważane przez narastający cień zniekształceń. Zachowanie świadectw nigdy nie było tak ważne jak obecnie. Nie wystarczy już tylko udostępniać informacje. Naszym obowiązkiem jest zapewnienie, aby pozostały one wiarygodne i głęboko zrozumiałe. Wykorzystując technologię, możemy przekształcić treści historyczne w żywą pamięć, która pozostanie dostępna i głęboko odczuwalna dla przyszłych pokoleń – dodał Yossi Matias.
– Dlatego podwajamy nasze wysiłki. Współpracujemy z Muzeum Auschwitz-Birkenau, aby wykorzystać najlepsze możliwości naszej technologii
i wspierać tych, którzy wykonują tę niezwykle ważną pracę. Chcemy pomagać w zachowaniu świadectw i umożliwić światu doświadczanie tego miejsca poprzez cyfrową perspektywę – mówił.
– Pragnę wyrazić moją szczerą wdzięczność Muzeum Auschwitz-Birkenau oraz Fundacji za waszą niestrudzoną i głęboko ważną pracę. Pamiętajcie, że cały czas podtrzymujemy zaangażowanie we wspieranie was w tej wspólnej misji – podkreślił Yossi Matias.