Geopolitics Magazine January - February 2015 ( 7th Edition ) | Page 43

Geopolitics & Daily News Magazine
Ο Κωνσταντίνος Πορφυρογέννητος (945-959 μ.Χ.) (Νεαρά VIII) μιλάει για κοινότητες, ενώ ο Ρωμανός ο
Β (959-963 μ.Χ.) για κοινότητες χωρίων και πάλι για ομάδες χωρίων (Νεαρά XV) τις οποίες
προστατεύουν από την απληστία των αγοραστών. Ο Βασίλειος ο 2 ος (996 μ.Χ.)κάνει επίσης λόγο για
κοινότητες χωρίων.
Σε Χρυσόβουλο του, με λατινικό αριθμό IV o Κων/νος Θ΄ο
Μονομάχος, μιλάει για ιδιόστατον χωρίον, δηλαδή αυτόνομηαυτοκυβέρνητη κοινότητα, το έτος 1044 μ.Χ. Στην Κομνήνεια
Δυναστεία ο Αλέξιος Κομνηνός μιλά για τους προεστώτες
επαρχιακών αρχών (Νεαρά XXXV).
Τέλος στην Παλαιολόγεια Δυναστεία ο Μιχαήλ Παλαιολόγος με
το χρυσόβουλο (X) μιλάει για διοίκηση των πόλεων(προφανώς
αυτόνομη),ενώ αργότερα διατηρεί τα προνόμια πολλών
αυτόνομων χωρίων(Χρυσόβουλο ΧΙ) το έτος 1272 μ.Χ(τα
προνόμια διατηρούνται και ανανεώνεται η ισχύς τους και για
άλλα κοινά αργότερα, πάλι στην Παλαιολόγεία περίοδο).Ο
ίδιος αυτοκράτορας σε Ίσον Χρυσοβούλου το ίδιο έτος μιλάει
ξανά μετά τον Λέοντα Σοφό για βουλευτήρια, και την κόσμηση
τους με συγκλητικούς, ή αιρετούς από τον λαό, ή
διοριζόμενους ή πρόσθεση τους δίπλα στους αιρετούς
βουλευτές.
Επανειλημμένα χρυσόβουλα κατοχυρώνουν τα προνόμια της
Μονεμβασιάς(π.χ. Χρυσόβουλο XVII έτους 1284 μ.Χ.),ενώ ο
Ανδρόνικος Β’ όπως και ο Ανδρόνικος Γ’ ομιλούν για το
παροικικό δίκαιο ανοιχτά, δηλαδή για αυτόνομα χωρία
αποτελούμενα από παροίκους (χωρικούς-πρόκειται για
αγροτικές κοινότητες),ο Ανδρόνικος ο Γ’ εντοπίζει μάλιστα το φαινόμενο στην Πάτμο (Χρυσόβουλο XXIII
έτους 1301 ο πρώτος-Χρυσόβουλο XLIV ο δεύτερος έτους 1331),την εποχή που το βυζαντινό βασίλειο
σταδιακά συρρικνωνόταν.
Λόγος για πόλεις, χωρία και κοινότητες αυτοκυβέρνητες γίνεται συνεχώς και διαχρονικά στις Νεαρές και
τα Χρυσόβουλα, όπως επίσης και για την χρηματιστική οικονομία. Αν και έχουμε πλήθος αναφορών για
την ύπαρξη κοινοτικής αυτοκυβέρνησης στις Νεαρές, δεν φωτίζεται ιδιαίτερα η εσωτερική τους δομή, και
το καθεστώς τους, πάρα μόνο τι θέση παίρνει ανάλογα σε κάθε εποχή ο βασιλικός θεσμός απέναντι τους,
με την εξαίρεση των πηγών που αποδίδονται στον Τιβέριο, τον Λέοντα Σοφό και τον Μιχαήλ
Παλαιολόγο.
Οι κοινοτικές εξουσίες ή διορίζονταν ή εκλέγονταν ή επιβάλλονταν. Φαινομενικά έτσι συνέβαινε. Οι
αναφορές επίσης δεν σπανίζουν και τόσο, όπως υπαινίσσονται ο Νικόλαος Μοσχοβάκης και ο Νικόλαος
Πανταζόπουλος,παρότι δεν είναι ιδιαίτερα λεπτομερειακές.
Είναι επίσης λογικό να υποθέσουμε την αρχαία καταγωγή των κοινοτήτων, οι οποίες όμως δεν είναι
ανεξάρτητες αλλά αυτόνομες πια, η μορφή τους έχει μεταμορφωθεί από την αρχαία πόλη-κράτος, και
υπόκειται η ύπαρξη τους στην ανοχή του εκάστοτε αυτοκράτορα. Εντός του συγκεντρωτικού βυζαντινού
πολιτειακού σώματος ή του άλλως λεγόμενου βυζαντινού πολιτεύματος δεν έπαψε παρά τις προθέσεις
περί αντιθέτου μερικών αυτοκρατόρων, η ύπαρξη κοινοτικής αυτοκυβέρνησης, έως τουλάχιστον τον 14 ο
αιώνα μ.Χ. και αργότερα πια ακόμα.

Geopolitics.com.gr all rights reserved 2014

Page 41