May 2020 eMag_May 2020_Dalit Andolan | Page 5

ÀfÔU`²ffd³fIY ÀfÔSXÃf¯f
Know your right
ªffd³fE A´f³ff Ad²fIYfSX: ´fWX¨ffd³fE A´f³fe VfdöY
AÔ°fSþf°fe¹f dUUfWX IYSX³fZ Uf»fûÔ IYû PXfBÊ »ffJ
IYe Afd±fÊIY ÀfWXf¹f°ff QZ°fe WX` IZYÔQi ÀfSXIYfSX
´f
SXÔ´fSXf¦f°f øY´f
ÀfZ, dWXÔQc Àf¸ffþ
¸fZÔ dUUfWX EIY
ÀfÔÀIYfSX ±ff »fZdIY³f dWXÔQc
dUUfWX Ad²fd³f¹f¸f 1955
EOXUûIZYMX
IZY ´ffdSX°f WXû³fZ IZY ¶ffQ
d³fdIY°ff ´fSX¸ffSX BÀfZ EIY A³fb¶fÔ²f IZY øY´f
¸fZÔ ¸ff³ff þf ÀfIY°ff WX`Ü AÔ°fSX-þf°fe¹f dUUfWX
þfd°f-´fcUfʦfiWXûÔ IYû IY¸f IYSX³fZ, 'AÀ´fÈV¹f°ff'
IYû Àf¸ff~ IYSX³fZ AüSX Àf¸ffþ ¸fZÔ ÀU°fÔÂf°ff,
Àf¸ff³f°ff, ¶fÔ²fb°U AfdQ IZY ¸fc»¹fûÔ IYû R`Y»ff³fZ
IZY d»fE ¸fWX°U´fc¯fÊ ¨fSX¯fûÔ ¸fZÔ ÀfZ EIY WXû ÀfIY°ff
WX`Ü Àff¸ffdþIY EIYeIYSX¯f IYe údá ÀfZ ·ffSX°f ¸fZÔ
AÔ°fSþf°fe¹f dUUfWX IYSX³fZ Uf»fZ ¹fbUfAûÔ IZY d»fE
IZYÔQi ÀfSXIYfSX õfSXf Afd±fÊIY ÀfWXf¹f°ff IYSX³fZ IYf
´fifU²ff³f dIY¹ff ¦f¹ff WX`Ü
¹fWX Afd±fÊIY ÀfWXf¹f°ff IZYÔQi ÀfSXIYfSX õfSXf
ÀfÔ¨ffd»f°f OXfg AfÔ¶fZOXIYSX ÀIYe¸f RYfgSX ÀfûVf»f
BÔMXe¦fiZVf³f ±fic BÔMXSXIYfÀMX ¸f`dSXþ IZY °fWX°f ´fiQf³f
IYe þf°fe WX`Ü ¹fûþ³ff IYf CXïZV¹f dUUfWX IYSX³fZ
Uf»fZ ¹fb¦f»f IYû dUØfe¹f ´fiû°ÀffWX³f QZIYSX CX³WXZÔ
A´f³fZ dUUfdWX°f þeU³f IZY ´fifSXÔd·fIY ¨fSX¯f ¸fZÔ
¶fÀf³fZ IZY d»fE ÀfÃf¸f IYSX³ff WX`Ü BÀf ¹fûþ³ff
IZY AÔ°f¦fÊ°f 2 »ffJ 50 WXþfSX ÷Y´f¹fZ ´fiQf³f
IYe þf°fe WX`Ü
´ffÂf°ff
  AÔ°fSXþf°fe¹f dUUfWX IYSX³fZ Uf»fZ ¹fb¦f»f
¸fZÔ ´fd°f / ´f}e ¸fZÔ ÀfZ EIY A³fbÀfcd¨f°f þfd°f
IYf WX` AüSX QcÀfSXf ¦f`SX-A³fbÀfcd¨f°f þfd°f IYf
WXû³ff ¨ffdWXEÜ
  dUUfWX IYf³fc³f³f U`²f WXû³ff ¨ffdWXEÜ
dUd²fU°f øY´f ÀfZ dWXÔQc dUUfWX Ad²fd³f¹f¸f,
1955 IZY °fWX°f ´fÔþeIÈY°f WXû³ff ¨ffdWXEÜ IYf³fc³fe
øY´f ÀfZ dUUfdWX°f WXû³fZ AüSX U`UfdWXIY ¦fNX¶fÔ²f³f
¸fZÔ dUUfWX IYf EIY Vf´f±f ´fÂf þûOÞXZ õfSXf ´fiÀ°fb°f
IYSX³ff AfUV¹fIY WX`Ü
  ¹fWX dUUfWX QcÀfSXZ dUUfWX IZY Qf¹fSXZ ¸fZÔ
³fWXeÔ WXû³ff ¨ffdWXEÜ
  Afd±fÊIY ÀfWXf¹f°ff IZY d»fE ´fiÀ°ffU
dUUfWX WXû³fZ IYe d°fd±f ÀfZ EIY U¿fÊ IZY AÔQSX
´fiÀ°fb°f dIY¹ff þf³ff ¨ffdWXEÜ
  IZYÔQie¹f Àff¸ffdþIY ³¹ff¹f AüSX
Ad²fIYfdSX°ff ¸fÔÂfe AüSX OXfg AfÔ¶fZOXIYSX
