w powiecie
redakcja@glospowiatusredzkiego.pl
13
KRZYKOSY
RemontujÈ
organy Bacha
…i bynajmniej nie chodzi tu o Jana Sebastiana Bacha, a Józefa Bacha
– organmistrza z Rychtala k. KÚpna, który zbudowaï organy piszczaïkowe dla Paraği pw. Ăw. Katarzyny w Solcu. RozpoczÈï siÚ wïaĂnie ich generalny remont.
PiÚtnastogïosowy instrument wybu- „Opus 162” zastosowaï traktury pneudowany zostaï miÚdzy rokiem 1909 a matyczne – zarówno gry, jak i gïosów.
1910. Posiada dwa manuaïy i pedaï, W prospekcie instrumentu znajdujÈ
czyli klawiaturÚ noĝnÈ. J. Bach w swo- siÚ piszczaïki gïosu Pryncypaï 8’. Poich organach oznaczonych numerem zostaïe zostaïy umiejscowione na drewnianych wiatrownicach wewnÈtrz
ORGANOWY SāOWNICZEK:
szafy instrumentu. Powietrze do miedmuchawa – urzÈdzenie napÜdzane
cha tïoczy dmuchawa elektryczna.
silnikiem elektrycznym; dziaĂa na zasadzie
Potem trağa ono do wiatrownic z pisprÜĺarki, tĂoczy powietrze do rezerwuaru.
szczaïkami. Dodatkowo instrument
kondukty – kanaĂy, którymi powietrze jest
wyposaĝony jest w urzÈdzenie do tzw.
przekazywane pomiÜdzy poszczególnymi
„kalikowania”, czyli rÚcznego pomelementami systemu zasilania.
powania powietrza. Wymaga to jedmanuaĂ – klawiatura rÜczna, najwiÜksze
nak sporego wysiïku. Oryginalnie stóï
instrumenty majÈ 6-7 manuaĂów.
gry ustawiony byï przodem do oïtarza. Zostaïo to jednak zmienione podmiech – urzÈdzenie sprÜĺajÈce powietrze.
czas kapitalnego remontu organów,
pedaĂ – klawiatura noĺna.
który w 1954 wykonaïa ğrma organpiszczaĂki – ĸródĂo dĸwiÜku w organach.
mistrzowska Wïadysïawa Kaczmarrezerwuar – tzw. miech magnezowy.
ka z Wronek. Wówczas zostaï zbudostóĂ gry (kontuar) – wolno stojÈca
wany nowy stóï gry. Zestaw gïosów
czÜęÊ instrumentu, na której znajdujÈ siÜ
pozostaï bez zmian.
klawiatury i przeĂÈczniki pozwalajÈce graÊ
na organach.
traktura – system sĂuĺÈcy do przeniesienia ruchu klawisza na ruch wentyla
wpuszczajÈcego powietrze do piszczaĂki.
wiatrownica – rozdziela powietrze pod
cięnieniem do odpowiednich piszczaĂek.
Jak mówi proboszcz ks. kan. Kazimierz Tomalik w archiwum parağalnym nie natrağï na ĝadne dokumenty, wskazujÈce, ĝe instrument byï
remontowany kiedykolwiek po 1954
roku. Równieĝ stan organów zdaje siÚ
Organy w kościele św. Katarzyny w Solcu przechodzą renowację.
to potwierdzaÊ. Zanim przystÈpiono
do obecnego remontu, w instrumencie nie graïa juĝ wiÚkszoĂÊ piszczaïek, a te które dziaïaïy, czÚsto byïy
mocno rozstrojone. Problemy pojawiaïy siÚ równieĝ po stronie traktur,
czyli pneumatycznych ukïadów przeniesien XH