Κήρυξη της επανάστασης στη Μακεδονία
Όταν κηρύχθηκε η Επανάσταση του 1821 στις παραδουνάβιες ηγεμονίες , ο Εμμανουήλ Παπάς εγκατέλειψε την Κωνσταντινούπολη και στις 23 Μαρτίου 1821 μετέβη στη Μονή Εσφιγμένου στο Άγιο Όρος . Την ίδια μέρα , στην νότια Ελλάδα , η Καλαμάτα απελευθερώνεται από τις επαναστατικές δυνάμεις της Πελοποννήσου . Η περιοχή του Αγίου Όρους εθεωρείτο το καταλληλότερο ορμητήριο για την εξέγερση της Μακεδονίας , όχι μόνο γιατί η χερσόνησος είναι φυσικώς οχυρωμένη , αλλά ακόμη γιατί οι περίπου 3.000 άνδρες που μόνασαν εκεί θα μπορούσαν να αποτελέσουν μία αξιόλογη στρατιά . Εκεί , αφού έφτασε με πλοίο του Θρακιώτη φιλικού Αντώνη Βισβίζη που ήταν γεμάτο όπλα και πολεμοφόδια , αγορασμένα από τον ίδιο , ύστερα από εντολή του Αλέξανδρου Υψηλάντη , έγινε δεκτός με ενθουσιασμό από ηγουμένους και μοναχούς .
Αφού εγκατέστησε το αρχηγείο του στο Άγιο Όρος , με τους 2.500 άνδρες του , ανέλαβε δράση με παράλληλες εξεγέρσεις στην Κασσάνδρα , την Ορμύλια , τη Σιθωνία και τα Μαντεμοχώρια . Τον Ιούνιο του 1821 , σε συνεργασία με τον καπετάν Χάψα , οπλαρχηγό της Δυτικής Χαλκιδικής , πετυχαίνουν σημαντικές επιτυχίες κατά των Τούρκων .