Katalogi wystaw Malarstwo polskie XIX i XX w. | Page 41
Stanisław Zawadzki naukę malarstwa rozpoczął u Wojciecha Gersona w warszawskiej Szkole
Rysunkowej. W latach 1899 -1900 był uczniem
Jacka Malczewskiego w Szkole Sztuk Pięknych
w Krakowie, w latach 1900-1903 studiował u O.Seitza
w Monachium, a następnie w Paryżu. Był członkiem
Towarzystwa Zachęty Sztuk Pięknych i przed 1939
był jego wiceprezesem. Malował głównie portrety,
które przyniosły mu ogromną popularność. Malował
też akty, pejzaże i sceny rodzajowe, posługując się
zarówno techniką olejną, jak i akwarelą. Uprawiał
grafikę - zwłaszcza litografię i akwafortę.
Stanisław Zawadzki należał do najmłodsze go pokolenia artystów kształcących się w hołdującej dziewiętnastowiecznym praktykom akademii
w Monachium. Przed zagranicznymi studiami pobierał naukę u mistrza rysunku - Wojciecha Gersona
oraz studiował w Krakowie w pracowni Jacka
Malczewskiego. Malarstwo artysty, zwłaszcza z okresu wojny i późniejszego (Zawadzki zmarł w 1960
roku), jest ciekawym połączeniem jeszcze akademickiej tradycji z nowoczesnym kształtowaniem formy.
Akt tyłem należy do najbardziej reprezentacyjnej
serii dzieł twórcy, ukazującej młode kobiety w negliżu lub domowym zaciszu sypialni czy łazienki.
Od początków lat 30. plastyk upodobał sobie tę
formę, którą kontynuował do końca życia. Niniejsza
praca pochodzi więc już z dojrzałego okresu twórczości, a sam artysta bawi się płaszczyzną i fakturą obrazu.
41
Akty Zawadzkiego cechuje swoboda oraz elegancja, ukazane modelki zazwyczaj siadają swobodnie,
bawią się włosami i śmieją. W opisywanym dziele
anonimowa modelka ujęta jest jednak w dość hieratycznej pozie, przywodzącej namyśl ikonografię aktu
związaną m.in. z Kąpiącymi się. Gest rąk, odwrócona głowa i wyeksponowana szyja stają się świadectwem świadomego powtórzenia pozy z Kąpiącej
się w haremie Jeana Augusta Dominiqua Ingres’a.
Egzotyczne tło oraz orientalne atrybuty Zawadzki
zmienił jednak na bogate otoczenie sypialni zamożnego domu. Z fałdów na łożu wyłaniają się bogate
tafty oraz transparentne jedwabie, na drugim planie
ujrzeć można malowane lub tkane materiały w stylu
japońskim.
Warto zwrócić uwagę na delikatne rozmycie
kreski oraz skrzące się kolory ciała modelki. Nad
skórą o ciepłej barwie pojawia się delikatna poświata, powstała za pomocą roztarcia linii i mieszania
pigmentów. Zabieg ten, w pełni świadomie użyty
przez Zawadzkiego, posiada swoje źródła w dziełach
Rembrandta czy Rubensa. Mieszanie twardych faktur
z rozpływającymi się formami ciała jest zaś niemal
bezpośrednim nawiązaniem do aktów tworzonych
przez Augusta Renoira, którego dzieła bez wątpienia
były silną inspiracją dla całej twórczości Stanisława
Zawadzkiego. Akt tyłem jest więc dziełem czerpiącym z, ale i ukazującym dzieje przedstawień ciała
ludzkiego.