Katalogi wystaw Malarstwo polskie XIX i XX w. | Page 41

Stanisław Zawadzki naukę malarstwa rozpoczął u Wojciecha Gersona w warszawskiej Szkole Rysunkowej. W latach 1899 -1900 był uczniem Jacka Malczewskiego w Szkole Sztuk Pięknych w Krakowie, w latach 1900-1903 studiował u O.Seitza w Monachium, a następnie w Paryżu. Był członkiem Towarzystwa Zachęty Sztuk Pięknych i przed 1939 był jego wiceprezesem. Malował głównie portrety, które przyniosły mu ogromną popularność. Malował też akty, pejzaże i sceny rodzajowe, posługując się zarówno techniką olejną, jak i akwarelą. Uprawiał grafikę - zwłaszcza litografię i akwafortę. Stanisław Zawadzki należał do najmłodsze go pokolenia artystów kształcących się w hołdującej dziewiętnastowiecznym praktykom akademii w Monachium. Przed zagranicznymi studiami pobierał naukę u mistrza rysunku - Wojciecha Gersona oraz studiował w Krakowie w pracowni Jacka Malczewskiego. Malarstwo artysty, zwłaszcza z okresu wojny i późniejszego (Zawadzki zmarł w 1960 roku), jest ciekawym połączeniem jeszcze akademickiej tradycji z nowoczesnym kształtowaniem formy. Akt tyłem należy do najbardziej reprezentacyjnej serii dzieł twórcy, ukazującej młode kobiety w negliżu lub domowym zaciszu sypialni czy łazienki. Od początków lat 30. plastyk upodobał sobie tę formę, którą kontynuował do końca życia. Niniejsza praca pochodzi więc już z dojrzałego okresu twórczości, a sam artysta bawi się płaszczyzną i fakturą obrazu. 41 Akty Zawadzkiego cechuje swoboda oraz elegancja, ukazane modelki zazwyczaj siadają swobodnie, bawią się włosami i śmieją. W opisywanym dziele anonimowa modelka ujęta jest jednak w dość hieratycznej pozie, przywodzącej namyśl ikonografię aktu związaną m.in. z Kąpiącymi się. Gest rąk, odwrócona głowa i wyeksponowana szyja stają się świadectwem świadomego powtórzenia pozy z Kąpiącej się w haremie Jeana Augusta Dominiqua Ingres’a. Egzotyczne tło oraz orientalne atrybuty Zawadzki zmienił jednak na bogate otoczenie sypialni zamożnego domu. Z fałdów na łożu wyłaniają się bogate tafty oraz transparentne jedwabie, na drugim planie ujrzeć można malowane lub tkane materiały w stylu japońskim. Warto zwrócić uwagę na delikatne rozmycie kreski oraz skrzące się kolory ciała modelki. Nad skórą o ciepłej barwie pojawia się delikatna poświata, powstała za pomocą roztarcia linii i mieszania pigmentów. Zabieg ten, w pełni świadomie użyty przez Zawadzkiego, posiada swoje źródła w dziełach Rembrandta czy Rubensa. Mieszanie twardych faktur z rozpływającymi się formami ciała jest zaś niemal bezpośrednim nawiązaniem do aktów tworzonych przez Augusta Renoira, którego dzieła bez wątpienia były silną inspiracją dla całej twórczości Stanisława Zawadzkiego. Akt tyłem jest więc dziełem czerpiącym z, ale i ukazującym dzieje przedstawień ciała ludzkiego.