Katalogi wystaw Malarstwo polskie XIX i XX w. | Seite 47
rtret Marii Godlewskiej
wa Czachórskiego jest
znanych przedstawień
a. Kolejne płótno, znaczrów, powstało pod koniec
lowane było na podstawie
w 1887 roku (znajdujące
warszawskiego Muzeum
był dziełem powstałym
rodzenia i Nowego Roku,
nym dla twórcy okresie wił przenieść się na stałe
samym roku dzielił życie
zinne Podlasie i Paryż.
wadzonych przez twórcę
z początku nie podobał
ret, pisał: „ Maluję ciągle,
. Paradoksalnie, z dzisiejerunek Marii Godlewskiej
ych i najmniej skonwencjotego akademika.
iego charakteryzowało
ekcji i samodoskonalenia
ył klasyczne techniki, był
renach polskich i za graniozpropagowania rodzimeodzie Europy.
ów n i e dzi ę k i t wo r zo az y wa n o g o n a s t ę p c ą
zisiejszej ocenie dorobsto wspomina się o braku
cie, idealizacji i skupieniu
47
na dekoracji, mniej na samej postaci. Nie da się
jednak zastosować tych określeń wobec portretu Godlewskiej. Odmiennie od typowych dzieł
Czachórskiego, modelka stoi na neutralnym tle
w prostej sukni. Uwagę skupiają złote guziki
podkreślone migotliwymi blikami, a także koronki u rękawa i kołnierza.
W tym samym czasie malarz zafascynowany był twórczością i epoką Antona Van Dycka,
którego z pasją naśladował w oddawaniu faktur
i siedemnastowiecznych detali stroju. Tę inspirację dojrzeć możemy właśnie w skrupulatnym oddaniu struktur ażurowej tkaniny. Ubranie
zlewa się niemal z przestrzenią, a w półmroku
wyeksponowana zostaje piękna, łagodna twarz
kobiety.
Godlewska z Popielów była bliską przyjaciółką malarza, żoną Mścisława, publicysty, prawnika oraz wpływowego intelektualisty. Zażyłość
rodziny z Czachórskim była na tyle bliska, iż
wspólnie spędzali oni święta, widzieli się kilkukrotnie w ciągu owego roku. Również na salonie Godlewskich malarz poznał postać, która
stała się dla niego wielką inspiracją i autorytetem - Henryka Sienkiewicza. Być może właśnie
bliskie kontakty między małżeństwem, a plastykiem nie pozwoliły twórcy na stypizowanie
postaci kobiety. Modelka zdaje się być przedstawiona w trakcie przemowy, jej gesty są naturalne i pełne gracji. Czachórski uwiecznia wzrok
przyjaciółki jako inteligentnej, dystyngowanej
kobiety. O jej pozycji świadczą nie bogactwa
materialne, lecz pełna pewności siebie postawa.