music
Orient Express – muzyka ko?cowej stacji
Muzyka przenosz?ca nas do ?wiata
zupe?nie innej wra?liwo?ci kulturowej.
M
Muzyka orientu, pierwsze skojarzenie –
muzyka arabska, której cech? charakterystyczn?
jest u?ywanie instrumentów o odmiennym dla
europejskiego ucha brzmieniu, przenosz?cych nas
do ?wiata zupe?nie innej wra?liwo?ci kulturowej. To
rytmy, teleportuj?ce do miejsca, w którym króluje
nieznany nam ?wiatopogl?d, widoczny nie tylko
w sposobie funkcjonowania jego mieszka?ców
w spo?ecze?stwie – rozumienia tradycyjnych ról
spo?ecznych, ortodoksyjnego podej?cia do religii ale te? odmiennej percepcji muzycznej. My?l?c o
samej percepcji, nie skupiam si? tu na dywagacjach
na temat podstaw kompozycyjnych, np. skal
muzycznych, poniewa? one, podobnie jak i wiele
innych terminów, zosta?y zapo?yczone z dorobku
kultury muzycznej Grecji, która mia?a wielki wp?yw
na kultur? muzyczn? ?wiata arabskiego.
Faktem jest, ?e trudno rozró?ni? ?wieck?
muzyk? arabsk?, która wynika?a (jak i w innych
kulturach) z
autoekspresji kompozytora od
muzyki „religijnej”, ?ci?le islamskiej, której dorobek,
przynale??cy do warto?ci religijnych, a zarazem
narodowych, nie mo?e podlega? komercyjnej
sprzeda?y np. do Europy.
94
W
W muzyce Bliskiego Wschodu, który to
termin jednoznacznie umiejscawia j? zarówno
kulturowo jak i geograficznie, istnieje kilka sta?ych,
charakterystycznych cech. Nale?y do nich na
pewno u?ywanie instrumentów takich jak lutnia,
b?bny, flety, charakterystyczne piszcza?ki albo
rebab. Drug? sta?? jest uk?adanie melodii w skalach
charakterystycznych, ?wier?tonowych, b?d?cych
zmodyfikowan? wersj? skal muzycznych staro?ytnej
Grecji, z t? ró?nic?, ?e do dzi? dnia u?ywanych w
muzyce ?wieckiej, religijnej, a tak?e komercyjnej.
Melodie te, wraz z towarzyszeniem specyficznych
instrumentów, bazuj?c na ?ród?ach historycznych,
zawsze mia?y silne konotacje z poezj? i filozofi?.
By?y akompaniamentem dla poetyckich pie?ni
wykonywanych przez kobiety, lub t?em dla
rozmy?la? arabskich my?licieli.
W zarysie, klasyczna muzyka arabska
rozwija?a si? w czterech okresach. W pierwszym
okresie preislamskim – d?anhilijja, który trwa? do
661r.n.e. stanowi?a wspomniane t?o dla wierszy
poetów, którzy bardziej melorecytowali przy
akompaniamencie instrumentów, ani?eli ?piewali.
W nast?pnym okresie historycznym - ekspansji