RYfCXÔOXZVf³f IZY A²¹fÃf A´f³fZ dUUZIY ÀfZ dIYÀfe
·fe QÔ´fdØf IYû ´fiû°ÀffWX³f IYû ¸fÔþcSXe QZ³fZ IZY d»fE
ÀU°fÔÂf WXûÔ¦fZÜ
  ÀfÃf¸f ´fifd²fIYfSXe IYû ÓfcNXe / ¸f³f¦fPÞXÔ°f
þf³fIYfSXe ´fiÀ°fb°f IYSX³ff IYf³fc³f IZY A³fbÀffSX
A´fSXf²f IZY Qf¹fSXZ ¸fZÔ WXû¦ffÜ
  A¦fSX ³fUQÔ´fd°f IYû SXfª¹f /IZYÔQi ÀfSXIYfSX
õfSXf dIYÀfe °fSXWX IYe Afd±fÊIY ÀfWXf¹f°ff ´fWX»fZ
d¸f»f ¨fbIYe WX`, °fû UWX SXfdVf BÀf PXfBÊ »ffJ
÷Y´f¹fZ IYe ²f³fSXfdVf ¸fZÔ IY¸f IYSX Qe þfE¦feÜ
AfUZQ³f I`YÀfZ IYSXZ
¹fûþ³ff IZY AÔ°f¦fÊ°f Afd±fÊIY ¸fQQ ´fif~
IYSX³fZ WXZ°fb AfUZQ³f Qû °fSXWX ÀfZ dIY¹ff þf
ÀfIY°ff WX`-
  ³fUQÔ´fd°f A´f³fZ ÃfZÂf IZY ¸füþcQf ÀffÔÀfQ
¹ff dU²ff¹fIY IYe dÀfRYfdSXVf IZY Àff±f AfUZQ³f
´fÂf IYû ·fSX IYSX Àfe²fZ OXfg AÔ¶fZOXIYSX RYfCXÔOXZVf³f
IYû ·fZþ ÀfIY°fZ WX`ÔÜ
  ³fUQÔ´fd°f AfUZQ³f IYû ´fcSXf ·fSXIYSX
SXfª¹f ÀfSXIYfSX ¹ff dþ»ff ´fiVffÀf³f IYû ÀfüÔ´f ÀfIY°fZ
WX`ÔÜ SXfª¹f ÀfSXIYfSX ¹ff dþ»ff ´fiVffÀf³f AfUZQ³f
IYû A´f³fZ A³fb¸fûQ³f IZY Àff±f OXfg. AÔ¶fZOXIYSX
RYfCXÔOXZVf³f IYû ·fZþ QZ°fZ WX`ÔÜ
AfUZQ³f IZY Àff±f
AfUV¹fIY QÀ°ffUZþ
  ³fUQÔ´fd°f ¸fZÔ ÀfZ þû ·fe Qd»f°f ¹ff³fe
A³fbÀfcd¨f°f þfd°f Àf¸fbQf¹f ÀfZ WXû, CXÀfIYf þfd°f
´fi¸ff¯f ´fÂfÜ
  dWXÔQc dUUfWX Ad²fd³f¹f¸f-1955 IZY
°fWX°f dUUfWX ´fÔþeIYSX¯f ÀfZ Àf¸¶fÔd²f°f ´fi¸ff¯f´fÂfÜ
  IYf³fc³fe øY´f ÀfZ dUUfdWX°f WXû³fZ IYf
WX»fRY³ff¸ffÜ
  UWX Àf·fe QÀ°ffUZþ, þû ¹fWX ´fi¸ffd¯f°f
IYSX°fZ WXû dIY ´fd°f/´f}e IYf ¹fWX ´fWX»ff dUUfWX
WX`Ü
  ³fUdUUfdWX°f ´fd°f-´f}e IYf Af¹f
´fi¸ff¯f ´fÂfÜ
  ³fUdUUfdWX°f ´fd°f-´f}e IZY ÀfÔ¹fböY ¶f`ÔIY
Jf°fZ IYe þf³fIYfSXeÜ
¹fWX ¹fûþ³ff IZYÔQie¹f Àff¸ffdþIY IY»¹ff¯f
¸fÔÂff»f¹f õfSXf ÀfÔ¨ffd»f°f OXfg AfÔ¶fZOXIYSX
RYfCXÔOXZVf³f IZY ¸ff²¹f¸f ÀfZ dIiY¹ffd³U°f IYe þf
SXWXe WX`Ü ¹fûþ³ff IZY AÔ°f¦fÊ°f ¨f¹fd³f°f Q¸´fd°f¹fûÔ
IYû 1.5 »ffJ IYe ²f³fSXfdVf Àfe²fZ ÀfÔ¹fböY ¶f`ÔIY
Jf°fZ ¸fZÔ Qe þf°fe WX`Ü VfZ¿f EIY »ffJ ÷Y´fE IYe
²f³fSXfdVf IYû QÔ´fdØf IZY ³ff¸f ÀfZ °fe³f Àff»f IZY
d»fE ¶f`ÔIY ¸fZÔ dRY¢ÀOX dOX´ffdþMX ¸fZÔ SXJ dQ¹ff
þf°ff WX`, þû dIY °fe³f U¿fÊ °fIY Àff±f SXWX³fZ
Uf»fZ Q¸´fd°f IYû °fe³f Àff»f ¶ffQ ´fiQf³f IYSX
Qe þf°fe WX`Ü 
¸fBÊ 2020 Qd»f°f AfaQû»f³f ´fdÂfIYf 5